nederland

Vreemdelingen korten op voorzieningen? Dat gaat dus niet

Door Servaas van der Laan - 15 oktober 2015

Coalitiepartner VVD wil dat vreemdelingen in Nederland flink worden gekort op hun sociale voorzieningen. Maar internationale verdragen die Nederland zelf ondertekende, maken dat feitelijk onmogelijk.

‘Nederland moet onaantrekkelijker worden voor asielzoekers,’ zei VVD-fractieleider Halbe Zijlstra deze week herhaaldelijk in diverse interviews. Waarom komt het gros van de asielzoekers naar landen als Duitsland en Nederland en niet naar bijvoorbeeld Spanje of Portugal? Dat heeft met de sociale voorzieningen te maken, denkt de VVD. En dus moet daar flink in worden gesneden.

Zo simpel?

Was dat maar zo simpel. Internationale verdragen die Nederland ondertekende, schrijven voor dat Nederland vreemdelingen met een vluchtelingenstatus in veel gevallen net zo moet behandelen als de eigen onderdanen.

Dit geldt in ieder geval voor de sociale zekerheid, blijkt uit het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties uit 1951. In artikel 24 staat dat gastlanden vluchtelingen ‘dezelfde behandeling’ moeten geven als eigen onderdanen wat betreft werkgelegenheidskansen en sociale zekerheid. In de van het vluchtelingenverdrag afgeleide EU-richtlijn staan woorden met dezelfde strekking: ‘Personen die de status van langdurig ingezetene hebben verkregen, worden op dezelfde manier behandeld als de nationale onderdanen’.

Hier geldt dus de regel: als het land ruimhartig is voor de eigen bevolking, moet het ook ruimhartig zijn naar de binnenkomende vreemdeling. Daar heeft de verzorgingsstaat Nederland een probleem.

In natura

Door de voorzieningen deels ‘in natura’ uit te keren, wat het kabinet nu van plan is, lijkt het weliswaar alsof de vluchteling wordt gekort, maar in werkelijkheid behoudt hij het recht op dezelfde voorzieningen.

Alleen worden de huur en zorgtoeslag vooraf ingehouden op de uitkering. De ‘paar tientjes leefgeld’ waar de VVD het over heeft, zijn in feite gewoon het resterende deel van de bijstandsuitkering waar de vreemdeling recht op heeft.

Sobere huisvesting

Het VN-vluchtelingenverdrag biedt iets meer ruimte voor versobering als het gaat om huisvesting. Hier moet de vluchteling hetzelfde worden behandeld als andere vreemdelingen. Hier kan het kabinet een ‘sobere’ woonvoorziening aanbieden aan de vreemdeling. Dit zijn de al vaak genoemde containerwoningen die overigens nog moeten worden gebouwd. Maar ook deze containerwoningen moeten aan alle internationale huisvestingsnormen voldoen.

De ‘afschrikstrategie’ van de VVD lijkt zich dus vooral te richten op de beeldvorming. Maar door honderd keer ‘sober’ te roepen, verander je de internationale verdragen waaraan Nederland zich heeft te houden niet.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.