Arthur van Leeuwen

Buitenlandse zorgtoeristen? Prima, maar niet ten koste van premiebetalende patiënt

Door Arthur van Leeuwen - 07 augustus 2014

Ziekenhuizen willen graag buitenlandse patiënten om verlies aan ‘productie’ te compenseren. Maar het mag geen potje vrij ondernemen worden van geld dat belasting- en premiebetalers opbrengen.

Het klinkt als de lokroep van het vrije ondernemen, en ook minister Edith Schippers (VVD) van Volksgezondheid was meteen enthousiast. De vraag naar zorg krimpt, en de ziekenhuizen willen patiënten uit het buitenland werven om extra geld binnen te halen. Maar wie verdient daar eigenlijk wat aan?

Op zich is er niets geks aan: Nederlandse patiënten en verzekeraars weten de weg naar buitenlandse klinieken al jaren te vinden, vaak tot grote tevredenheid.

Dus waarom zou het omgekeerde niet net zo makkelijk kunnen? Als ziekenhuizen zich volgens de plannen specialiseren, hebben ze ook internationaal iets te ‘vermarkten’.

Chaos

Het eerste probleem is de financiële positie van ziekenhuizen. Die staat onder druk. Erger is dat bijna geen ziekenhuis nog voldoende zicht heeft op de interne geldstromen en declaraties om het fiat van een accountant te krijgen. Wie houdt in die chaos straks de inkomsten uit zorgtoerisme en Nederlandse patiënten uit elkaar?

Het tweede probleem is dat diezelfde Nederlandse patiënten meebetalen aan dezelfde gebouwen, artsen en dure apparaten waarvan de ziekenhuizen straks profiteren. Gaan Nederlandse patiënten minder premie betalen, of bouwen zorgbestuurders van de inkomsten luxe zorghotels om nog meer toeristen te trekken?

Het derde probleem is de onmogelijkheid van een vrije markt in de Nederlandse zorg. De kosten lijken door verzekeraars en overheid nu met veel moeite wel beheersbaar gemaakt – onder meer door de vrije artsenkeuze te beperken.

Dan is het een hard gelag als zorgtoeristen straks vrij kunnen shoppen en wellicht ook eerder een plaatsje in de operatiekamer krijgen omdat ze meer geld opleveren.

Risico’s

Een voordeel voor de Nederlandse patiënt kan zich ook aandienen: dat ziekenhuizen sneller over de brug komen met informatie over de medische kwaliteit. Hoe zouden ze zich anders moeten profileren tegenover buitenlandse concurrenten?

Zorgtoerisme kan dus zeker geld opleveren en beter zicht bieden op de kwaliteit. Maar zonder garanties aan de Nederlandse patiënt zijn de genoemde risico’s niet te verkopen.

Een ziekenhuis is geen particuliere, risicodragende onderneming, maar nog altijd een voor 100 procent door de premiebetalende burger en staat gefinancierde instelling.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.