Eric Vrijsen

‘Deltaplan’ nodig om leger benodigde slagkracht te geven

Door Eric Vrijsen - 07 mei 2015

In een ongevraagd advies hekelt de AIV de te lichte bewapening van de landmacht en pleit voor tanks en zware artillerie. Er is een ‘Deltaplan’ nodig om leger weer de benodigde slagkracht te geven.

Met een vuist en een open hand: zo dient Nederland volgens PvdA-minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken de nieuwe dreiging vanuit Rusland tegemoet te treden: met militaire middelen én met de uitnodiging tot economische samenwerking.

Sindsdien is er in Den Haag weinig gebeurd. Het kabinet zit krap bij kas en is sinds de ramp met de MH17 sowieso hypervoorzichtig met de Russen.

Rutte II bezint zich al maandenlang op de motie-Van der Staaij (SGP) waarin wordt opgeroepen tot ‘een grotere slagkracht’ voor landmacht, luchtmacht en marine. Hoeveel geld de uitgewoonde krijgsmacht erbij krijgt, blijft ongewis. Prognose vanuit de Haagse wandelgangen: geen miljarden, hooguit een paar honderd miljoen per jaar extra.

Maar het rapport Instabiliteit rond Europa: Confrontatie met een nieuwe werkelijkheid van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Vorige week verscheen dit ongevraagde advies aan het kabinet.

Defensie heeft per jaar 3,5 miljard euro extra nodig en misschien wel 5 miljard. Rusland is geen partner, maar vijand. Niks constructieve samenwerking, Nederland moet vooral een vuist maken.

Tanks

De laatste jaren laafde Defensie zich aan goede bedoelingen. De AIV keert onbeschroomd terug naar het idee van ‘escalatiedominantie’. Je moet de vijand afpoeieren door duidelijk te maken dat je elk geweld zult beantwoorden met nóg grover geweld.

Wie met een helikopter over de Veluwe vliegt, ziet uitgestrekte terreinen waar legervoertuigen staan weg te roesten. Honderd hypermoderne Leopardtanks zijn een jaar geleden voor een zacht prijsje aan Finland verkocht. Nu stelt de AIV voor om Duitse tanks te leasen, want een eventuele strijd met Rusland kan niet zonder zware bepantsering. Dit soort zigzagbeleid drukt zwaar op de belastingbetaler.

Het beste wat Rutte II kan doen, is inderdaad een ‘Deltaplan’ waartoe alle serieuze partijen zich verplichten: gedurende een reeks van jaren moeten we consequent investeren in een krijgsmacht met een heldere taakopvatting. In welke militaire capaciteit moet dan geld worden gestoken?

Onheilsscenario

De AIV hekelt de te lichte bewapening van de landmacht en pleit voor tanks en zware artillerie. Nederland maakte de afgelopen decennia zijn krijgsmacht inderdaad mobiel en snel inzetbaar. Met het oog op de nieuwe dreiging vanuit Rusland is dat geen slechte zaak.

Het waarschijnlijkste onheilsscenario is immers een ‘hybride oorlog’ met de Russen. Dan zijn lichtere pantservoertuigen als de CV90 en de Bushmaster waarschijnlijk bruikbaarder dan moeilijk verplaatsbare Leopardtanks. Ook Apache-gevechtshelikopters passen beter in het concept van een ‘flitsmacht’.

Zou de Russische president Vladimir Poetin een vuurtje stoken in het grensgebied met de Baltische staten door provocaties met behulp van Russisch sprekende minderheden, dan moet je als NAVO snel ter plekke zijn. Zou je alvast een zware tankdivisie stationeren in de voormalige Warschaupactlanden, dan schend je eerdere afspraken met de Russen en voelt Poetin zich terecht in het nauw gedreven.

Onderzeeboten

Zware bewapening is dus niet per se beter dan slimme bewapening. De NAVO heeft behoefte aan een ‘flitsmacht‘ en daaraan kan Nederland prima bijdragen. Dan moet – daarin heeft de AIV gelijk – de krijgsmacht snel de broodnodige munitie en reserveonderdelen krijgen. De aanschaf van nieuwe onderzeeboten, fregatten en extra JSF’s is ook geboden.

Ooit had Nederland 210 F-16’s. Die vloot is zo ingekrompen, dat Nederland aan het eind van de zomer de inzet in Irak moet terugbrengen van zes naar vier toestellen. Straks krijgt de luchtmacht in plaats van de F-16’s slechts 37 JSF’s. Gezien de ‘gordel van instabiliteit’ ten zuiden en ten oosten van Europa is dat natuurlijk te weinig.

Elsevier nummer 19, 9 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.