Verhaal van de Dag

Tasers, strenger straffen: maat vol met geweld tegen agenten

Door Matthijs van Schie - 05 september 2019

Na een reeks gewelddadige aanvallen van burgers tegen de politie is de maat vol voor korpschef Erik Akerboom. Hij eist dat agenten worden uitgerust met stroomstootwapens. Ook de politiek staat op haar achterste benen: VVD en CDA willen hardere straffen voor geweldplegers tegenover de politie. Ook moet er een speciale antidrugseenheid komen om de ‘narcostaat’ tegen te gaan, die vooral in Amsterdam hoogtij viert.

‘Er moet een einde komen aan dat eindeloze getreuzel van de politiek,’ zegt Akerboom donderdag in De Telegraaf. De korpschef van de Nationale Politie vindt het hoog tijd voor een taser in de standaarduitrusting van politieagenten, die de laatste tijd in toenemende mate slachtoffer worden van geweld. Volgens Akerboom wordt meer dan eens per uur een agent belaagd. ‘Het geweld lijkt onuitroeibaar.’ Volgens cijfers waarover politievakbond ACP beschikt, komt geweld en agressie tegen agenten het vaakst voor in Den Haag (dit jaar tot nu toe 851 keer) en Rotterdam (808). In totaal gaat het in 2019 nu al om meer dan 5.000 incidenten.

Agenten gefrustreerd over gebrekkige middelen om zich te verweren

Agenten zijn gefrustreerd over de in hun ogen gebrekkige middelen die ze hebben om zich te verweren. Ze klagen daarover veelvuldig in interne politiegroepen en op sociale media. Akerboom zegt tegen de krant dat hij die frustratie snapt en deelt, en geeft aan dat hij zelf al zorgde voor bodycams (kleine, draagbare camera’s), de invoering van een wapenstok en speciale oordoppen voor agenten tijdens de jaarwisseling. ‘Ik heb heel veel gedaan, maar nu is de politiek aan zet.’

Het is zijn antwoord op de massale verontwaardiging die ontstond toen vrijdag beelden opdoken van een agent die in Rotterdam door een deelnemer aan een Turkse trouwstoet werd mishandeld. De diender werd zelfs buiten bewustzijn geslagen. De dader heeft zich nog altijd niet gemeld. ‘Een laffe daad,’ noemt Akerboom het. Een dag later zijn in Rotterdam opnieuw agenten aangevallen – met een gebroken arm tot gevolg –  en ook in onder meer Utrecht en Hilversum was het raak.

Woensdagavond werd een automobilist uit het Limburgse dorp Klimmen aangehouden wegens ‘afwijkend rijgedrag’, waarna hij vluchtte en uiteindelijk samen met een bijrijder de politieman mishandelde. De twee verdachten zijn inmiddels aangehouden, de agent raakte lichtgewond en is in het ziekenhuis behandeld. Op het moment dat de schermutseling ontstond, had de agent met zijn dienstwapen twee waarschuwingsschoten gelost.

Geërgerde Akerboom: ‘Politiek moet nu eens doorpakken’

In dergelijke situaties moeten agenten voortaan kunnen beschikken over een stroomstootwapen om het gezag te herstellen, vindt Akerboom. ‘Het is effectief om geweld te stoppen en werkt bovendien preventief.’ Politiemensen zouden meer vertrouwen krijgen als ze over zo’n wapen beschikken. 17.000 agenten in diverse regio’s hebben de taser al twee jaar gebruikt in een proef, maar een definitief besluit is vooralsnog uitgebleven. ‘Ik erger me hieraan. De politiek moet nu eens doorpakken,’ zegt de korpschef, die hoopt dat de recente reeks geweldsincidenten tegen politiemensen de politiek wakker schudt.

