Verhaal van de Dag

Grote woede om zwembadterreur, privacywet bemoeilijkt aanpak

Door Matthijs van Schie - 05 juli 2019

Terwijl de ‘zwembadterreur’ in tal van plaatsen blijft doorgaan, zoeken zwembaden naar maatregelen om de intimidatie, vernielingen en aanrandingen te stoppen. Een zwarte lijst met overlastgevende jongeren die zwembaden onderling uitwisselden, mag door de privacywetgeving niet meer worden gebruikt. Ondanks massale verontwaardiging in Nederland en België is het probleem zo moeilijk op te lossen.

Een golf van ‘zwembadterreur’ in tal van plaatsen door heel Nederland zorgt de afgelopen week voor woede. Woensdag was het nog raak in in Zeist, waar vier jonge kinderen van tussen de 8 en 13 jaar oud bij hun geslachtsdelen zijn gegrepen door een ‘nog onbekende groep jongens’. De seksuele intimidatie had plaats in zwembad Dijnselburg. De jongens gedroegen zich volgens het AD al langer ‘vervelend’. Een woordvoerder van de organisatie die het zwembad exploiteert, zei dat het (nog) niet mogelijk is om de aanranders de toegang tot het zwembad te ontzeggen, omdat camerabeelden alleen kunnen worden bekeken als er aangifte is gedaan. Dat is vooralsnog niet gebeurd.

Zwembad Ridderkerk plaatst prikkeldraad op hekken

Ook andere zwembaden in het land worstelen met de zwembadterreur. Zo gaat zwembad De Fakkel in het Zuid-Hollandse Ridderkerk prikkeldraad plaatsen op de hekken, meldt de regionale zender RTV Rijnmond. Ook mogen bezoekers die jonger zijn dan 21 jaar oud tot 14.00 uur, de zogenoemde familie-uren, niet naar binnen zonder begeleiding. Dat heeft het zwembad besloten nadat afgelopen weekeinde vechtpartijen uitbraken tussen groepen jongeren uit Rotterdam-Zuid. De ‘raddraaiers’ klommen over hekken, vielen vrouwen lastig en roofden kluisjes leeg.

Op de Facebook-pagina van De Fakkel zijn diverse reacties geplaatst waarin wordt gemeld dat het voornamelijk ging om jongeren van ‘een bepaalde afkomst’, die bijvoorbeeld ‘kech’ (straattaal voor hoer of slet) naar vrouwen riepen. Ook zouden overlastgevende jongeren onder invloed van alcohol en lachgas het zwembad zijn binnengelaten. De beveiligers zijn volgens sommige bezoekers meer bezig met ‘vrouwelijke aandacht’ dan met het handhaven van de rust en veiligheid.

AVG-wetgeving obstakel voor zwarte lijst met gegevens jongeren

Het zwembad zou het liefst de gegevens van de probleemjongeren uitwisselen om ze zo de toegang te kunnen ontzeggen. ‘We werken samen met twintig andere zwembaden en hebben een gezamenlijke zwarte lijst,’ zegt directeur Angela Snel tegen RTV Rijnmond. ‘Maar door de AVG-wetgeving over privacy mogen we die gegevens niet meer uitwisselen.’ Volgens Snel biedt de wet ‘wel wat beweegruimte’, al moet daarvoor een ‘convenant’ worden opgesteld. De directeur spreekt van een ‘maatschappelijk probleem, dat overal speelt’. Twan Theelen, bestuurder van Sport en Welzijn waar ook het zwembad De Fakkel onder valt, onderschrijft dat: ‘We hebben te maken met een andere maatschappij, anders van normen en waarden.’

Daarmee verwijst hij onder meer naar soortgelijke problemen zoals in Tilburg, Den Haag, Amersfoort en het Zeeuwse dorp Koewacht, waar vorige week Marokkaanse jongeren uit de Belgische dorpen Stekene en Sint-Niklaas tienermeisjes en (moeders met) jonge kinderen lastigvielen en betastten. Ook daar zijn de veiligheidsmaatregelen verscherpt: bezoekers moeten zich voortaan legitimeren, en badmeesters zijn uitgerust met een bodycam, meldt Omroep Zeeland.

PVV’ers pleiten voor keiharde aanpak: ‘Speelt al 20 jaar’

In politiek Den Haag houdt de ‘zwembadterreur’ de gemoederen ook bezig. Geert Wilders deelt op Twitter het nieuws over de privacywetgeving die het weren van Marokkaanse probleemjongeren bemoeilijkt, en stelt de vraag: ‘Willen we meer of minder privacy voor #relmarokkanen?‘, een referentie aan zijn geruchtmakende uitspraken over Marokkanen. ‘Dan gaan we dat regelen!’ Eerder deze week gaf de PVV-leider ook al zijn ongezouten mening over de kwestie. ‘We willen onze zwembaden terug! Weer veilig voor onze vrouwen en dochters,’ schreef hij onder een foto van een handdoek met Marokkaanse vlag die in een zwembad ligt. ‘Pak het overlastgevende tuig eindelijk eens keihard aan! Stop de #zwembadterreur!’

