nederland

Stem wijzer: dit is wat u vandaag moet weten voor u stemt

Door Servaas van der Laan - 17 maart 2015

Woensdag mogen stemgerechtigden in Nederland naar de stembus voor de Provinciale Staten- én de Waterschapsverkiezingen. Elsevier zet alles wat u moet weten over deze verkiezingen op rij.

Kort gezegd gaat het woensdag over drie zaken: de provincies, waterschappen én de Eerste Kamer. Ten eerste worden woensdag de 570 leden van de Provinciale Staten gekozen. De gekozen leden van de Provinciale Staten kiezen op hun beurt op 26 mei de 75 leden van de Eerste Kamer. De kiezer heeft indirect dus ook invloed op de samenstelling van de senaat.

Dat is waarom lijsttrekkers uit de Eerste Kamer de afgelopen weken debatten voerden. En vanwege het ontbreken van een meerderheid van het kabinet in de Eerste Kamer heeft dit orgaan nu extra veel macht. Uw stem is dus niet alleen van invloed op uw eigen provincie, maar indirect ook op het beleid van onze landelijke regering. Lees meer: Waar gaan verkiezingen 18 maart echt over?

Naast de Provinciale Staten, en daarmee de Eerste Kamer, kunt u woensdag ook voor de Waterschappen stemmen. De overheid heeft die twee samengevoegd omdat er bij de eerste onafhankelijke verkiezingen voor de waterschappen (voorheen vielen ze onder de gemeenten) in 2008 slechts een opkomstpercentage van 24 procent was.

De overheid hoopt dat u, als u toch in het stemhokje bent, ook direct maar voor de waterschappen stemt. Het is dan ook aan te raden dat u zich in de waterschappen verdiept. Want onze ‘droge voeten’ worden steeds duurder. De waterschappen hebben belastinggeld van 2,5 miljard euro per jaar te besteden. Wat zij doen, gaat u direct aan. Vindt u bijvoorbeeld dat het waterschap zich alleen moet bemoeien met de dijken of een goede stand van het grondwater, of dat het misschien ook extra aandacht aan recreatie of aan natuur moet besteden? Lees meer: Waterschappen saai? Ze besteden miljarden aan belastinggeld.

Alle Nederlanders van 18 jaar of ouder die in een provincie in Nederland wonen, mogen stemmen voor de Provinciale Statenverkiezingen. Anders dan bij de Tweede Kamerverkiezingen mogen Nederlanders die in het buitenland, of op Bonaire, Sint Eustatius of Saba wonen, niet stemmen. Zij wonen immers niet in een provincie in Nederland. Onder meer D66 maakt zich hier boos over. Meer dan een miljoen Nederlanders hebben zo ook geen invloed op de samenstelling van de Eerste Kamer.

Voor de Waterschappen liggen de zaken nog net weer iets anders. Ook buitenlanders kunnen namelijk aan die verkiezingen deelnemen. Au pairs, studenten, werknemers van bedrijven die in Nederland zijn ingeschreven en zij die regelmatig in Nederland verblijven (Nederlanders, EU-burgers of buitenlanders met een geldige verblijfsvergunning) mogen stemmen voor de waterschapsbesturen. Dat betekent dat er voor de waterschappen tienduizenden inwoners meer kunnen opkomen dagen dan voor de Provinciale Staten. Lees meer: Er zijn meer stemgerechtigden voor waterschap dan voor Staten.

Bent u het kabinet-Rutte II zo beu dat u het graag naar huis wilt sturen? Of wilt u dat dit kabinet een rechtsere of juist linksere koers inslaat? Wie met zijn hart stemt, volgt de partij van zijn voorkeur. Wie strategisch stemt, kiest misschien niet de partij die zijn eigenlijke voorkeur heeft, maar stemt op een andere partij om het Haagse machtsspel te beïnvloeden.

Wie stemt op PVV en SP, weet zeker dat die het kabinet niet te hulp zullen schieten in de Eerste Kamer als dat nodig is. CDA en D66 kritiseren het kabinet weliswaar ook, maar laten doorschemeren dat ze niet per se uit zijn op een kabinetsval. Voor de PvdA-sympathisant die de SP te radicaal vindt, is GroenLinks een alternatief. Die voert stevig oppositie, maar is niet per se tegen: zo steunde de partij de afschaffing van de basisbeurs en invoering van het leenstelsel. Lees meer:  Hoe u het kabinet-Rutte II kunt wegstemmen. Of juist niet…

Hoe vaak heeft u al een vakje roodgekleurd in een school, een kerk, op het station of in een sportzaal? Tijd voor een bijzondere locatie om uw ‘burgerplicht’ te vervullen.

De Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen zijn de perfecte gelegenheid om een blik in het gebouw te werpen, waar u altijd al naar binnen wilde. Bekijk dus uw gemeentesite voor de leukste stemlocaties. Lees meer: Maak uw gang naar het stemhokje leuk, 10 bijzondere stemlocaties

De Statenverkiezingen zijn een uitgelezen kans voor de kiezer om zich uit te spreken. En de machtsvraag is wel degelijk aan de orde, want het resultaat van 18 maart zal tot ver na 2017 voelbaar zijn. Doorslaggevend is de opkomst. Gaan mensen massaal stemmen, dan profiteren partijen met een niet zo trouwe achterban, zoals PVV en SP.

Een lage opkomst valt voordelig uit voor het CDA en andere partijen met een loyale kiezersschare. Hun aanhangers komen toch wel opdagen. Lees meer: Hoezo tweederangsverkiezingen? Uitslag 18 maart telt nog jaren.

Wie het ondanks deze informatie nog steeds niet weet, kan altijd nog terecht bij de StemWijzer. Maar pas op: meer dan een steuntje in de rug is het niet. De stemwijzer geeft een vrij simplistisch beeld van de politieke verhoudingen en neemt bovendien niet de invloed op de Eerste Kamer mee.

Daar komt bij dat de StemWijzer afhankelijk is van de aangeleverde antwoorden van politieke partijen. Dat gaat niet altijd goed. Zo haalde het CDA een geintje uit met een vraag over de ‘plezierjacht’. Lees meer: Varen of jagen? ‘Plezierjacht’ zorgt voor hilariteit op Stemwijzer

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.