nederland

Timmermans krijgt veel tegenwind in zijn strijd tegen regels

Door Jelte Wiersma - 12 mei 2015

Het Verenigd Koninkrijk en Nederland willen minder Brusselse regels. Frans Timmermans moet het doen, maar ondervindt tegenwind.

Auteurs: Ties Brock en Jelte Wiersma

De Amerikaanse hoogleraar Cass Sunstein keek raar op toen hij vorige maand in Brussel was. Hij werkte voor president Barack Obama als waakhond tegen onnodige en onhandige regels en hij is dé autoriteit op dit gebied in de Verenigde Staten.

Maar Frans Timmermans (PvdA), Europees Commissaris Betere regelgeving, had geen tijd voor hem. Het roept de vraag op: waar is Timmermans mee bezig?

Timmermans is sinds het aantreden van de nieuwe Europese Commissie op zaterdag 1 november 2014 de tweede man, na voorzitter Jean-Claude Juncker. Met grote steun van onder meer het Verenigd Koninkrijk moet hij de toenemende ergernis over de Europese Unie (EU) tackelen.

De eindeloze regelbrij uit Brussel moet minder en regels moeten simpeler, zo luidt de klacht. Vooral het midden- en kleinbedrijf moet worden ontzien, want volgens Timmermans kan dat zich minder makkelijk aanpassen aan nieuwe regels, anders dan multinationals.

Deze aanpak zou het Verenigd Koninkrijk in de Unie moeten houden. Dat land, de tweede economie in de Unie, houdt in 2017 een referendum over opzegging van het lidmaatschap van de Europese Unie.

‘Laatste kans’

Premier David Cameron wil in de Unie blijven, maar weet dat een groot deel van zijn landgenoten dat mogelijk alleen wil als Brussel een forse stap terugdoet. Juncker en Timmermans zeggen dat hun Commissie de boodschap van eurosceptische landen als het Verenigd Koninkrijk en Nederland heeft begrepen, en dat dit de Commissie is van de ‘laatste kans’.

Het is niet de eerste keer dat de Europese Commissie toezegt te zullen snoeien in het ‘regelwoud’. Al in 1986 introduceerde de EU onder voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk een evaluatieproces om onhandige en overbodige regels voor het midden- en kleinbedrijf te beperken. Doordat allerlei panels en commissies zich daarmee mochten bemoeien, leidde dat tot meer bureaucratie.

Bijna dertig jaar later, op dinsdag 19 mei, presenteert Timmermans zijn plannen. Een concept is uitgelekt. Timmermans belooft beter naar bedrijven en organisaties te luisteren bij het maken van nieuwe regels. Een raadkamer met drie ambtenaren en drie buitenstaanders moet erop toezien dat dat goed gebeurt.

Tegenwerking

De Brusselse lobby voor het midden- en kleinbedrijf is positief. ‘Na al die jaren van beloftes zouden we sceptisch mogen zijn,’ zegt Luc Hendrickx (57) van de Europese mkb-koepelorganisatie UEAPME. ‘Betere regels staan al tientallen jaren op de politieke agenda. Maar we hebben er vertrouwen in. We hebben met Timmermans gesproken en hij zal ons beter consulteren.’

Ook Jérôme Chauvin (46) van werkgeversclub Business Europe is tevreden: ‘Dit ziet er erg goed uit. Een centraal document voor een nieuwe manier van werken.’

Toch verandert er niet meteen veel, zegt hoogleraar Europees en vergelijkend publiekrecht in Tilburg Anne Meuwese (34): ‘Dit is geen radicaal andere aanpak dan de vorige Commissie had. Veel meer was ook niet mogelijk.’

Dat komt mede door tegenwerking van Commissieambtenaren. Timmermans wilde al twee maanden geleden met zijn voorstel komen, maar de 43 directoraten-generaal, een soort ministeries, kwamen niet over de brug met voorstellen. Een indirecte wraakactie.

Timmermans weigert bijna alle nieuwe beleidsstukken. Het Europees Parlement heeft weinig te doen, want de Commissie doet amper voorstellen. Europarlementariër Wim van de Camp (CDA, 61): ‘Zulke ambtenaren hebben vijf jaar aan een richtlijn gewerkt. Dan is het bitter als Timmermans daar een streep door zet.’

Strakker

Timmermans heeft slechts een klein kabinet met mensen die hij zelf heeft aangesteld. Verder heeft hij te maken met duizenden ambtenaren die soms al decennia in Brussel werken. Zij laten zich niet zomaar aan de kant zetten. ‘Deze Commissie van de laatste kans doet oude voorstellen,’ zegt een betrokken diplomaat.

Maar is dat erg? Timmermans’ idee dat minder en simpeler regels voor het mkb leiden tot minder euroscepsis is twijfelachtig. Veel midden- en kleinbedrijven eisen helemaal niet minder Europese regels, zegt mkb-lobbyist Hendrickx.

‘Het gros van de regels komt niet uit Brussel, maar van nationale staten die Europese regels elk op hun eigen manier nog strenger maken. Wij hebben liever strakkere Europese regulering, zodat het eenvoudiger wordt.’
Om landen te dwingen EU-regels ongewijzigd door te voeren, heeft de Commissie meer macht nodig. Die krijgt zij niet, zeker niet door alle euroscepsis. Was hoogleraar Sunstein wel ontvangen, dan had hij kunnen constateren: ‘Ik zit tegenover een lame duck.’

Elsevier nummer 20, 16 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.