Gerry van der List

Liberaal rechts verdient betere spreekbuis dan Bram Moszkowicz

Door Gerry van der List - 24 april 2015

Politieke realiteitszin inspireert tot een heldere voorspelling: het wordt niks met VNL. Jammer, liberaal rechts verdient een betere spreekbuis dan Bram Moszkowicz, een uitgerangeerde, narcistische showbusiness-figuur.

Het is al weer tien jaar geleden dat Peter R. de Vries voor een tragikomisch intermezzo in de vaderlandse politiek zorgde. De misdaadverslaggever leek een midlifecrisis te willen overwinnen door de boel aan het Binnenhof eens goed te gaan opschudden met zijn Partij voor Rechtvaardigheid, Daadkracht en Vooruitgang.

Hij haalde fel uit naar ‘handjeklap’ en ‘achterkamertjesoverleg’, en zei slappe Kamerleden wel te kunnen ‘schieten’, een ferme beeldspraak die verried in welke kringen de politieke nieuwkomer doorgaans vertoefde.

Veel aplomb

In een vol perscentrum Nieuwspoort in Den Haag presenteerde De Vries, die trots meldde decennialang niet te hebben gestemd, met veel aplomb een curieus ratjetoe aan plannen.

Ze kostten allemaal, van gratis openbaar vervoer tot een forse verhoging van de ontwikkelingshulp, een hoop geld. Het finan­cieel onderbouwen van voorstellen beschouwde de non-politicus als een staaltje oude politiek van de door hem verafschuwde ‘gevestigde orde’.

Zijn optreden was dermate amateuristisch dat het niemand verbaasde dat De Vries snel zijn politieke ambities liet varen.

Hij keerde terug naar de tafels van talkshows om weer eens uit te leggen wat voor toffe gast Heineken-ontvoerder Cor van Hout wel niet was geweest en om begrip te vragen voor de gewelddaden van beledigde moslims.

Vlotte babbelaars

In 2005 begreep iedereen al dat De Vries niet de laatste BN’er was die zijn geluk zou beproeven in de politiek. De afgenomen invloed van oude ideologieën en de toegenomen ruimte voor nieuwe politieke groeperingen bieden kansen aan vlotte babbelaars die het leuk doen op tv.

Gesproken wordt van de ‘rtl-boulevardisering’ van de politiek, naar het amusementsprogramma dat een vaste plek heeft ingeruimd voor De Vries.

En voor Bram Moszkowicz. De ex-advocaat werd dinsdag 21 april, onder de galmende klanken van That’s Life van Frank Sinatra, gepresenteerd als lijsttrekker van VNL, een afsplitsing van de PVV die een fatsoenlijk rechts alternatief wil zijn voor de VVD. Een onbegrijpelijke keus.

Moszkowicz heeft nooit blijk gegeven van enig maatschappelijk engagement en staat, na uit het ambt van advocaat te zijn gezet en geprobeerd te hebben de belasting te ontduiken, in een kwade reuk.

Halvering

Tijdens zijn eerste interview als politiek boegbeeld wist hij op voor de hand liggende vragen van Jeroen Pauw slechts te ­reageren met gehakkel en uit zijn hoofd geleerde lesjes, waarbij kribbige verongelijktheid een stuk duidelijker van zijn gelaat viel af te lezen dan politieke passie.

De keuze voor de lijsttrekker leidde al meteen tot een halvering van VNL in de Tweede Kamer. Louis Bontes haakte af en begon voor zichzelf als volksvertegenwoordiger. Natuurlijk verdienen Moszkowicz en zijn partij een faire kans om zich te bewijzen. Maar politieke realiteitszin inspireert tot een heldere voorspelling: het wordt niks.

Zinnige ideeën

En die Joram van Klaveren maakte nog wel zo’n verstandige indruk. Het beschaafde VNL-Kamerlid, dat Moszkowicz tot zijn politieke avontuur bewoog, gaf de afgelopen weken diverse interviews waarin hij zo slim en wijs overkwam dat hij wel een columnist van Elsevier leek.

Hij verdedigde met elan het klassieke liberalisme, leverde hout snijdende kritiek op VVD en PVV, en verkondigde zinnige ideeën over actuele kwesties. Maar hij zag in zichzelf geen stemmentrekker.

Het uit de grond stampen van een partij is lastig. Vereist is een echte, aansprekende leider, die ook weer geen dwingeland mag zijn.

Financiers zijn nodig om de strijd aan te binden met de gevestigde, gesubsidieerde partijen, vrijwilligers moeten worden geworven en gestimuleerd, kandidaten voor politieke functies dienen zorgvuldig te worden geselecteerd om dwaallichten te weren.

Op het schild

De LPF heeft laten zien hoe het fout kan lopen. En de kans is groot dat de PVV na Wilders hetzelfde overkomt.

Een stabiele partij opbouwen is een kwestie van lange adem. De SP is een voorbeeld van hoe het kan en hoe het moet. Een kleine, aanvankelijk vrij radicale groep vergrootte geleidelijk zijn invloed en aanzien door een sterke band te ontwikkelen met de achterban, een goede organisatie neer te zetten, kader op te leiden en pragmatisch de koers aan te passen.

Van Klaveren heeft daar blijkbaar geen zin in. Hij hief een uitgerangeerde, narcistische showbusiness-figuur op het schild in de hoop op aandacht van de media. Jammer. Liberaal rechts verdient een betere spreekbuis.

Elsevier nummer 18, 2 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.