Servaas van der Laan

Zitten migranten werkelijk vast in Kroatische ‘gevangenissen’?

Door Servaas van der Laan - 25 september 2015

Als we EO-reporter Danny Ghosen moeten geloven, ontsnapte hij ternauwernood uit een Kroatische ‘gevangenis’ waar migranten ‘op elkaar gestapeld’ tegen hun zin vast worden gehouden. Zou het werkelijk zo zijn gegaan?

Voor het EO-programma 3Onderzoekt deed voormalig Powned-verslaggever Ghosen zich voor als een migrant en liep hij vanuit Servië de grens met Kroatië over.

Ontsnapt

Hier kwam hij terecht in een opvangkamp dat werd bewaakt door ‘leger en ME’. Bij binnenkomst zeiden anderen ‘welkom in de gevangenis’, sommigen zaten al negen dagen opgesloten in het kamp, zeiden ze.

Ghosen schrok van de manier waarop migranten er de nacht doorbrachten. ‘Mensen liggen hier opgestapeld op elkaar,’ zegt hij in een fragment van het programma. Zelf wilde hij geen dag langer in het kamp blijven en besloot daarom over een hek te klimmen en weg te rennen, zo vertelde hij donderdagavond in het programma Pauw.

Opatovac

In zijn verhaal bij Pauw noemde Ghosen geen enkele tijdsaanduiding of plaatsnaam, maar op de site van de EO is te lezen dat hij in het opvangkamp van Opatovac is geweest. Uit zijn Twitter-profiel blijkt dat hij hier afgelopen maandag op dinsdag is geweest.

In de Kroatisch-Servische plaats Opatovac is inderdaad een tijdelijk kamp ingericht om de duizenden migranten die door Servië in Kroatië worden gedropt, op te vangen. Maar dit kamp ging afgelopen zondag pas open, blijkt uit verklaringen van de Kroatische regering, van UNHCR en van BBC-journalist Ron Brown. Dit was een dag voordat Ghosen hier aankwam, hetgeen de opmerking dat sommige migranten ‘al negen dagen’ vast zouden zitten, nogal ongeloofwaardig maakt.

Doorvoerkamp

Opatovac is ingericht als ‘transit camp’. Dit betekent dat migranten hier tijdelijk worden opgevangen om vervolgens verder te worden gebracht naar de Hongaarse of Sloveense grens.

Omdat Kroatië duizenden migranten te verwerken krijgt, afgelopen week maar liefst 44.000, is het nogal logisch dat niet iedereen direct verder kan worden geholpen. Sommigen zullen één of twee nachtjes op straat of in het kamp moeten overnachten. Om de wachttijd voor vrouwen en kinderen te verkorten, krijgen zij speciale bandjes van de Kroatische autoriteiten waarmee zij voorrang krijgen.

Gevangenis?

Bovendien willen de meeste migranten juist het kamp in omdat van daar de gratis bussen vertrekken. Van een ‘gevangenis’ is dus allerminst spraken.

Alle personen die in het kamp aanwezig waren toen Ghosen er geheime opnames maakte, hebben hun reis al lang en breed voortgezet. Volgens BBC-verslaggever Ron Brown was het kamp woensdag ‘zo goed als leeg’. Ghosen had dus niet in paniek over het hek hoeven klimmen. Als hij rustig zijn beurt had afgewacht, had hij, net als alle anderen, gewoon het kamp uit kunnen lopen.

Er valt hoe dan ook begrip op te brengen voor de schrikreactie van de EO-verslaggever. Wie voor het eerst families op de grond ziet slapen, schrikt daar wel even van. Maar de meeste migranten zijn hier na een lange reis wel aan gewend. Bovendien zijn UNHCR en het Rode Kruis aanwezig om ondersteuning te geven.

Feiten

De EO laat in een reactie weten dat Ghosen slechts ‘weergeeft wat de vluchtelingen hem vertellen’. ‘Vluchtelingen vertellen aan Danny hoe lang ze al in het kamp aanwezig zijn. De een zei 4 dagen, de ander 9. Danny bedenkt dat uiteraard  niet zelf, hij geeft weer wat hij in het kamp te horen heeft gekregen,’ zegt de EO.

Het was hoe dan ook prettig geweest als Ghosen, naast die verklaringen, ook wat feiten had gegeven over de situatie in Servië, Kroatië en Hongarije.

Wie de uitzending van Pauw gister heeft gezien, zou nu zomaar kunnen denken dat Kroatië migranten zonder reden en tegen hun zin in ‘gevangenissen’ houdt. Laten we hopen dat er in de betreffende uitzending van 3Onderzoekt een genuanceerder beeld wordt gegeven. De migratiecrisis in Europa is al complex genoeg, daar kunnen we geen sensatieverhalen bij gebruiken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.