nederland

In Leiden ontstaat het langste stadspark van Nederland

Door Carla Joosten - 07 augustus 2015

Een staaltje burgerparticipatie waarvan de regering droomt: een groene long van 6 kilometer die zeven singels verbindt tot één geheel.

De zon hoeft maar even te schijnen, of het gras aan de waterkant bij Molen de Valk in Leiden wordt bevolkt. Vanmiddag heffen Sonja Zeiger (31) en Christin Seemann (32) er het glas. Ze komen uit Duitsland. ‘We vinden het hier fantastisch,’ zeggen ze, terwijl Sonja de witte wijn nog maar eens aanvult.

Ondanks het enthousiasme van de Duitse dames valt er wel wat te verbeteren aan hun stad, vinden Leidenaren. De binnenstad is een pareltje vol oer-Hollandse elementen. Grachten, molens, ophaalbruggen en monumenten. En dat alles omringd door water: de uit 1659 stammende singels.

Maar juist de singels, ooit aangelegd als verdedigingsgordel rond de stad, kunnen beter. ‘De singels omringen het hele centrum, maar je kunt er niet eens een rondje over lopen,’ zegt Jan Willem Broekema (62).

Sterrewacht

Her en der ontbreken verbindingen tussen de singels. Ook vormen ze bijlange na geen mooi geheel. Schoonheid en lelijkheid wisselen elkaar af. Paradijselijke stukken als de historische Sterrewacht in een mooie bocht van de Witte Singel contrasteren met onooglijke plekken waar ooit fabrieken stonden. Dat willen ze in Leiden aanpakken.

‘Samen maken wij het langste, mooiste en spannendste stadspark van Nederland,’ spraken de gemeente en de Vrienden van het Singelpark in 2012 af. Vier jaar daarvoor had een creatieve Leidenaar, Jeroen Maters, het plan geopperd om de zeven singels aan elkaar te rijgen en te vergroenen om zo een groot stadspark te scheppen. De gemeente omarmde het plan en internationale architectenbureaus gingen aan de slag.

‘De droom is om van gevel tot gevel rond het water een park te maken waar gewandeld, gefietst, geschaatst, gevaren en gesport kan worden,’ vertelt voorzitter Conny Broeyer (60) van de Vrienden van het Singelpark.

Natuur

De Vrienden – met een kern van 75 Leidenaren, verdeeld over een bestuur en zeven commissies – voeren het werk samen met de gemeente uit. Er moet een ruim 6 kilometer lange en 60 hectare grote groene long ontstaan, waar iedereen op zijn manier kan verpozen. Met bankjes, picknick­tafels, ligweides, terrasjes, bijzondere vegetatie, speeltuinen en bezienswaardigheden.

Broeyer, ambtenaar bij de rijksoverheid, woont al bijna haar hele leven in de binnenstad. ‘Heel leuk hier te wonen, maar ik miste hier natuur in de buurt,’ verklaart ze haar betrokkenheid. Jan Willem Broekema, communicatieman van de Vrienden, beaamt: ‘Het centrum is extreem versteend. Er is grote behoefte aan bomen en parken.’

Wijzend op een boom bij de Morspoort, straks onderdeel van het Singelpark, zegt Broeyer: ‘Kijk, dat is een mispel. Die staat hier nu al, maar zo moeten er veel meer speciale bomen in het park komen.’ Niet voor niets is een van de vele vrijwilligers een gepensioneerde docente biologie van de universiteit, die als ‘curator’ van het Singelpark fungeert en adviseert over een bomenroute.

Guerillatechniek

De gemeente reserveerde 14 miljoen euro voor het Singelpark.  Er zijn zeven voetgangersbruggen gepland op plekken waar nu doodlopende paden zijn, zoals bij de Zijlpoort, waar over de Oude Rijn een ophaalbrug komt.

Aan de beplanting van het park in wording wordt gewerkt. De speciaal aangelegde kweektuin bij het Centraal Station is nu al een lusthof vol kruiden, frambozen, kaardebollen, lavendel en kleine bomen die door inwoners zijn geschonken en straks zo mogelijk een plekje langs de singels krijgen.

‘Ik heb stekjes van bomen. Ik zou graag zien dat ze hier worden geplant,’ zegt Denise van Ginkel (45), die tegenover de kweektuin woont.

Het Leidse initiatief is een staaltje participatie waarvan de regering in Den Haag droomt. Toch doet ook in Leiden nog lang niet iedereen mee. Broeyer: ‘Mensen komen niet graag naar informatieavonden, dus passen we de guerrillatechniek toe door gewoon op een bankje te gaan zitten en te kijken en te praten. Zo hoor je de wensen die er leven en krijg je mensen enthousiast.’
Een datum voor de ‘oplevering’ van het Singelpark is er niet. In Leiden zien ze het als een eindeloze onderneming en als ontdekkingsreis in eigen stad.

Elsevier nummer 33, 15 augustus 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.