Zijn partijgenoot Martin Bosma zegt in onderstaande reportage van GeenStijl, dat Tweede Kamerleden interviewde over de kwestie, dat dergelijke problemen twintig jaar geleden al in Rotterdam speelden. Daarmee doelt hij onder meer op subtropisch zwemparadijs Tropicana, dat in 2010 werd gesloten. Op sociale media doen deze week veelvuldig artikelen van eind vorige eeuw de ronde, waarin ‘seksueel geweld en ander onoorbaar gedrag van vooral allochtone jongeren tegen meisjes en jonge vrouwen in zwembaden’ worden beschreven. ‘In 98 procent van deze gevallen gaat het om allochtone jongeren,’ vertelde toenmalig Tropicana-directeur Frank Blom in 1998 aan NRC.

Ook de reportage ‘Op vrijdagavond is de lol eraf‘ van Trouw uit de zomer van datzelfde jaar beschrijft aanranding, intimidatie, diefstal en vandalisme in Nederlandse zwembaden. ‘Over het algemeen zijn het Marokkaanse jongens die de meeste overlast veroorzaken,’ zei adjunct-directeur André Timmerman van Sportfondsen Nederland, de instelling die destijds honderd zwembaden exploiteerde, tegen de krant. Volgens hem veroorzaakt ‘de preutse islamitische opvoeding, waarin vrouwen worden afgeschermd’ het gedrag van de jongeren: ‘Als je dan als Marokkaanse jongen in het zwembad komt, lijkt het vrij schieten, is het moeilijk om je te beheersen. Plus dat ze geen respect hebben voor westerse vrouwen.’

Paternotte (D66): Gemoederen sneller verhit door de warmte

Ook PVV’er Bosma zoekt de verklaring in de opvoeding van de jongeren. ‘Er lopen meisjes rond die niet gekleed gaan in de islamitische dracht, dus voor veel mohammedanen zijn dat toch kafir-meisjes waar je alles van alles mee kan uitvoeren.’ Niet alle ondervraagde Kamerleden denken dat het om een cultureel probleem gaat. ‘Het schijnt sowieso dat als het heel warm is, dat de gemoederen sneller verhit raken,’ zegt Jan Paternotte (D66). ‘Dat is ook waar die uitdrukking vandaan komt. ‘Verhit raken, dat gebeurt nou eenmaal niet als het tien graden vriest.’ Hij zegt dat je ‘nooit iets hoort over terreur tijdens de Elfstedentocht, misschien ook omdat de Elfstedentocht niet zo veel meer plaatsvindt.’ Wel wil hij dat hard wordt opgetreden tegen de daders: wie huisvredebreuk pleegt in een zwembad en daar mensen lastigvalt, moet volgens Paternotte de gevangenis in.

Volgens de VVD zijn de problemen in elk geval niet te verhelpen door maatregelen vanuit de politiek. De partij geeft op Twitter aan dat ‘Mannen en vrouwen een apart zwembad geven’ en ‘Een maatregel uit de Tweede Kamer’ niet de oplossing zijn voor zwembadterreur. Wat dan wel? ‘Door gewoon fatsoen. Van iedereen,’ twittert het officiële account van de VVD.

‘Daar heb je dus helemaal niks aan,’ reageert Forum voor Democratie-fractievoorzitter Thierry Baudet. ‘Dus mensen moeten ook niet meer op die partij stemmen (…) Als je stemt op partijen die massale immigratie bevorderen, soft willen optreden, al decennia niets eraan willen doen (…) dan moet je dus niet al te verbaasd zijn als dat ook op een gegeven moment consequenties heeft.’ Baudet pleit voor keihard straffen, wat ‘we zijn verleerd in Nederland’.

Rel in België: ‘Laat lastige jongeren zwemmen in Middellandse Zee’

In België, waar de afgelopen weken ook zwembaden in onder meer Kortrijk en Oostende te kampen hadden met respectievelijk ‘Frans-Arabische jongeren’ en ‘minderjarige Brusselse amokmakers’, doet de zwembadterreur veel stof opwaaien. Parlementslid Sam van Rooy van verkiezingswinnaar Vlaams Belang veroorzaakte donderdag een politieke rel met een tweet over een Utrechts zwembad dat werkt met aparte zwemtijden voor ‘lastige jongeren’. ‘Ik ken nog wel een “zwembad” waar deze “lastige jongeren” helemaal apart in hun “eigen zwemtijd” mogen gaan zwemmen: de Middellandse Zee.’

Critici vinden het een ongepaste verwijzing naar de verdrinkingen van migranten op die zee. ‘Zonder meer een misselijkmakend bericht!’ schreef bijvoorbeeld fractieleider Matthias Diependaele van de rechtse N-VA. Van Rooy weerspreekt dat hij de vergelijking trekt met drenkelingen. ‘Aan de Middellandse Zee zwemmen dagelijks duizenden toeristen,’ reageert hij tegenover persbureau Belga. ‘Die verwijzing naar de verdrinkingen staat helemaal niet in mijn bericht.’ Ook Vlaams Belang-partijvoorzitter Tom van Grieken interpreteert de tweet anders: ‘Tal van islamitische landen liggen aan de Middellandse Zee. Dat ze daar de boel op stelten gaan zetten.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.