Gerlof Leistra

De loden last van levenslang

Door Gerlof Leistra - 16 februari 2013

Verdwijnt de 27-jarige uitgeprocedeerde asielzoeker Alasam S. uit Benin voor de rest van zijn leven achter de tralies? Afgelopen maandag eiste het Openbaar Ministerie (OM) levenslang voor een dubbele moord en twee pogingen tot moord. De rechtbank Groningen doet dinsdag 5 maart uitspraak.

Op 13 april 2011 sloeg de toen 25-jarige Alasam in het Groningse dorp Baflo zijn 29-jarige vriendin Renske Hekman met een brandblusser de hersens in en schoot daarna op de vlucht bij het treinstation de 48-jarige hoofdagent Dick Haveman dood met diens dienstpistool. Een 72-jarige dorpsbewoner werd in zijn been geraakt, een 22-jarige agente kreeg een klap op haar hoofd met het pistool.

Volledig toerekeningsvatbaar

Het OM heeft overwogen 30 jaar te eisen, de zwaarste tijdelijke straf. Maar uiteindelijk werd het levenslang. In de ogen van de gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum was Alasam volledig toerekeningsvatbaar.

Toch is er twijfel. Alasam kwam in 2001 als Alleenstaande Minderjarige Asielzoeker naar Nederland. De afgelopen jaren werd hij behandeld wegens psychische klachten en had hij psychoses. Om die reden gebruikte hij medicijnen.

Definitief terug

Vlak voor de fatale gebeurtenissen in Baflo had Alasam te horen gekregen dat hij definitief terugmoest naar Benin. Omdat hij niet meer sliep, kreeg hij een verhoogde dosis antidepressivum voorgeschreven. Volgens door de verdediging aangedragen deskundigen hebben die pillen een belangrijke rol gespeeld en was Alasam onder invloed van een psychose. In dat geval dient hij ontslagen te worden van alle rechtsvervolging en moet hij niet naar de gevangenis, maar naar een inrichting.

Het beeld van Alasam varieert van gevoelig en vriendelijk tot berekenend. Zeker is dat hij er alles voor over had om in Nederland te mogen blijven. Liefde was daartoe een middel. Hij vroeg diverse vriendinnen meteen ten huwelijk en wilde een kind. Of hij Renske ook ‘gebruikte’, werd niet duidelijk.

Lastige taak voor rechtbank

Aan de rechtbank de lastige taak om te beslissen. Alasam is nog jong en heeft een traumatische achtergrond. Aan de andere kant heeft hij twee mensen vermoord en twee anderen verwond. Normaal volgt de uitspraak twee weken na het laatste woord van de verdachte. In dit geval hebben de rechters een week extra bedenktijd. Een loden last, lijkt mij.

Levenslang betekent in Nederland letterlijk levenslang, tenzij er gratie wordt verleend. Ook dat is een loden last: je zult maar de rest van je leven achter de tralies zitten. Ik ben benieuwd naar de uitspraak. Ontslag van rechtsvervolging lijkt mij geen optie. Wordt het 30 jaar of levenslang?

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.