Afshin Ellian Afshin Ellian

Terrorismecoördinator Schoof is onthutsend naïef over salafisme

Door Afshin Ellian - 11 november 2015

Dick Schoof erkent het gevaar van het salafistische jihadisme. Maar hij gaat eraan voorbij dat het salafisme vaak een voorportaal is van radicaal-islamitisch geweld.

De terreurdreiging in de Europese Unie is onverminderd hoog. Dick Schoof, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), constateert dat in Europa rekening wordt gehouden ‘zowel met de mogelijkheid van complexe en grootschalige aanslagen, als met meer kleinschalige en eenvoudige aanslagen’.

Er zijn reeds kleine aanslagen gepleegd in het Westen in naam van IS. Inmiddels wordt ook rekening gehouden met grootschalige en goed georganiseerde aanslagen.

Subgroepen

Het beeld ten aanzien van de westerse Syriëgangers is inmiddels drastisch veranderd: ze zijn niet langer kanonnenvlees. Volgens de NCTV weet een groeiend aantal Nederlanders in Syrië en Irak promotie te maken binnen de jihadistische groepen waarbij zij zich hebben aangesloten.

IS vormt zelfs subgroepen voor het plegen van aanslagen in het Westen. Daarin spelen de westerse jihadisten een belangrijke rol, en dat leidt ertoe dat ‘de aanwezigheid van Nederlanders bij dergelijke subgroepen dreigingsverhogend werkt’. Ook de jihadisten in Nederland vormen een ernstige dreiging.

Het wordt steeds moeilijker voor de NCTV om een duidelijk beeld te schetsen van de veiligheidsrisico’s die zijn verbonden met de migratiecrisis.

Illegaal

De NCTV schrijft aan de Kamer: ‘De afgelopen periode zijn vele tienduizenden vluchtelingen ongecontroleerd de Europese Schengenzone binnengekomen. Hoewel het bij de huidige vluchtelingencrisis primair gaat om burgers in nood uit Syrië en Eritrea, zijn hier ook veiligheidsrisico’s aan verbonden.

‘Ondanks dat in Nederland alle asielzoekers worden gescreend, valt niet uit te sluiten dat jihadisten of leden van jihadistische organisaties zich kunnen mengen onder migratiestromen en op die manier onopgemerkt en illegaal, Nederland binnenkomen.’

Merkwaardig

Het is dus niet uit te sluiten dat met de migranten ook terroristen zich in Europa vestigen.

In de brief staat een merkwaardige zin: ‘Zowel de infiltratie van jihadisten in de bekende reisroutes van migranten naar Europa als het misbruik van de asielprocedure brengt, vanuit het oogpunt van de terrorist, echter risico’s van onderkenning met zich mee.’

Welk risico loopt een terrorist? Hij zou een risico lopen als alle migranten onmiddellijk bij aankomst worden gescreend. Maar dat is niet het geval, niet in Griekenland noch in andere Europese landen.

In de massa

Pas na enkele dagen, soms weken, worden ze in Nederland geregistreerd. Dat is geen screening – dat moet nog gebeuren, aan de hand van het verhaal van een asielzoeker.

Terroristen zien de chaotische beelden ook. Natuurlijk zullen zij verschillende methoden gebruiken om naar Europa te komen. Maar iedereen die ooit verzet heeft gepleegd, weet dat een strijder zich veilig in de massa kan verplaatsen.

Daarbij kunnen de jihadisten in Syrië van de nodige informatie worden voorzien door westerse jihadisten die de Europese steden goed kennen. En als ze hier zijn aangekomen, hoeven ze zich niet direct te laten registreren. Ze kunnen immers verdwijnen in de steden. Daarnaast beschikken de diensten niet over alle namen en biomedische gegevens van IS-leden.

Screening

Maar volgens Dick Schoof worden asielzoekers in de gaten gehouden door medewerkers van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers. Dat is een lachwekkende bewering.

Schoof eist van iedereen dat hij niet met fictie maar met werkelijkheid werkt. Ook deze uitspraak is merkwaardig. Met fictie wordt niet gewerkt, wel met hypotheses, die moeten worden getoetst.

En omdat sommige hypotheses niet afdoende kunnen worden getoetst, gebruiken de diensten de woorden ‘niet uit te sluiten’. Het is buitengewoon teleurstellend dat Dick Schoof niet met concrete maatregelen voor screening komt.

Dreiging

Mijn teleurstelling in Dick Schoof gaat over in verbazing. Tijdens een interview met Schoof in het actualiteitenprogramma Nieuwsuur kwamen enkele zaken rond de mogelijke radicalisering van asielzoekers in Nederland aan de orde.

Daarbij maakte Schoof een onderscheid tussen jihadistische salafisten en gewone salafisten. Leden van de eerste groep vindt Schoof gevaarlijk, zij moeten worden geweerd van azc’s. De tweede groep, dus de ‘gewone salafisten’, bieden humanitaire hulp aan de asielzoekers in de azc’s. Salafisme, meent Schoof, is op zich geen dreiging voor de nationale veiligheid. Terwijl de inlichtingendienst AIVD vorig jaar al meldde dat het salafisme een opstap naar het jihadisme is.

Analyse

Meneer Schoof, ik zal het nog een keer zo eenvoudig mogelijk vertellen: wie nog geen salafist is, kan geen jihadistische salafist worden. Dat bewijst het islamitische terrorisme in de voorbije jaren.

Bovendien brengt ook een gewone salafist de rechtsorde in gevaar: een asielzoeker die een ‘gewone salafist’ is geworden, keert zich hoe dan ook tegen de basiswaarden van een westerse samenleving. Wie deze analyse leest, begrijpt beter waarom ik in een eerdere tekst minister Ard van der Steur (VVD) opriep om de kwaliteit van de NCTV te verbeteren.

Verbazing

Het is de taak van de minister voor Veiligheid en Justitie Ard Van der Steur om antiterreurmaatregelen te coördineren. Maar voorlopig vallen we van de ene verbazing in de andere.

Het is aan Van der Steur om met concrete maatregelen te komen teneinde de verspreiding van het salafisme en aanverwante vormen in Nederland te belemmeren. Dat hebben zijn voorgangers nagelaten, met alle gevolgen van dien.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.