nederland

Waarom Vindicat de oudste studentensociëteit is

Door Servaas van der Laan - 04 februari 2015

Het Groningse studentencorps Vindicat atque Polit viert vandaag zijn tweehonderdjarige bestaan. Daarmee is Vindicat, ondanks Leidse tegenstribbelingen, de oudste studentenvereniging van Nederland.

Op deze dag precies tweehonderd jaar geleden kwamen in de herberg Het Wapen der Zeven Provinciën aan de Groningse Grote Markt veertien studenten bijeen om het Groningsch Studenten Corps Vindicat atque Polit (handhaaft en beschaaft) op te richten.

Na de eerdere clandestiene ‘Groensenaten’ was dit de eerste studentenvereniging van Nederland die door de Academische Senaat werd getolereerd.

18.15

Op sociëteit Mutua Fides, door leden en reünisten kortweg ‘de kroeg’ genoemd, is vanavond om precies 18.15 uur het feestgedruis losgebarsten. De komende tijd heeft de vereniging vele activiteiten gepland. Zo mogen de vele reünisten op 21 maart weer hun jaarliederen komen zingen en wordt het 40ste lustum komende zomer groots gevierd.

Gek genoeg werd dit afgelopen zomer ook al door de Leidse Studenten Vereniging Minerva gedaan. Want in Leiden vertellen ze hun aspirant-leden tijdens de ontgroening maar al te graag dat Minerva de oudste studentensociëteit van Nederland zou zijn. Dit gebeurt zo fanatiek dat de meeste leden van Minerva het nog geloven ook!

Discutabel

De bewijzen voor de bewering dat sociëteit Minerva in 1814 zou zijn opgericht zijn schimmig en discutabel. In de Leidsche Studenten Almanakken zegt Minerva zelf tot 1935 te zijn opgericht in 1819. Maar vanaf 1936 is het oprichtingsjaar opeens aangepast naar 1814 waarmee Leiden, naast de oudste universiteit, ook de oudste studentensociëteit zou hebben.

Reden voor deze geschiedwijziging is een boekje van Minerva-reünist Matthias Adriaan Beelaerts van Blokland. Die zou zich baseren op ene ‘Klikspaan’ die het oprichtingsjaar 1814 zou vermelden. Dat diezelfde Klikspaan ook zegt dat de sociëteit in 1819 weer werd opgeheven, wordt voor het gemak door Beelaerts weggelaten.

Maar het oprichtingsjaar wordt sinds die tijd door Minerva aangehouden. In het lustrumboek Minerva voor het leven dat de vereniging vorig jaar uitbracht, worden mysterieuze notulen uit 22 juni 1814 uit de kast getoverd. In deze notulen wordt inderdaad gesproken van de oprichting van een sociëteit, maar er wordt niet vermeld om welke sociëteit het gaat. Er werden in die tijd wel meer (burger)sociëteiten opgericht die ook weer snel verdwenen.

Lollige discussie

‘Het klopt dat de bewijzen schimmig en discutabel zijn, zegt oud-praeses van Minerva, Maarten den Ottolander tegen elsevier.nl. ‘Maar daarmee is niet gezegd dat Minerva niet de oudste is,’ zegt hij lachend. ‘Groningen kan ook van alles hebben opgeschreven in die tijd wat niet waar is’.

Die ‘schimmigheid’ hoort volgens Den Ottolander ook bij de rivaliteit tussen de twee corpora. ‘Dit is gewoon lollig. Deze discussie wordt al tweehonderd jaar gevoerd. En dat willen we graag zo houden’.

Bewijs

Toch lijkt Vindicat het voordeel van de twijfel te krijgen. Waar de ‘bewijzen’ van Minerva alles behalve overtuigend zijn, kunnen de Groningers met notulen en oprichtingsstatuut het oprichtingsjaar 1815 bewijzen.

En dus viert Vindicat vanavond dat tweehonderd jaar geleden aan de Grote Markt de eerste nog bestaande studentenvereniging werd opgericht. En of ze het er in Leiden nu mee eens zijn of niet, op Mutua Fides zullen de biertjes tot in de vroege ochtend ‘rap’ worden getapt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.