nederland

Teruglezen liveblog: Tweede Kamer kiest voor Khadija Arib

Door Elif Isitman - 13 januari 2016

Woensdagmiddag koos de Tweede Kamer een nieuwe Kamervoorzitter. De vier kandidaten, Martin Bosma (PVV), Ton Elias (VVD), Madeleine van Toorenburg (CDA) en Khadija Arib (PvdA), presenteerden zich, waarna vier stemrondes volgden. Uiteindelijk liet de PvdA’er Khadija Arib de andere kandidaten Ton Elias (VVD), Madeleine van Toorenburg (CDA) en Martin Bosma met 83 stemmen achter zich.

21.45 – De eerste reactie van Arib: ‘Ik ben een beetje ontroerd’, tijdens het in ontvangst nemen van de voorzittershamer. Later op de avond geeft zij nog een persconferentie.

21.37 – Khadija Arib heeft gewonnen. Van de Kamerleden stemden er woensdagavond 83 op de kandidaat van de sociaaldemocratische regeringspartij. De verliezende Ton Elias van coalitiepartner VVD kreeg 51 van de 134 geldige stemmen.

21. 33 – Het tellen is afgelopen. Er zijn 134 geldige stemmen uitgebracht.

21.23 – De vergadering wordt opnieuw geschorst en het tellen van de stemmen begint.

21.10 – De zitting is weer hervat en de stemming begint.

20.51 – De vergadering wordt weer geschorst, ditmaal voor 15 minuten.

20.50 – In de vierde en laatste stemronde gaat het alleen nog tussen de twee kandidaten die in de derde ronde de meeste stemmen hebben behaald, en dat zijn Arib en Elias. Arib kreeg met 60 stemmen de meeste stemmen, en Elias volgde met 44 stemmen. Van Toorenburg en Bosma liggen er definitief uit. Van Toorenburg kreeg 32 stemmen, en Bosma 11.

20.48 – Ook in de derde stemronde is geen volstrekte meerderheid behaald.

20.47 – De zitting is heropend.

20.24 Tweede stemronde: weer geen absolute meerderheid voor een van de kandidaten. In de derde stemronde kan wederom op Bosma, Van Toorenburg, Arib en Elias worden gestemd, niet meer op andere leden.

20.14 Stemmen van tweede ronde worden geteld.

19.58 De tweede stemronde is begonnen, in een iets sneller tempo dan de eerste.

19.40 De uitslag van de eerste stemronde: Vermeij 2 stemmen, Arib 58 Bosma 16 Elias: 40 Van Toorenburg 30. Er werden 146 geldige stemmen uitgebracht. Niemand krijgt vooralsnog een meerderheid (tijdens ronde 74) achter zich, dus er is een nieuwe stemronde nodig. Vergadering geschorst.

1924 De eerste stemronde is beëindigd. De stemmen worden nu geteld door het ‘stembureau’. De grote vraag is: is er al een kandidaat met de absolute meerderheid?

19.03 Zo meteen begint de eerste stemronde. Naar alle waarschijnlijkheid zijn er meerdere stemronden nodig. Een voor een komen de 150 parlementariërs naar voren om hun stembriefje in te leveren. Vier Kamerleden vormen het stembureau en tellen straks de stemmen.

18.44 De vergadering is nu geschorst tot iets voor 19.00 uur. Daarna zal worden gestemd.

18.40 Ik vecht voor de vrijheid van meningsuiting, als ik voorzitter wordt, zegt Bosma. ‘U zoekt een voorzitter, niet een jurylid van Idols.’

18.37 Mona Keijzer (CDA) wil weten of Bosma de kwalificatie deelt van Geert Wilders over het ‘nepparlement’. Bosma heeft daar niets aan toe te voegen, zegt hij. Dan concludeer ik dat hij afstand neemt van de woorden van Wilders, zegt GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren.

18.35 De PVV’er wil meer aandacht voor de ‘eigenstandige rol’ van de Kamer. Het parlement moet machtiger worden. ‘De leeuw moet vrij het veld in, zijn tanden laten zien.’ Ik ben niet zo bang voor wat rauwer taalgebruik, maar schuttingwoorden hou ik niet van. Het is verder zeer persoonlijk wat beledigend is.’

18.21 Bosma: de veiligheid van individuele Kamerleden moet een bron van constante zorg zijn. Hij wijst op de verbranding van een boek van SP-Kamerlid Harry van Bommel, op de Dam. ‘Onaanvaardbaar. Als ik Kamervoorzitter was geweest, had ik er zeker iets van gezegd.’

18.18 We moeten zorgen dat we relevant zijn, hier moet het gebeuren. De Kamer is er voor de burger, aldus Bosma

18.05 Bosma: waarom moet ik voorzitter worden? Dat kan ik met een woord duidelijk maken: ‘Ervaring’. Het moet scherp en puntig. Debatten moeten tegenstellingen blootleggen. In een tot dusver humorvol relaas zegt hij dat hij ‘het verhaal zichtbaar wil maken’.

18.03 Martin Bosma (PVV) is nu aan het woord om de vragen van de Kamer te beantwoorden.

18.00 Het gaat nu over vergaderen ‘tot in de laatste uurtjes’. Elias wil alleen nog na 23.00 ’s avonds doorvergaderen als een meerderheid van de Kamer dat wil. ‘Laten we een beetje op een normaal tijdstip stoppen,’ zegt hij. Het is onverstandig om zo lang door te gaan. ‘In principe valt om 23.00 uur de hamer.’

