nederland

Normen euthanasie aangepast voor dementiepatiënten

Door Thomas Borst - 07 januari 2016

Een schriftelijke wilsverklaring voor patiënten in een vergevorderd stadium van dementie kan volstaan voor euthanasie. De dementerenden hoeven de wilsverklaring niet meer mondeling te bevestigen op het laatste moment van hun leven.

Dat staat in een nieuwe handreiking die de ministeries van Volksgezondheid en Justitie en de artsenfederatie KNMG hebben opgesteld, schrijft Trouw donderdag. Bij de huidige situatie moet de dementiepatiënt zijn laatste wens verbaal of non-verbaal kunnen bevestigen – een voorwaarde die de artsenfederatie voorheen stelde.

Communicatie is niet langer een vereiste voor euthanasie voor patiënten die in een gevorderd stadium van dementie zitten. Als de patiënt niet meer in staat is de boodschap te communiceren via woord of gebaar, is een schriftelijke wilsverklaring voldoende.

Versies

Voor de arts moet duidelijk zijn dat de patiënt ondraaglijk lijdt door bijvoorbeeld angst, agressie, benauwdheid, onrust of pijn. De artsenfederatie vindt het belangrijk dat de patiënt regelmatig heeft gesproken met zijn arts over de euthanasie alvorens de verklaring wordt ondertekend.

De handreiking werd in december al gepubliceerd voor publiek, maar die verklaring week af van de handreiking voor artsen. Het ministerie van Volksgezondheid heeft aangegeven dat de laatste handreiking de juiste is: daarin werden angst, agressie en onrust genoemd als redenen voor euthanasie, terwijl die bij de publieksversie buiten beschouwing bleven.

Onduidelijk

De handreiking is een nieuw hoofdstuk binnen het euthanasiedebat over dementerenden. Veel artsen weigeren euthanasie toe te passen bij patiënten die zo dement zijn dat ze niet meer kunnen communiceren. Ook niet als de wens voor euthanasie is ondertekend in de wilsverklaring. Voor patiënten en artsen heerste er vaak onduidelijkheid over de regels.

Medici twijfelden lang over de geldigheid van de wilsverklaring, maar met de nieuwe handreiking zijn die twijfels weggenomen, denkt de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Einde (NVVE).

De vereniging pleit al jaren voor een ruimere euthanasiewetgeving en is tevreden met de handreiking. De NVVE denkt dat de wilsverklaring wordt beschouwd als een waardige vervanger van een mondeling euthanasieverzoek en is tevreden met het besluit.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.