Sinterklaas

Politiek spreekt schande van onlusten bij intochten

Door Matthijs van Schie - 19 november 2018

Veel politici veroordelen de rellen die zaterdag op diverse plekken in Nederland plaatshadden bij de intocht van Sinterklaas. In steden als Rotterdam en Eindhoven werd met (verbale) agressie en intimidatie gereageerd op de activisten van Kick Out Zwarte Piet (KOZP), die in de ogen van tegendemonstranten het kinderfeest verstoorden.

De landelijke intocht in Zaanstad, waarbij zware veiligheidsmaatregelen waren getroffen, verliep, ondanks de arrestatie van vier mensen die onrust veroorzaakten, zonder veel problemen. Ondanks de aanwezigheid van anti-Zwarte Piet-demonstranten en tien mensen van de Nederlandse Volks-Unie (NVU) – inclusief voorman Constant Kusters – zijn daar geen grote confrontaties geweest.  Burgemeester Jan Hamming (PvdA) sprak van ‘een kinderfeest zoals een kinderfeest hoort te zijn’.

Intimidatie en gewelddadigheden bij intochten in diverse plaatsen

Bij de intochten in andere plaatsen ontstonden wel confrontaties, waarbij sprake was van intimidatie, dreiging en soms zelfs gewelddadigheden.

In Rotterdam bleven KOZP-demonstranten niet in het demonstratievak dat hun door burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) was toegewezen, en gingen ze naar de Erasmusbrug, waar ze een spandoek met de tekst ‘Zwarte Piet is racisme’ ophingen.

Zie deze video voor beelden van de confrontatie bij de Erasmusbrug

Daarna ontstond aan de voet van de brug een confrontatie: twee anti-Zwarte Piet-demonstranten werden belaagd door twee jonge mannen, terwijl een man in een auto een rookbom naar hen gooide. Een KOZP-demonstrant liep een gescheurde lip op. Uiteindelijk moest de politie ingrijpen om verder geweld tussen voor- en tegenstanders van Zwarte Piet te voorkomen. Vier mensen zijn door de politie opgepakt, onder wie één op verdenking van mishandeling.

Aboutaleb onder vuur bij Leefbaar en NIDA

‘Met dat zogeheten Zwarte Piet-debat is iets merkwaardigs aan de hand. Iedereen die je erover spreekt, is de jaarlijks terugkerende discussies en de protestacties he-le-maal zat. En toch is het een kwestie van een paar seconden of ‘iedereen’ stort zich weer met volle hartstocht in datzelfde debat. Het gáát blijkbaar ergens over – iets wezenlijks.’

>> Lees het volledige commentaar dat Gertjan van Schoonhoven vorig jaar schreef over het Zwarte Piet-debat

Ondanks deze ongeregeldheden was Aboutaleb naar eigen zeggen ‘blij met de leuke en veilige intocht voor kinderen’.  Dat kwam hem op veel kritiek te staan van zowel Leefbaar Rotterdam – dat vindt dat hij alleen toestemming voor een KOZP-demonstratie buiten het centrum, ver weg van kinderen had moeten geven – en NIDA. Die laatste partij is boos omdat veel meer Pieten zwart waren dan vooraf zou zijn afgesproken in het ‘Sinterklaasakkoord’. Donderdag volgt een debat in de Rotterdamse gemeenteraad.

Beelden die de meeste verontwaardiging veroorzaken, komen uit Eindhoven. Daar kwamen zoals vooraf aangekondigd veel supporters van de voetbalclub PSV op af, die de demonstratie van KOZP zowel verbaal als fysiek wilden verstoren. Op Twitter doen beelden de ronde van volwassen mannen die beledigende en racistische (‘zij is een hoer van de zwarten’) spreekkoren zingen, en die de actievoerders bekogelen met bier en eieren. Ook zouden politieagenten zijn geschopt.

PSV-supporters verjagen KOZP, demonstranten vluchten politiebureau in

In bovenstaande video is te zien hoe een groep PSV-supporters – die de beelden zelf deelt – de anti-Zwarte Piet-demonstranten van het Catharinaplein verjaagt, waarna de politie ingrijpt. Volgens een KOZP-voorman moesten hij en zijn mede-activisten uiteindelijk een politiebureau invluchten omdat geweld dreigde. Uiteindelijk arresteerde de politie zes mensen, maar volgens burgemeester John Jorritsma (VVD) – die stelt dat ‘een grens is overschreden’ – volgen op basis van camerabeelden mogelijk meer arrestaties. Jorritsma heeft samen met de politie en het Openbaar Ministerie besloten een strafrechtelijk onderzoek in te stellen.

