Afshin Ellian Afshin Ellian

Onwetendheid van Nederlandse ‘terreurexperts’ is lachwekkend

Door Afshin Ellian - 29 september 2014

Nederland kent maar weinig terreurexperts die weten waar ze het over hebben. Het is veelal gebabbel door onkundige journalisten.

Is Nederland bang? Worden Nederlanders bang gemaakt door de overheid? Op de publieke omroep wordt heftig gedebatteerd over die vraag.

De treinen rijden op tijd. De bussen zitten vol. Alles draait normaal. De meeste mensen die ik spreek, zijn bezorgd – en dat is iets anders dan bevangen door angst. De overheid moet wel het publiek informeren. Een succesvolle terreurbestrijding is onder meer afhankelijk van waakzame burgers.

Islam en geweld

De overheid probeert die waakzaamheid te vergroten. Verschillende lagen van de bevolking zijn alerter dan een paar maanden geleden – in het openbaar vervoer, op scholen en in wijken. En dat was de bedoeling van de overheid.

Toch zijn de terrorisme-experts uitermate kritisch over de overheid. Wie zijn deze mensen?

Nog niet zo lang geleden zag je in de media vooral islamdeskundigen: Arabisten en islamologen. Het overgrote deel daarvan stelde zich tot taak om de verbinding tussen de islam en geweld te bestrijden.

Zij kwamen in de media om te beweren dat radicale moslims en terroristen niets snappen van de islam. Volgens deze deskundigen moesten we de oorzaken van het probleem in andere domeinen zoeken.

Agressief

Het conflict tussen Israël en de Palestijnen werd als oorzaak nummer 1 genoemd. Oftewel: alles is de schuld van Israël. Weer andere deskundigen beweerden dat alles de schuld van het Westen is: de westerse inmenging sinds het koloniale tijdperk maakt sommige moslims woedend en agressief.

Ten slotte waren er deskundige die de radicaliteit van de westerse jihadisten toeschreven aan discriminatie en werkloosheid.

Alles bij elkaar opgeteld mochten we van de islamdeskundigen geen geloof hechten aan wat de radicale moslims zelf verklaarden. Zulke islamdeskundigen zijn niet meer geloofwaardig. Ze zijn bijna weg.

Deskundologen

De terreurexperts zijn de nieuwste deskundologen. Deze groep is voornamelijk bezig met het bestrijden van de terrorismebestrijders – een vak apart.

Ze lijken op de criminologen uit de jaren zestig. Ook zij waren bezig om in plaats van crimineel gedrag te onderzoeken, de overheid en de samenleving te bestrijden die de criminaliteit wilden indammen.

Hebben de nieuwe deskundigen operationele ervaring met de terreurbestrijding? Hebben ze tijd doorgebracht in de omgeving van de islamitische terroristen? Hebben ze geobserveerd hoe moslims radicaliseren?

Hebben ze de totstandkoming van een islamitische staat gefundeerd op de radicale islam meegemaakt of diepgravend bestudeerd?

Mieren in de Amazone

Het antwoord is nee. Sommige van de nieuwe deskundigen zijn historici. Een historicus leest boeken en verdiept zich zo in een bepaald vraagstuk. Ze kunnen net zo goed over het gedrag van mieren in de Amazone schrijven.

Een ander deel van de nieuwe deskundigen is voornamelijk bezig met het internationale recht of aanverwante gebieden. Dat is wel een aspect van de strijd tegen het terrorisme. Maar het maakt ze nog geen terreurexpert.

Iemand die bij dergelijke vraagstukken een bijzondere positie inneemt, is mijn collega Rob de Wijk, met wie het weekblad Elsevier een mooi interview (voor abonnees, maar ook beschikbaar op Blendle) had. De Wijk is een echte deskundige op het gebied van internationale betrekkingen in samenhang met veiligheidsvraagstukken.

Hij is dus een anti-terreurdeskundige op metaniveau. Erwin Muller en Uri Rosenthal behoren ook tot de echte experts op het gebied van veiligheidsvraagstukken. Zij zijn gezaghebbende geleerden.

Nauwelijks kennis

Ook op het gebied van ideologie van het terrorisme is armoedig gesteld in het publieke debat. Veelal voeren daarover personen het woord die niet of nauwelijks kennis hebben van de radicale islam.

Zij kunnen nooit helemaal begrijpen dat een jonge geradicaliseerde moslim midden in de nacht huilend gaat bidden en gaat praten met Allah. Omdat ze niet begrijpen dat er mensen zijn die door en door gelovig zijn geworden, proberen ze hen te verklaren aan de hand van metaforen die zijn ontleend aan de gangsterwereld of de marxistische ideologie.

Komisch

Het wordt vermoeiend, soms zelfs komisch om naar Nederlandse terreurdeskundigen te luisteren. Toen de groei van het jihadisme zich twee jaar geleden in onze steden begon te openbaren, opperden dezelfde deskundigen dat we ons vooral zorgen moeten maken over het feit dat de Syriëgangers in Syrië een trauma hebben opgelopen. Ze beweerden zelfs dat de Syriëgangers in Europa geen aanslagen zouden plegen.

Nederland kent weinig terreurexperts voor operationele, internationale en ideologische vraagstukken over islamitisch terrorisme. Het is veelal gebabbel met onkundige journalisten.

Het theater van de terreurexperts in de Nederlandse media getuigt van weinig inzicht. Ik acht vicepremier Lodewijk Asscher deskundiger dan menig terreurexpert.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.