Sinterklaas

Pietenprotesten blijven gemoederen bezighouden

Door Matthijs van Schie - 12 november 2018

Met een ‘blokkeerprotest’ tegen de NTR – de omroep die vanavond weer begint met het Sinterklaasjournaal – bij het Mediapark in Hilversum, hebben anti-Zwarte Piet-demonstranten maandag opnieuw van zich laten horen. De afgelopen dagen beheerste de discussie het Nederlandse nieuws. Zo loopt de spanning in de aanloop naar de officiële intocht, zaterdag 17 november in Zaanstad, steeds verder op.

Anti-Piet-Protest bij mediapark Hilversum

Ongeveer dertig anti-Zwarte Piet-activisten demonstreerden maandagochtend bij een van de ingangen van het Mediapark in Hilversum, waar onder meer de studio’s van de publieke omroep huizen. Onder de naam ‘NTR komt niet over de brug’ blokkeerden activisten een loopbrug waarover omroepmedewerkers naar het Mediapark lopen. Zij moesten via een omweg naar hun werk.

De actie was bedoeld als protest tegen het pietenuiterlijk in de uitzendingen van het Sinterklaasjournaal, dat vanavond weer begint. De NTR maakte vorige maand bekend dat bij de officiële intocht alleen roetveegpieten worden ingezet, wat leidde tot veel woede bij voorstanders van de ‘traditionele’ Zwarte Piet. Een dag later verklaarde een NTR-woordvoerder dat sommige pieten tóch helemaal zwart zullen zijn: ‘Naar gelang ze vaker door de schoorsteen zijn gegaan, worden ze zwarter.’

Volgens de betogers houdt de omroep daarmee vast aan ‘de racistische karikatuur van Zwarte Piet’. Jerry Afriyie, voorman van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet (KOZP), is van mening dat de NTR beter zou moeten luisteren naar de meerderheid van zijn medewerkers: ‘De actievoerders weten v contacten binnen de NTR dat het een relatief kleine groep hooggeplaatste medewerkers is die de verandering tegenhoudt,’ schrijft hij op Twitter.

Omdat de politie vrij snel ingreep, duurde de onaangekondigde demonstratie niet lang. Agenten verzochten de actievoerders opzij te stappen zodat voorbijgangers erlangs konden, maar de activisten weigerden dat in eerste instantie. Na wat duw- en trekwerk over en weer tussen politie en demonstranten keerde de rust omstreeks 09.30 terug en was de loopbrug weer vrij.

Uitspraak in zaak blokkeerfriezen wekt veel woede

De toch al felle discussie rond de intocht van Sinterklaas werd vrijdag verder aangezwengeld toen een groep tegenstanders een kort geding aanspande om de intocht te verbieden. Majority Perspective, een onbekende groep die is opgericht door onder anderen Michael van Zeijl (De Grauwe Eeuw), vindt de intocht ‘racistisch en discriminerend door de aanwezigheid van zwarte pieten en roetveegpieten’ en in strijd met ‘internationale verdragen en kinderrechten’.

Simon Rozendaal: De Grauwe Eeuw geeft blijk van historisch onbenul

Diezelfde dag deed de rechter een uitspraak in de veelbesproken zaak tegen de zogenoemde blokkeerfriezen. Het Openbaar Ministerie veroordeelde de meeste Friezen die vorig jaar de snelweg A7 bij Joure blokkeerden tot taakstraffen van 120 uur. Jenny Douwes, die via een bericht op Facebook opriep tot de actie, kreeg 240 uur taakstraf en een voorwaardelijke celstraf van een maand opgelegd. De rechter acht haar schuldig aan opruiing, en tilt vooral zwaar aan het ondermijnen van het demonstratierecht van de anti-Piet-activisten, die door de snelwegblokkade niet konden demonstreren bij de landelijke intocht in Dokkum.

Jerry Afriyie, de Kick Out Zwarte Piet-leider, is tevreden over de uitspraak: ‘Het vonnis maakt duidelijk dat burgers niet voor eigen rechter mogen spelen. Wij hopen dat de tegenstanders onze vrijheid van betogen respecteren.’ Jenny Douwes is niet te spreken over het oordeel, en heeft gezegd dat ‘de kans groot is’ dat ze samen met de andere ‘blokkeerfriezen’ in hoger beroep gaat.

