nederland

Deze senatoren zwaaien af in de senaat

Door Anne Vader - 02 juni 2015

Bijna de helft van de senatoren heeft dinsdag afscheid genomen van de Eerste Kamer. Veel van hen zijn onbekend, maar een aantal van hen haalde gewild of ongewild het nieuws.

Dit zijn de meest opvallende Kamerleden die vertrekken en dit moet u over hen weten.

De dissidenten

Ze zetten de verhoudingen in de coalitie op scherp. Het kritische tegengeluid van Guusje ter Horst, Adri Duivesteijn en Marijke Linthorst zorgde binnenskamers voor heel wat zweetdruppels bij hun PvdA. In december stemden de drie tegen de zorgwet van minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD). Na dagenlang onderhandelen kon een kabinetscrisis worden bezworen.

In 2013 dreigde Duivesteijn ook al met een tegenstem, waardoor het woonakkoord zou sneuvelen in de senaat. De PvdA’er zag daar uiteindelijk vanaf omdat hij niet verantwoordelijk wilde zijn voor een val van het kabinet. Daarmee was een ‘Nacht van Duivesteijn‘ verijdeld. Het was ook Duivesteijn die na de verkiezingsnederlaag in maart opriep tot onderzoek naar het politiek functioneren van de PvdA.

In feite verzetten de drie ‘dissidenten’ zich tegen fractiediscipline. De partij zou juist steeds meer grip willen krijgen op haar senatoren. Onlangs schreef Linthorst dat de PvdA kandidaten voor de Eerste Kamerfractie vraagt het Regeerakkoord te steunen. In feite gaat dit in tegen artikel 67 van de Grondwet, waarin staat dat Kamerleden zonder last – dus onafhankelijk – stemmen, maar in de praktijk worden zij geacht met de fractie mee te stemmen.

De prominenten

Ook vertrekkend VVD-prominent Heleen Dupuis heeft kritiek op de manier waarop de politiek werkt. Onlangs noemde ze een regeerakkoord ‘waanzinnig gedrocht‘ en het ‘meest ondemocratische van het hele Haagse gebeuren’. Volgens Dupuis worden volksvertegenwoordigers door de afspraken van een kabinet ernstig in hun handelen beperkt.

Dupuis, hoogleraar medische ethiek, keerde zich in 2011 met haar fractie tegen het elektronisch patiëntendossier – een plan van hun eigen VVD-minister. Het was volgens haar niet duidelijk wat het ‘bewijsbare grote voordeel is van het systeem met medische gegevens.

Ook Ruud Koole (PvdA) zwaait vandaag af als senator. De partij bedeelde hem, net als Guusje Ter Horst, een onverkiesbare plaats toe op de kandidatenlijst. Koole, politicoloog aan de Universiteit Leiden, was van 2001 tot 2005 voorzitter van de PvdA. Samen met Wouter Bos haalde hij de partij uit een crisis na de historische verkiezingsnederlaag in 2002.

De fractievoorzitters

De fractievoorzitters Roger van Boxtel (D66) en Tof Thissen (GroenLinks) zwaaien af. Van Boxtel was eerder minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De D66’er wordt ook opgevolgd door een oud-minister: Thom de Graaf. Van Boxtel stopt ook als topman van zorgverzekeraar Menzis.

Thissen zit bijna elf jaar in de Eerste Kamer en is 24 jaar actief geweest voor GroenLinks. Thissens opvolger Tineke Strik leidt de nieuw GroenLinks-fractie in de Eerste Kamer.

De nestor

Ook de 70-jarige Gerrit Holdijk van de SGP vertrekt van het Binnenhof. Met 25 dienstjaren is hij momenteel de langstzittende senator. Holdijk is ernstig ziek.

Nooit zocht de SGP’er de publiciteit, maar in 2011 stond hij plotsklaps in de spotlights. Het kabinet Rutte-I kon toen alleen nog met zijn zetel rekenen op een meerderheid in de senaat. Door de constructieve opstelling van de SGP werd hem een sleutelpositie toegedicht en werd hij – ongewild – de ‘machtigste man van Nederland’ genoemd.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.