nederland

Elke dag beroven vijf Nederlanders zich van het leven

Door Servaas van der Laan - 08 december 2014

Het aantal zelfmoorden in Nederland heeft een recordhoogte bereikt. Toch blijft Nederland in vergelijking met andere landen om ons heen een stuk minder suïcidaal.

Vorig jaar maakten 1.854 Nederlanders eigenhandig een einde aan hun leven. Dat zijn er vijf per dag en 101 meer dan in 2012. Het aantal zelfdodingen in Nederland is nog nooit zo hoog geweest, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Stijging

Het aantal zelfmoorden steeg in 2013 voor het zesde jaar op rij. In 2007 pleegden nog 1.353 mensen zelfmoord. Dat zijn er vijfhonderd minder dan afgelopen jaar. In die periode steeg het aantal inwoners ook, maar het aantal zelfdodingen is daarmee niet in verhouding, meldt het CBS.

Zelfmoord komt voor het overgrote deel voor in de middelbare leeftijden tussen 40 en 65 jaar. Het zijn vooral mannen (70 procent) die vroegtijdig een einde aan hun leven maken. Ook het zelfdodingscijfer onder jongeren tussen 10 en 20 jaar is de afgelopen jaren gestegen. Zelfmoord onder 80-plussers daalt daarentegen sterk.

Laag in vergelijking

Ondanks de sombere cijfers blijft het aantal zelfmoorden in Nederland relatief laag in vergelijking met andere Europese landen. In 2012 pleegden in de landen die aangesloten zijn bij de OESO gemiddeld twaalf op de honderdduizend mensen zelfmoord. Nederland zit met tien zelfmoorden op de honderdduizend inwoners onder dat gemiddelde.

In landen als Polen, Frankrijk, België, Slovenië en Hongarije ligt het aantal zelfmoorden met meer dan vijftien op de honderdduizend relatief hoog. In Griekenland en Italië ligt het aantal zelfmoorden juist relatief laag, maar in deze landen stegen de percentages wel. In Griekenland steeg het zelfdodingscijfer tussen 2007 en 2013 met meer dan 25 procent. Na Griekenland is Nederland het land met de hoogste stijging van zelfdodingen. De positie in Europa noemt het CBS nog gunstig, maar de ontwikkeling is zorgelijk te noemen.

Iedere 40 seconden

Volgens de World Health Organization (WHO) beroven jaarlijks wereldwijd meer dan 800.00 mensen zichzelf van het leven. Dat betekent dat elke 40 seconden iemand op de wereld zelfmoord pleegt.

De WHO beschouwt zelfdoding als een ziekte die moet worden bestreden. Suïcidale neigingen kunnen volgens de organisatie samenhangen met oorlog, rampen of andere ellendige, armoedige omstandigheden waardoor mensen de moed opgeven en niet meer verder willen leven.

Geen begrip

‘Ondanks de enorme maatschappelijke impact, is er weinig wetenschappelijke vooruitgang geboekt in het begrijpen en behandelen van suïcidaal gedrag,’ schreven Damiaan Denys, hoogleraar psychiatrie in Amsterdam en André Aleman, hoogleraar neuropsychiatrie in Groningen, dit voorjaar in een spraakmakend artikel in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Volgens de twee auteurs worden negen van de tien zelfmoorden gepleegd door mensen met een ernstig psychiatrisch probleem, vaak in combinatie met uitlokkende factoren zoals een echtscheiding of ontslag. Toch wordt suïcidaal gedrag, dat wil zeggen erover nadenken, ermee bezig zijn, pogingen doen, in de psychiatrie nog niet serieus genoeg genomen, stellen zij.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.