17.52 Er moeten echte antwoorden worden gegeven tijdens debatten, zegt Elias. Ingrijpen is volgens hem een paardenmiddel. ‘Daar moet je erg voorzichtig mee zijn.’

17.42 Ook Elias probeert de steun van kleine partijen in de Kamer te verkrijgen: hij zegt niet aan hun spreektijd bij debatten – die nu even lang is als die van de grote partijen – te willen tornen.

17.36 Elias noemt toekomstige kabinetsformaties als een belangrijk thema, mocht hij de nieuwe voorzitter worden. De koning speelt daar geen rol meer in, en Elias wil dat de Kamer hier snel over na gaat denken.

17.28 ‘De vrijheid van meningsuiting moet heel ruim worden opgevat.’ Pas als er uitspraken worden gedaan waar iemand buiten de Kamer voor kan worden vervolgd, moet een Kamervoorzitter ingrijpen, aldus Elias.

17.22 ‘Ik kan mijn mening voor me houden,’ stelt Elias, als het hogere doel is om het debat te stimuleren. Het is een reactie op een aantal vragen van Kamerleden over zijn imago als uitgesproken politicus. Elias zegt van ambtelijke antwoorden en Engels taalgebruik in de Kamer af te willen. ‘We moeten weer echte debatten gaan voeren.’

17.20 Nu is Ton Elias (VVD) aan de beurt om zijn kandidatuur te verdedigen.

17.10 Als Kamervoorzitter wil ze Kamerleden veel ruimte in het debat geven. ‘Er is niets mis met emoties in het debat. Persoonlijke beledigingen zijn vervelend, maar ik ben bereid veel toe te staan.’ Ze refereert ook kort naar het ‘nep-parlement’ van Wilders, waarover ze eerder zei dit niet toe te staan. Nu zei ze: ‘Vrijheid van meningsuiting is een groot goed. Ik zeg misschien: dat had wat rustiger gekund, meer niet.’

17.03 ‘Ik ben een lastpak‘, geeft Arib toe. ‘Die eigenschap komt me hier juist heel goed van pas’, grapt ze. Ze wil erop toezien dat informatie duidelijk naar buiten wordt gecommuniceerd.

17.01 Arib probeert meteen te betogen waarom ze geschikt zou zijn als Kamervoorzitter: ‘Ik ben een van de langst zittende Kamerleden’, vertelt ze. ‘Afgelopen drie jaar heb ik als eerste ondervoorzitter jullie Kamer heel vaak voorgezeten.’ Ook zegt ze Nederland in het buitenland te hebben vertegenwoordigd.
16.58
Khadija Arib gaat nu beginnen.

16.53 Van Toorenburg wil niet zeggen hoe ze zou reageren op de ‘nep-parlement’-opmerking van Wilders. Wel wil ze kwijt dat ‘iedereen hier echt zijn best doet om alle geluiden te laten horen, en ik zou het woord zelf nooit gebruiken.’

16.49 Tijd voor vragen. Waarom is Van Toorenburg de beste voorzitter, vraagt Kamerlid Roland Van Vliet. ‘Ik ben een verbindend leider, dat heb ik in mijn verleden laten zien, zoals in de Fyra-enquete. Zelfs als we een enorm verschil van mening hebben, wil ik dat we uiteindelijk wel het gevoel hebben dat we allemaal onze mening hebben kunnen uiten.’

16.43 Van Toorenburg verontschuldigt zich voor de Twitter-ruzie die ze in 2012 voerde met mede-kandidaat Arib. ‘Iedereen leert van social media. En tja, dat ga ik niet nog een keer doen.’
16.40
De CDA-politicus zegt dat ze ook als gevangenisdirecteur zich altijd moest inzetten ‘voor mensen waar ik het eigenlijk niet mee eens ben’. Misschien zou ze juist daarom wel goed functioneren als Kamervoorzitter, betoogt ze.

16.30 Van Toorenburg spreekt zich uit over de vele kleine partijen en afsplitsingen in de Kamer. Ook zij moeten ‘de ruimte krijgen hun meningen te ventileren,’ zegt ze. Eerder was ze juist negatief over de vele afsplitsingen.

16.20 Er moeten geen grote en meeslepende veranderingen worden verwacht van Kamervoorzitter Van Toorenburg, zegt ze zelf. Ze wil debatten goed controleren en de voorbeeldrol van politici beschermen. Verder wil ze ‘zoveel mogelijk buiten beeld’ blijven.

16.15 Madeleine van Toorenburg (CDA) is als eerste aan de beurt.

16.10 Over vijf minuten zal de eerste kandidaat zich voor de Kamer presenteren. Er wordt geloot om te bepalen wie van de vier als eerste mag.

15.55 Lees hier alles over de vier kandidaten: Wie wordt de nieuwe Kamervoorzitter?

15.40 Alle politieke partijen hebben eerder vanmiddag vragen opgesteld voor de kandidaten. Ze zijn het met elkaar eens dat de nieuwe Kamervoorzitter ‘een breed draagvlak moet hebben’ en ‘geen fratsen’ moet uithalen. Wie op basis van die criteria de juiste kandidaat is, daar zijn de partijen het niet over eens.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.