Carla Joosten

Niks af te dingen op keuze voor pragmatische Donald Tusk als opvolger Van Rompuy

Door Carla Joosten - 01 september 2014

Donald Tusk heeft in grote mate bijgedragen aan de vooruitgang van Polen. Er valt dan ook niets af te dingen op de keuze voor Tusk als nieuwe voorzitter van de Europese Raad.

Het is helemaal niet gek dat een pragmatische ‘brood op de plank’-politicus als Donald Tusk voorzitter wordt van de Europese Raad van Regeringsleiders.

Tusk is sinds 2007 premier van Polen en dat land is op Duitsland na misschien wel het best presterende land van de Europese Unie (EU). Vriend en vijand zijn het erover eens dat Tusk in grote mate bijdroeg aan de vooruitgang van Polen.

De liberaal-conservatief staat bekend als compromissenbouwer en dat is de belangrijkste eigenschap die de Europese topfunctie vereist. Hij moet immers 28 politieke leiders op een lijn brengen. Met zijn nationale ervaring en met het voorbeeld van de slim opererende Belg Herman Van Rompuy gaat hem dat vast lukken.

Verstandig

Heel verstandig maakte Tusk al meteen duidelijk de Britse wensen voor hervorming van de EU serieus te nemen. De Britten binnen de Unie houden, wordt zijn belangrijkste taak.

Daarvoor moet hij natuurlijk wel beter het Engels beheersen, maar dat hij Duits spreekt, is in een door Duitsland aangevoerd Europa, misschien nog wel belangrijker.

Turbulentie

De opvolger van Van Rompuy zal meer moeten optrekken met de opvolger van Catherine Ashton, de Italiaanse Frederica Mogherini die Europees buitenlandvertegenwoordiger wordt. Dat beleid is sinds de ernstige internationale turbulentie van de afgelopen maanden meer een zaak geworden van de Europese leiders dan van de ministers van Buitenlandse Zaken en van Ashton.

De benoeming van Mogherini wordt als bijzonder gezien omdat ze onervaren en met haar 41 jaar te jong zou zijn. Maar de sociaal-democraat is al twintig jaar actief op het terrein van buitenlands beleid. Bovendien moge het inmiddels bekend zijn dat de Europese leiders geen sterren in Brussel dulden die henzelf zullen overschaduwen.

Events

De EU heeft bovendien zelfs amper een buitenlandbeleid. Dat beleid wordt simpelweg ad hoc bepaald. Zoals de toenmalige Britse premier Harold MacMillan al zei op de vraag wat de grootste uitdaging voor hem was: ‘Events, my dear boy, events’.

Of dat zo slim is, is de vraag, maar het is wel de realiteit. Dat er over Mogherini een strijd is gevoerd tussen West- en Oost-Europa, dat haar niet zag zitten omdat ze te Kremlinvriendelijk zou zijn, is prima. Zulke ongemakken kunnen maar beter openlijk worden uitgevochten.

Zoals het ook goed is dat Oost-Europa met Tusk nu volledig meedraait in de top van de Europese Unie. Dat komt van pas in tijden dat de internationale verhoudingen en vooral problemen met Rusland de politiek zullen bepalen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.