Gertjan van Schoonhoven

Snowdenfans geven toe: dat afluisteren is zo gek nog niet

Door Gertjan van Schoonhoven - 12 september 2014

Wat zijn die fans van Edward Snowden toch stil de laatste tijd. Geen wonder: die vermaledijde inlichtingendiensten blijken in de strijd tegen polderjihadi’s toch wel erg nuttig.

Het rommelige Kamerdebat over de aanpak van Nederlandse jihadstrijders heeft een duidelijke verliezer opgeleverd: het kabinet, en dan vooral de ministers Ivo Opstelten (VVD, Veiligheid) en Ronald Plasterk (PvdA, Binnenlandse Zaken).

De eerste wekte niet de indruk erg on the ball te zijn, de tweede was niet eens bij het debat aanwezig, hoewel de veiligheidsdienst AIVD – niet onbelangrijk in deze kwestie – zijn verantwoordelijkheid is. We moeten niet verbaasd zijn als Plasterk binnenkort ergens burgemeester wordt van een middelgrote gemeente.

Diskrediet

Minder gesignaleerd is dat het debat ook een winnaar kende: diezelfde Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst. Een jaar geleden was de Tweede Kamer vrijwel compleet in de ban van Edward Snowden, de ‘klokkenluider’ dan wel ‘landverrader’ die wereldwijd het werk van de veiligheidsdiensten in diskrediet wist te brengen.

GroenLinks en de SP verklaarden Snowden heilig, wilden hem uitnodigen voor een hoorzitting en zelfs asiel verlenen. Maar in het Kamerdebat was het bij beide partijen opeens AIVD voor en AIVD na (ze hadden een interview met AIVD-hoofd Rob Bertholee in Vrij Nederland gelezen). Geen spoor van kritiek meer op kwalijke afluisterpraktijken.

Tappen

Die blijken toch best handig: zonder het tappen, tappen en nog eens tappen van de inlichtingendienst weet je domweg niet wat zich afspeelt onder de polderjihadi’s.

Ook andere Snowdenfans houden zich verrassend stil over hun idool. Iemand als Joris Luyendijk – ook zo’n uitgesproken bewonderaar – twittert tegenwoordig liever veilig over Schotland en dat-ie ‘bijna blij’ is met de Amerikaanse bombardementen in Irak. Noem het voortschrijdend inzicht.

De tournure lijkt op wat defensie meemaakt. Jaren was de illusie dat we wel met minder leger toe konden: bezuinigen maar. Maar één Oekraïne-crisis en er moet opeens geld bij.

Datzelfde plotse inzicht zie je nu rond de inlichtingendiensten. Er is geen reden om krijgsmacht en AIVD heilig te verklaren en een blanco cheque te verschaffen. Maar iets minder grilligheid in hun waardering is wel zo bevorderlijk voor de nationale veiligheid.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.