Kleinere confrontaties hadden plaats in onder meer Hoorn, Groningen en Leeuwarden, waar de politie eveneens relschoppers aanhield. In Den Haag blies KOZP de demonstratie na overleg met de politie af, omdat de veiligheid mogelijk in het geding was. Terwijl agenten de activisten naar het Centraal Station begeleidden, probeerden tegendemonstranten ertussen te komen. Dankzij ingrijpen van de ME lukte dat niet. Ook in Den Helder en Nijmegen gingen demonstraties niet door.

Zwartepietenwaanzin moet hier stoppen, schreef Afshin Ellian vrijdag

Zondag waren ook nog diverse intochten van Sinterklaas (onder meer in Amsterdam en Utrecht), maar die verliepen rustiger. In Tilburg werden wel zo’n 48 voorstanders van Zwarte Piet aangehouden, toen ze op weg waren naar het demonstratievak van KOZP. Vermoedelijk waren ook zij uit op een confrontatie. Burgemeester Theo Weterings (VVD) prijst het ‘kordate’ optreden van de politie.

Woede in politiek Den Haag: ‘Dit hoort niet in onze samenleving’

Premier Mark Rutte (VVD) heeft nog niet gereageerd, maar veel andere politici reageren ontstemd op de onlusten. Vooral de taferelen in Eindhoven kunnen op afschuw rekenen in politiek Den Haag.

‘Dit hoort niet in onze samenleving,’ zei minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus (CDA) zondag bij het televisieprogramma WNL Op Zondag. Naar eigen zeggen zou hij liever zien dat anti-Zwarte Piet-demonstraties niet op de dag van de intocht worden gehouden, maar ‘iedereen heeft recht op vrije meningsuiting. Als je dat op een normale manier doet, mag je dat ook op die dag doen.’ Grapperhaus kondigt aan dat de relschoppers in Eindhoven hard worden aangepakt.

Politici van diverse partijen besteden op sociale media aandacht aan de rellen tijdens de intochten. D66-leider Rob Jetten retweet een bericht van partijgenoot en Kamerlid Maarten Groothuizen, die het ‘bizar’ noemt dat tijdens het demonstreren, een grondrecht, geweld is gebruikt. ‘Al ben je het hartgrondig oneens met een mening, respecteer andermans recht die te uiten en houd je handen gewoon thuis.’

Jesse Klaver (GroenLinks) schrijft in een lang bericht op Facebook dat het ‘volslagen belachelijk’ is wat hij dit weekeinde heeft gezien. ‘Dit gaat veel verder dan de Zwarte Piet-discussie, dit gaat over onversneden racisme in onze samenleving. En nee, dit betekent niet dat als je Sinterklaas viert, dat je een racist bent.’ Hoewel hij aangeeft die discussie zelf ook ‘een hele moeilijke’ te vinden, roept hij ‘alle partijleiders – de premier voorop – om afstand te nemen van al het racisme en geweld’.

Ik ben eerlijk tegen jullie als ik zeg dat ik dit een hele moeilijke discussie vind. Een discussie zonder winnaars…

Posted by Jesse Klaver on Sunday, November 18, 2018

‘Afschuwelijk hoe met racisme en intimidatie het recht op demonstratie wordt geschonden. Geen excuus voor,’ schrijft Lodewijk Asscher (PvdA) op Twitter. VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz deelt een filmpje van de ongeregeldheden in Eindhoven, en spreekt van ‘racistische vuilspuiterij’.

PVV-Kamerlid Martin Bosma, die zijn Twitternaam tijdelijk heeft omgedoopt tot een Friese steunbetuiging aan de zogenoemde blokkeerfriezen, hekelt juist de berichtgeving van ‘staatsmedia’ (de NOS) over de gebeurtenissen. Volgens hem zal die berichtgeving er uiteindelijk toe leiden dat de Sinterklaasintocht in de toekomst zonder Pieten wordt gehouden.

Volgens Elsevier Weekblad Gertjan van Schoonhoven: Friezen, niks heroïsch aan ‘volksverzet’ intocht Sinterklaas

 

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.