Luchtmacht Premium Corner

De luchtmacht van toen: in vliegende koe boven Indië

Door Gastauteur - 03 augustus 2018

Op 15 augustus 1945 eindigt de oorlog in de Oost. Twee dagen later volgt het startsein voor een nieuwe: nationalisten roepen de Republik Indonesia uit. Militairen moeten het opstandige Nederlands-Indië weer onder Nederlands gezag brengen. Luchtstrijdkrachten doen op ongekende schaal mee.

Sergeant-vlieger Jan Breman moet een list verzinnen. Bij kampong Godean op Java zijn Nederlandse troepen op felle tegenstand gestuit. Een 23-jarige soldaat uit Goirle sneuvelt. Vijf raken gewond, twee zwaar. Breman moet bloedplasma droppen en wel nu. Maar meteen bij aankomst trekt het vliegtuig al het vuur naar zich toe. Breman hoort de knallen boven de motor uit. Duiken, vertragen, droppen en weer optrekken, dat is uitgesloten. Dan maar een truc.

Jan Breman (91)

Vanuit een verzetsgroep geeft Breman zich in 1945 op als oorlogsvrijwilliger. Bij de Britse RAF volgt hij een opleiding tot vlieger. Hij vliegt voor de Koninklijke Luchtmacht onder meer in Nederlands-Indië en zwaait af als luitenant-vlieger. Vanaf 1950 studeert hij rechten in Leiden. In 1955 komt hij in dienst bij het ministerie van ­Buitenlandse Zaken, waar hij opklimt tot ambassadeur in Straatsburg (Raad van Europa), Saudi-Arabië en Canada. In het boek Vliegers zijn liegers (2007) ­beschrijft hij zijn liefde voor het vliegen.

Breman schommelt met zijn vleugels: het teken dat hij gaat vertrekken en vliegt weg. Na een minuut maakt de sergeant-vlieger een scherpe bocht van 90 graden en daalt tot boomhoogte. Even later maakt hij opnieuw een bocht van 90 graden, daalt tot onder de boomkruinen en vliegt over de weg, recht op de zwaaiende Nederlanders af. Snel duwt Breman de in dekens gehulde flessen zijn toestel uit, geeft gas en trekt op. ‘Hartelijk dank voor snelle en correcte dropping bloedplasma,’ telegrafeert de commandant van de stoottroepen later.

Tweede Wereldoorlog direct gevolgd door nieuwe oorlog

Op 15 augustus 1945 eindigt de Tweede Wereldoorlog met de Japanse capitulatie. Twee dagen later volgt het startsein voor een nieuwe oorlog. Nationalisten Soekarno en Mohammed Hatta roepen de onafhankelijke Republik Indonesia uit. Ruim honderdduizend Nederlandse militairen vertrekken daarop naar de Oost om Nederlands-Indië weer onder Nederlands gezag te brengen.

Laden…

Onbeperkt Elsevier Weekblad lezen?

Lees elke week meer dan 70 nieuwe premium artikelen al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van Elsevier Weekblad lezen? Dat kan al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Word abonnee

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.