Ruben Brekelmans

Universiteiten, doe niet zo naïef over de terreurdreiging

Door Ruben Brekelmans - 23 september 2014

Nederlandse universiteiten en hogescholen moeten open zijn over veiligheid op de campus. Amerikaanse instellingen overdrijven misschien, maar we kunnen wel van ze leren.

‘Ren als je kunt, verberg je als het moet, en vecht terug als de eerste twee opties niet mogelijk zijn.’ Dit advies krijgen we van het Hoofd Beveiliging tijdens de introductieweek op Harvard, wanneer hij uitlegt hoe zijn team is voorbereid op een schietpartij op de campus.

Om mij heen zie ik mijn medestudenten steeds nerveuzer worden. De dodelijke schietpartijen op Amerikaanse universiteiten zijn alom bekend.

Bomaanslagen

Hier in Boston zijn dit soort dreigingen extra gevoelig. De bomaanslagen tijdens de marathon van 2013 liggen nog vers in het geheugen, evenals de massale klopjacht die daarop volgde. De nabijgelegen universiteit MIT kreeg forse kritiek wegens de gebrekkige communicatie tijdens deze gebeurtenissen, waardoor studenten urenlang binnen moesten blijven.

Harvard probeert vergelijkbare kritiek te voorkomen. De Harvard-politie stuurt daarom geregeld e-mails over veiligheidsdelicten in de omgeving van de universiteit, zoals berovingen en geweldplegingen. Het effect is averechts: veel studenten voelen zich hierdoor juist onveiliger.

Contrast

Het contrast met een gemiddelde Nederlandse universiteit kan haast niet groter. In vijf jaar aan de Universiteit van Tilburg heb ik het woord veiligheid niet eenmaal horen vallen. De campus is een oase van rust, maar is toch gelegen in één van de twintig onveiligste gemeenten van Nederland.

Ik had geen idee wat ik had moeten doen in een noodsituatie of bij wie ik terechtkon met vragen. Maar in al mijn naïviteit heb ik me er ook geen seconde druk om gemaakt.

Deze naïviteit kunnen we ons niet langer permitteren. Ik wil geen onnodige paniek zaaien, maar je hoeft geen heel pientere jihadist te zijn om te bedenken dat een collegezaal een makkelijker doelwit is dan het hoofdkantoor van de Europese Commissie.

Lessen

Een jaar na de bomaanslagen. De marathon van Boston gaat gewoon door. Veel van mijn medestudenten twijfelen om te gaan. Harvard heeft een discussie georganiseerd tussen studenten en veiligheidsbeambten, gekleed in imposante uniformen van de FBI, politie en kustwacht.

De voorgenomen maatregelen maken indruk: tweemaal zoveel agenten, een algeheel tassenverbod, meer dan honderd extra camera’s en speurhonden. De veiligheidsbeambten leggen uit waar studenten zelf op kunnen letten en hoe ze moeten reageren als ze iets verdachts zien.

Na deze sessie besluiten de meesten ‘gewoon’ naar de marathon te gaan.

Nederlandse universiteiten en hogescholen moeten op eenzelfde manier communiceren over onveiligheid en mogelijke dreigingen. Weg met de naïeve radiostilte! Studenten behoren te weten wat ze moeten doen in geval van nood. Dit onderwerp hoort in elke universiteitsraad hoog op de agenda. Better safe than sorry.

Econoom Ruben Brekelmans MA studeert aan Harvard University. Eerder studeerde hij aan de Universiteit van Tilburg en aan de London School of Economics.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.