Al ruim 177.000 euro opgehaald voor ‘blokkeerfriezen’

Veel Nederlanders zijn het oneens met het vonnis  van de rechter. Er is vooral veel verontwaardiging over vergelijkbare straffen die de afgelopen jaren werden opgelegd voor misdrijven als deelname aan terreurorganisatie IS (240 uur), het mishandelen van twee homo’s in Arnhem, ontucht met een 11-jarig meisje en het doodrijden van een 21-jarig meisje (alle 120 uur).

Direct na de uitspraak begonnen sympathisanten van de ‘blokkeerfriezen‘ daarom een doneeractie op internet, waarmee in drie dagen tijd al ruim 177.000 euro is opgehaald. Volgens de petitie is het geld bedoeld voor de advocaten van de Friezen, zodat zij hun cliënten in hoger beroep kunnen bijstaan.

Ook diverse (lokale) politici steunen de Friezen. PVV-leider Geert Wilders schrijft bijvoorbeeld dat Douwes ‘geen straf maar een Koninklijke onderscheiding’ verdient. Ronald Sörensen, oprichter van Leefbaar Rotterdam, biedt de Friezen zelfs hoogstpersoonlijk de helpende hand. ‘Wij zijn solidair met onze Friese helden en doen alles om ze te helpen.’ Hij wil zelfs samen met partijgenoten en de achterban van de partij de opgelegde taakstraffen uitvoeren, al weet hij niet of dat mogelijk is. ‘Dat moeten we uitzoeken. Maar we gaan alles doen om de Friezen te helpen.’ Mochten bij het hoger beroep boetes worden uitgedeeld, dan willen Sörensen en consorten eveneens een crowdfundingactie initiëren.

Nieuwe blokkeeracties aangekondigd tegen activisten

Justitie moet zich de komende tijd mogelijk buigen over nog meer (snel)wegblokkades rond de intocht van Sinterklaas. Hoewel Zaanstad – dat komende zaterdag voor de officiële intocht strenge veiligheidsmaatregelen heeft genomen – vooralsnog geen bezoek krijgt, hebben activisten van KOZP demonstraties aangekondigd in achttien gemeenten. Dat stuit op hevig verzet, zo bleek afgelopen weekeinde.

In Den Helder is een zogenoemd burgercollectief genaamd ‘Warm Onthaal Kick Out Zwarte Piet’ opgericht, met als doel om de activisten tegen te houden. In een WhatsApp-groep hebben ruim honderd voorstanders van Zwarte Piet uit de doeken gedaan waar ze van plan zijn demonstranten tegen te houden.  Hoewel een van de deelnemers grapt dat het ‘misschien een optie [is] om die bus gewoon in brand te steken’, benadrukt het burgercollectief tegenover het Noordhollands Dagblad geweldloos te werk te willen gaan. ‘Geen geweld, geen actie en geen demonstratie,’ schrijft een van de initiatiefnemers op Facebook.

Screenshots uit de WhatsApp-groep ‘Warm onthaal kick out 17e’

Eventuele demonstraties kunnen ook op tegenstand rekenen in Hoorn. Daar heeft een groepering genaamd Cultureel Erfgoed Hoorn inwoners opgeroepen om massaal als traditioneel zwart geschminkte Piet naar de intocht te komen. ‘De bedoeling is om met zoveel mogelijk mensen te verzamelen om te gaan demonstreren terwijl we Sinterklaasliedjes zingen,’ zegt de lokale partij De Realistische Partij, die de manifestatie bij de gemeente heeft aangekondigd.

‘Met dat zogeheten Zwarte Piet-debat is iets merkwaardigs aan de hand. Iedereen die je erover spreekt, is de jaarlijks terugkerende discussies en de protestacties he-le-maal zat. En toch is het een kwestie van een paar seconden of ‘iedereen’ stort zich weer met volle hartstocht in datzelfde debat. Het gáát blijkbaar ergens over – iets wezenlijks.’

>> Lees het volledige commentaar van Gertjan van Schoonhoven: Zwarte Piet-debat begint vruchten af te werpen

In Eindhoven dreigt zelfs een harde confrontatie tussen anti-Zwarte Piet-demonstranten en leden van de harde kern van voetbalclub PSV, die zich ‘EHV-Hools’ noemen. Een van de hooligans plaatste een oproep om activisten tegen te houden op Facebook, maar die is inmiddels weer verwijderd. Tegen Omroep Brabant zegt de eigenaar van EHV-Hools dat de oproep in een opwelling is geplaatst, maar dat hij nog steeds achter de inhoud staat. ‘Ja, natuurlijk. Het gaat nergens over wat zij allemaal doen en allemaal zeggen (…) De kinderen zijn daar dan de dupe van. Als we de kinderen willen helpen, moeten we dat voorkomen.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.