In de Tweede Kamer krijgt de oproep veel bijval. Zo heeft PVV-Kamerlid Lilian Helder een motie ingebracht, waarover de Tweede Kamer wat haar betreft zo snel mogelijk moet stemmen. ‘Het stroomstootwapen is nodig, maar een besluit komt maar niet.’ Het CDA aarzelde lange tijd omdat er zorgen bestonden over het gebruiken van tasers in de psychiatrie, maar is na ‘aanvullend onderzoek’ ook om, zegt Kamerlid Chris van Dam. Ook Attje Kuiken van de PvdA vindt de taser een goede middenweg tussen ‘niets’ kunnen doen en een zwaarder middel als een vuurwapen. ‘Na jaren onderzoek en vooruitschuiven wordt het tijd, zodat agenten zich goed kunnen beschermen.’

VVD en CDA willen einde aan taakstraf bij geweld tegen agenten

De VVD is woest over het opgelaaide geweld en pleit voor zwaardere straffen: ‘Je blijft met je tengels van onze agenten af. Punt,’ schrijft de partij op haar eigen Twitteraccount. De partij wil dat mensen die geweld plegen tegen hulpverleners, en dan vooral politieagenten, niet langer een taakstraf kunnen krijgen. ‘En dat gaan we regelen. Met spoed.’ Een dag eerder zei CDA-Kamerlid Madeleine van Toorenburg in televisieprogramma Goedemorgen Nederland van WNL hetzelfde: ‘Een taakstraf is echt onbestaanbaar. Dat gebeurt nog steeds en ik vind dat dat moet stoppen.’

Donderdag wees VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz er in Goedemorgen Nederland op dat haar partij 5 miljoen euro heeft vrijgemaakt voor tasers, maar ze vindt wel dat de stroomstootwapens niet overal in het land even hard nodig zijn. ‘Ik kan me voorstellen dat ze in het centrum van Amsterdam meer behoefte hebben aan een taser dan in een klein dorp.’

Met Amsterdam is direct een ander zorgenkindje genoemd. Vorige week verscheen het rapport De Achterkant van Amsterdam – waarvan de betrouwbaarheid en validiteit door onderzoeksjournalistiekplatform Follow The Money ernstig wordt betwist – over de grootschalige drugscriminaliteit die de hoofdstad zou ontwrichten.

Vrijwel heel politiek Den Haag uitte grote zorgen over de situatie in de hoofdstad en pleitte voor versterking van de politie en nauwere samenwerking tussen gemeente, politie, Openbaar Ministerie en Belastingdienst. Een ander idee, geopperd door de Nederlandse Politie Bond (NPB), was een ‘Nederlandse FBI’. NPB-voorzitter Jan Struijs wil dat minister van Justitie en Veiligheid Ferdinand Grapperhaus (CDA) vijfhonderd rechercheurs vrijmaakt voor een antidrugseenheid die zich volledig richt op de strijd tegen drugscriminaliteit en ‘ondermijning’.

Heerma (CDA): ‘Nederland qua drugs op niveau Colombia en Afghanistan’

Donderdag neemt CDA-fractievoorzitter Pieter Heerma, de opvolger van Sybrand Buma, die oproep over. Hij zegt in De Telegraaf dat een Nederlandse variant van de Amerikaanse DEA (Drug Enforcement Administration) nodig is omdat Nederland zou ‘afglijden’ naar een narcostaat. Volgens Heerma staat het land ‘op het niveau van Colombia en Afghanistan’ op het gebied van de drugshandel en -productie. ‘En dat is om je voor te schamen.’

Heerma wil tijdens de algemene politieke beschouwingen, waarbij de Tweede Kamer debatteert over de begrotingsplannen die op Prinsjesdag uit de doeken zijn gedaan, voorstellen dat een ‘interventieteam ondermijning’ wordt opgetuigd. Die moet bestaan uit politie, OM, FIOD, arbeidsinspectie en zelfs jeugd- en jongerenwerkers, omdat ook minderjarigen veelvuldig bij drugshandel betrokken zijn. Deze organisaties moeten veel meer dan nu informatie met elkaar gaan delen en zou zich volledig op drugsmisdaad moeten gaan richten. ‘Daarmee krijg je ook de slagkracht om niet alleen de kleine jongens aan te pakken.’

