Eric Vrijsen

Jesse Klaver is een niet te onderschatten publiciteitsfenomeen

Door Eric Vrijsen - 20 mei 2015

Jesse Klaver tokkelt op de snaren van een mediahype om Den Haag onder extreme druk te zetten. Een gewiekste lobbymethode, maar daarmee staat zijn inhoudelijke gelijk nog niet helemaal vast.

Jesse Klaver (29) is de nieuwe man en bij Maurice de Hond maakt GroenLinks meteen een vreugdesprongetje naar dertien virtuele zetels. Heel wat meer dan de vier harde zetels bij de laatste verkiezingen. In een sfeer van euforie voorspelt Klaver dat hij Nederland zal veranderen.

Jongste fractievoorzitter ooit! Jeugdige overmoed brengt de Haagse brouwerij tot leven en dat vindt iedereen schitterend. Bij voorbaat verwierf hij de heldenstatus, althans in de linkse media. Klaver zoekt naar nieuwe parlementaire instrumenten.

Die verfrissing kan geen kwaad. Hij prijst bijvoorbeeld generatiegenoot Malik Azmani (VVD), omdat die onlangs een gedurfd antimigratieplan indiende, ook al is Klaver het daarmee absoluut niet eens.

Welvaart

De nieuwe voorman van GroenLinks is erg bezig met hoorzittingen, parlementaire gastsprekers, initiatief-nota’s en agendasetting in het algemeen. Dat oogt sympathiek. Eindelijk iets anders. Waardoor minder mensen inzien hoe gevaarlijk Klavers ideeën zijn voor de nationale welvaart.

Hij tokkelt op de snaren van een mediahype om Den Haag onder extreme druk te zetten. Dat is dezer dagen een gewiekste lobbymethode, want oude politici in gevestigde partijen twijfelen ernstig aan hun vertrouwde bedrijfsmodel en snakken naar politieke stijlvernieuwing . Maar daarmee staat Klavers inhoudelijke gelijk nog helemaal niet vast.

In interviews legt Klaver uit op welke ‘onderstroom’ hij de samenleving wil verbouwen: de aanhangers van nivelleringseconoom Thomas Piketty, de lezers van de zelf benoemde financiële antropoloog Joris Luyendijk en de bezitters van gesubsidieerde zonnepanelen. Klaver is, kortom, de roerganger van een trendy minderheid. Van een fundamentele meerderheid kan hij voorlopig slechts dromen.

Toch ruikt hij de overwinning al. Her en der in Europa verkeren linkse partijen in een diepe crisis. Bij de laatste nederlaag van Labour in het Verenigd Koninkrijk kregen ze dat nog eens danig ingepeperd. Maar Klaver roept de Linkse Lente uit. Zo veel durf, dat moet je bewonderen.

Geluksmachine

De gedachten die hij tot nu toe ontvouwt, behelzen meer overheidsuitgaven, meer nivellering, meer bemoeizucht van de staat en een gegarandeerd minimuminkomen. Hij maakt een karikatuur van de vrijemarkteconomie, het onderwijs en de gezondheidszorg.

Vervolgens redeneert hij dat ‘er iets broeit’ en dat Nederlanders hun buik vol hebben van ‘economisme’, ‘rendementsdenken’, ‘publieke armoede’ en ‘belastingontduiking door brievenbusfirma’s’.

Van eerdere GroenLinks-leiders kon je zeggen dat ze idealistisch waren zonder alle heil te verwachten van de staat. Paul Rosenmöller hechtte aan maatschappelijke participatie. Femke Halsema flirtte zelfs met het liberalisme.

Een partij met veel jonge kiezers zoals GroenLinks snapt nu eenmaal dat jongeren niet per definitie op de staat van hun grootouders rekenen. Maar Klaver speelt onbeschroomd alle ballen via de overheid als geluksmachine.

Jolande Sap probeerde het na 2010 ook met linkse wijn in nieuwe zakken. Net als Klaver werd zij juichend binnengehaald als leider van GroenLinks. Weldra was het sprookje uit. Rechts kan nu de schouders ophalen en smalen: we zwaaien het ventje vriendelijk uit! Maar Klaver is een niet te onderschatten publiciteitsfenomeen.

Elsevier nummer 21, 23 mei 2015

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.