Liesbeth Wytzes

Het systeem van regels zorgt voor een gevoel van onvrijheid

Door Liesbeth Wytzes - 06 augustus 2013

Vroeger dacht ik dat de overheid het beste met mij voorhad. Inmiddels denk ik dat de overheid vooral het beste met zichzelf voorheeft. Is de overheid er nu voor ons, gewone burgers, om het leven een beetje te reguleren? Of zijn wij er voor de overheid, om die in stand te houden?

Stel, je wilt je huis opknappen door de aanbreng van een dakkapel. In de ene gemeente kost de vergunning die daarvoor moet worden afgegeven (anders gaat iedereen maar lukraak dakkapellen bouwen, je moet er niet aan denken) een paar tientjes. In de andere gemeente honderden euro’s. Dit haalde het nieuws, en terecht.

De burgemeester van de dure gemeente mompelde iets over de vele uren die zijn ambtenaren moeten besteden aan het bekijken van de aanvragen, alsof dat werk in zijn gemeente omslachtiger is dan elders. Het gekke is dat de vergunning voor een dakkapel achter gratis is, en op de voorgevel geld kost.

Stukjes

Bovendien, het is toch gewoon hun werk? Dus je betaalt die ambtenaar zijn salaris al, en dan moet je over het werk dat hij doet, ook nog eens betalen. Apart. En best raar. Ik schrijf stukjes, daarvoor word ik elke maand betaald. Ik ga niet nog eens een extra rekening sturen voor elk artikel. Maar ja, zo ben ik.

Op zich vind ik het goed dat er geen wildgroei aan dakkapellen komt, want dat zou lelijk zijn. Maar je kunt toch bepaald niet zeggen dat esthetiek in Nederland veel betekent. Dakkapellen mogen niet, maar alle weilanden zijn volbouwd en er zijn afschuwelijke ‘zichtlokaties’ neergeplempt langs de snelwegen, die nu ook nog grotendeels leegstaan.

Opdracht

Maar ik laat me meeslepen. Mijn punt is eigenlijk dat je in Nederland zo wordt geknecht. Het duidelijkste voorbeeld daarvan is de manier waarop wij ons verplaatsen. Dat is aan de strengste regels gebonden.

Ik ga vaak met de auto op pad, maar waar dat vroeger een fijn moment voor jezelf was, is het nu een schrikkerig voortbewegen geworden waarbij ik niet zozeer bezig ben met het bereiken van mijn bestemming, als wel met het opvolgen van de vele orders die ik onderweg krijg, in de vorm van verkeersborden en snelheidsbeperkingen.

Zo hobbel ik bangelijk van het ene bord naar het andere, dan weer hard remmend, dan weer gas gevend. 130, 120, 100, 80, 70, 50, 30, en weer terug, en door elkaar. Soms is de opdracht totaal onduidelijk en weet je eigenlijk niet of je nu 80 moet omdat de vluchtstrook open is, of juist 100, of andersom.

Schatkist

Houd je je niet aan de orders, dan maak je kans op een ridicule boete (niet dragen van gordel: 130 euro. Ten onrechte op invalidenparkeerplaats staan: 360 euro).

Dat hele systeem van bekeuringen heeft helemaal niets meer te maken met het oorspronkelijke uitgangspunt, namelijk de verkeersveiligheid bewaken, maar alleen maar met het spekken van de schatkist.

Zuinig

Nu zijn die boetes vermijdbaar, als je je maar netjes aan het woud van regels houdt. Maar stel dat iedereen dat deed? Dan zou de schatkist heel wat geld mislopen en zou dat dus ergens anders vandaan moeten worden gehaald. Nemen bepaalde inkomsten af, dan denkt de overheid niet: laten we eens zuinig doen, wat elk normaal mens denkt. Nee, zij denken: oeps, nu moeten we het verschil ergens anders vandaan halen.

Dat draagt allemaal bij aan een enorm gevoel van onvrijheid.

Fiets

En het kan nog erger. Pfoe, ben ik even blij dat ik geen lease-auto heb! Dan zou de fiscus weten waar ik parkeer en zo kunnen bepalen of ik de auto niet teveel privé gebruik. Ook blij dat ik geen bijstand ontvang; in bepaalde gemeentes wordt het waterverbruik gecontroleerd, en als dat heel veel is, herberg je misschien stiekem een steunlijer.

En stel je voor dat ik Slavische trekken had, dan kon ik zomaar worden aangehouden door de politie, want een Slavisch mens in een auto, dan weet je het wel. Verdachte boel.

Geen wonder dat een Nederlander op een fiets zich volstrekt anarchistisch gedraagt. Alleen dan heb je nog het idee dat je kunt doen wat je wilt.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.