nederland

Zo ziet u vannacht vallende sterren ondanks de bewolking

Door Thomas Borst - 11 augustus 2015

De komende nacht worden er vallende sterren verwacht in Nederland. De meteoren vallen doordat de aarde kruist met een baan van de komeet Swift-Tuttle.

Door de kruising passeert de aarde de zogeheten Perseïdenzwerm. Dit is een jaarlijks terugkerend verschijnsel. Op 24 augustus zal de aarde de zwerm gepasseerd zijn.

De Perseïden bestaan uit steengruis, afkomstig van de komeet, deze zijn als vallende sterren (ofwel meteoren) te zien. Ze zijn zichtbaar op een hoogte van ongeveer tachtig kilometer en zijn verspreid over de hele hemel.

Hoogtepunt

De komende drie dagen wordt er een hoogtepunt verwacht, zo kunnen er tussen middernacht en 03.00 uur wel zestig meteoren per uur vallen. Van die zestig meteoren is vannacht ongeveer 20 procent waarneembaar binnen het blikveld. ‘Het vinden van vallende sterren is daarom het meest efficiënt in groepen,’ zegt sterrenkundige Jan de Boer tegen Elsevier.nl.

Doordat er deze nacht veel bewolking is voorspeld, zullen de vallende sterren op bepaalde plekken moeilijk zichtbaar zijn. De Boer, werkzaam bij de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS), adviseert daarom op zoek te gaan naar opklaringen om de meteoren te kunnen zien. ‘Als er drie gespreide handen in de lucht passen zonder een wolk daartussen, is de kans groot dat ze in dat gedeelte van de lucht te zien zijn.’

Verdampt steen

Meteoren zitten iedere nacht in de lucht, maar in bepaalde perioden zijn er meer te zien dan normaal. De aarde kruist dan een baan van Swift-Tuttle. Die baan bevat veel stof- en gruisdeeltjes, achtergelaten door de komeet.

Als het steengruis de dampkring binnendringt, remt het licht de snelheid af. Het steengruis wordt dan flink verhit, waardoor het in een later stadium verdampt. De gloeiende lucht rondom het brok steen dat aan het verdampen is, wordt zichtbaar als vallende ster. Een vallende ster kan herkend worden aan een kortstondige lichtstreep in de lucht.

Lichtvervuiling

In 2013 zorgde het passeren van de Perseïdenzwerm langs de aarde ervoor dat er na middernacht honderd sterren vielen. Ook vorig jaar waren er tientallen meteoren te zien, al verstoorde het maanlicht het zicht wel enigszins. De maan zal deze nacht geen invloed uitoefenen op het zicht, omdat het nieuwe maan is.

‘Het opzoeken van een donkere plaats met zo min mogelijk lichtvervuiling volstaat het best om de meteoren te zien,’ besluit De Boer zijn verhaal. ‘Naarmate het later wordt, zullen er meer vallende sterren waarneembaar zijn. Pak dus een leunstoel en leun zo ver mogelijk achteruit. Op die manier is het lang vol te houden.’

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.