nederland

Iedereen kent de niet-uit-te-zetten ‘draaideurillegaal’ Osman

Door Gerlof Leistra - 17 juni 2015

Een aparte categorie illegale vreemdelingen zijn de ‘draaideur-illegalen’. Die worden steeds weer opgepakt en vastgezet, maar zijn niet uitzetbaar.

Hun positie is uitzichtloos. Neem Osman (32). Achttien jaar geleden vluchtte hij als kindsoldaat van Sierra Leone naar Nederland. Hij laat Elsevier de littekens van schotwonden zien op zijn armen, buik en benen.

In 2003 werd hij wegens drugshandel tot ongewenst vreemdeling verklaard. Sindsdien is hij vaste klant in de Bijlmerbajes. De laatste keer zat hij vast op verdenking van belediging van een agent. Die wilde zijn identiteitspapieren zien, maar die heeft Osman niet. Het liep uit de hand.

Omdat hij overlast veroorzaakt, staat hij in de Top 600 overlast­gevers. Uitzetten naar Sierra Leone wordt door dat land gedwarsboomd, maar ook in Nederland heeft hij geen toekomst. Hij blijft moed houden. ‘Ik wil graag werken, als tegelzetter of schoonmaker.’ Maar de kans dat hij een baan krijgt, is nihil.

Officieel bestaat hij niet; hij is aangewezen op illegaal werk. Tot hij weer wordt opgepakt en in de Bijlmerbajes belandt. Hoeveel er als Osman zijn, weet de Dienst Justi­tiële Inrichtingen niet. De verblijfsstatus van gedetineerden wordt niet apart bijgehouden.

Illegalen blijven vaak onder de radar

Uit angst voor uitzetting blijven illegalen het liefst onzichtbaar. Noodgedwongen zijn het in zekere zin modelburgers. Ze kopen een kaartje voor de tram en veroorzaken geen overlast. In de grote steden gaan illegalen op in de massa. Niemand weet immers hoe de buren drie huizen verderop heten, laat staan wat ze doen.

Van die anonimiteit maken illegalen dankbaar gebruik om hier te wonen. Voor onderdak en om het hoofd boven water te houden, doen ze een beroep op familie, vrienden en landgenoten die wel een verblijfsvergunning hebben.

Een reguliere baan is voor illegalen onmogelijk, maar er zijn voldoende alternatieven om zwart geld te verdienen: schoonmaakwerk, kranten bezorgen, horeca, de kassen. Sommigen plegen identiteitsfraude door andermans papieren te gebruiken.

En dan is er natuurlijk het schimmige circuit van wietplanten knippen, prostitutie, straatroof, zakkenrollerij en drugshandel. De verleidingen zijn groot. Maar wie tegen de lamp loopt, komt vast te zitten en wordt bij een delict waarop minimaal drie jaar celstraf staat tot ongewenst vreemdeling verklaard. Dan maar liever onder de radar van de politie blijven en vooral niet opvallen.

Elsevier nummer 25, 20 juni 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.