Amsterdamse fractievoorzitters ‘zeer verontrust’ over aanpak Halsema

Lees ook het commentaar van René van Rijckevorsel: Overheid moet drugsgebruiker wijzen op ravage

Ook de Amsterdamse gemeentepolitiek is voorlopig niet uitgesproken over de zware (drugs)criminaliteit in de hoofdstad. Donderdag schrijven de fractievoorzitters van de lokale fracties van Forum voor Democratie (Annabel Nanninga), VVD (Marianne Poot), CDA (Diederik Boomsma) en de Partij van de Ouderen (Wil van Soest) een ingezonden stuk in De Telegraaf waarin ze aangeven dat ze ‘zeer verontrust’ zijn over de aanpak van burgemeester Femke Halsema (GroenLinks).

Incidenten met vuurwapens verdubbeld

Correctie 6 september: niet vijftien, maar vijf moorden

Amsterdam is aanzienlijk gewelddadiger geworden. Dat blijkt donderdag uit cijfers van de Regionale Recherche van Amsterdam, verzameld op verzoek van NRC. De krant meldt dat het aantal incidenten met vuurwapens in de hoofdstad in drie jaar tijd is verdubbeld: in 2017 werden nog 37 incidenten met vuurwapens geregistreerd, dit jaar zijn het er al 75. Het aantal handgranaatincidenten is gestegen van zes naar vijftien. Ook het aantal moorden – nationaal juist op het laagste punt sinds 1992 – is in Amsterdam explosief gestegen: in 2017 werden er vijf moorden gepleegd, dit jaar al elf, waarvan vijf met vuurwapens. Wel waren er vijftien pogingen tot moord.

‘De reactie van de burgemeester toont aan dat handhaving, échte handhaving, nog te veel als “te rechts” wordt beschouwd, zoals een topambtenaar tot ons afgrijzen de gang van zaken ten stadhuize omschreef,’ schrijft het viertal, verwijzend naar een uitspraak van een anonieme topambtenaar in het rapport De achterkant van Amsterdam. ‘De misdaadgolf in onze hoofdstad is op een hoogtepunt, of liever gezegd, dieptepunt,’ constateren de fractievoorzitters. ‘Handgranaten, liquidaties, steek- en schietpartijen beheersen dagelijks het nieuws uit Amsterdam.’

Nanninga, Poot, Boomsma en Van Soest roepen de burgemeester ‘met klem op om in actie te komen’. Ze opperen preventieve fouilleeracties, cameratoezicht, meer recherchecapaciteiten, extra agenten en zero tolerance voor kleinere vergrijpen zodat ‘lieden aan het begin van hun misdaadloopbaan’ onmiddellijk in de kiem worden gesmoord.

D66 hekelt ‘stoere taal’ VVD: partij heeft jarenlang bezuinigd op politie

Vooral VVD’ers en CDA’ers zeggen harde maatregelen te willen, maar dat is volgens D66-Tweede Kamerlid Maarten Groothuizen niet veel meer dan ‘stoere taal’. Vooral eerstgenoemde partij, die de afgelopen negen jaar de minister van Justitie en Veiligheid heeft geleverd, krijgt er van hem van langs. ‘De realiteit is dat het ophelderingspercentage al jaren een magere 25 procent is,’ schrijft Groothuizen op Twitter. Hij geeft de schuld aan het VVD-beleid, dat ervoor zou hebben gezorgd dat zware criminelen amper worden opgespoord. ‘VVD heeft jarenlang keihard bezuinigd op politie en justitie en heeft verzuimd te investeren. Voor stoere taal kopen we niets.’

Lees verder onder de tweet

Dat laat VVD-Kamerlid Jeroen van Wijngaarden op zijn beurt niet onbeantwoord. ‘Zo zo, gaat D66 gelet op deze stoere D66-taal dan ook gewoon alsnog vóór een #taakstrafverbod stemmen voor geweld tegen agenten waar VVD-minister Dekker dit najaar mee komt?’ reageert hij op Twitter. ‘Ben benieuwd!’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.