nederland

Jan Turk (1951-2015): Verzot op het leven en op priemgetallen

Door Gerlof Leistra - 07 april 2015

Zijn levensmotto was veelzeggend: ‘Ik wil alles onderzoeken.’ Jan Turk had een ongekend brede belangstelling. Hij overleed op donderdag 26 maart.

Gepromoveerd als wiskundige was Jan Turk verzot op priemgetallen, schaken, fietsen, bergwandelen, boksen, muziek en politiek en hij had veel vrienden voor wie hij altijd klaar stond.

Op zijn 64ste verjaardag – ‘prachtig getal: twee tot de macht zes’ – kreeg hij een hersenbloeding. Twee dagen later, donderdag 26 maart, overleed hij in zijn woonplaats Den Haag aan de gevolgen ervan.

Crisismanager

Op het Keizer Karel College in Amstelveen was Jan Turk – oudste van vier kinderen – de beste leerling van zijn jaar. Zijn vader was postbode, zijn moeder huisvrouw. Zij gingen in de bijkeuken slapen zodat Jan een eigen kamer had om te studeren, zegt zijn jongste broer Tom (57).

Na zijn studie wiskunde promoveerde hij op het priemgetal en hij studeerde daarna verder aan het toonaangevende Massachusetts Institute of Technology. Hij publiceerde een wetenschappelijk artikel met de wereldberoemde Hongaarse wiskundige Paul Erdös (1913-1996).

Terug in Nederland werkte Turk een aantal jaar op het NatLab van Philips, voor hij in 1990 koos voor een wat vrijere rol als managementconsultant met informatietechnologie (IT) als specialisme. Als crisismanager werkte hij veel voor de overheid.

Levensgenieter

Turk wond zich op over de macht van de ‘IT-maffia’. Hij stoorde zich aan het ‘criminele gebruik’ dat IT-bedrijven maken van de overheid, zegt vriend Harry Post (67), hoogleraar internationaal recht in Bologna: ‘De bouwers van systemen misbruiken in zijn ogen hun unieke expertise en positie.’

Post leerde Turk in 1980 kennen bij de Amsterdamse Atletiek Club, waar ze beiden trainden voor de marathon. ‘Jan was een levensgenieter met een grote nieuwsgierigheid. Hij had een aanstekelijk enthousiasme. We schaakten en hadden in Italië mooie gesprekken onder het genot van een glas barolo. Hij was heel rationeel en hield niet van geouwehoer.’

Leven in de breedte

Volgens zijn partner Petra Slagman (50), die hij 24 jaar geleden na afloop van een klassiek concert in het Concertgebouw in de trein ontmoette, hield Turk van ‘leven in de breedte. Hij had een onderzoekende geest en had veel verschillende interesses: van sport en literatuur tot politiek en de samenleving. Het meeste plezier beleefde hij aan wiskunde en aan zingen in een koor. In zijn vakgebied behoorde Jan tot de tien beste consultants van het land.’

Midden 2013 werd hij als programma-architect binnengehaald bij de Dienst Justitiële Inrichtingen van het ministerie van Veiligheid en Justitie. Datzelfde jaar bezocht hij een conferentie in Boedapest ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Erdös.

Turk verdiepte zich weer meer in de wiskunde en schreef een artikel dat volgende maand in een vaktijdschrift wordt gepubliceerd.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.