Servaas van der Laan

Alleen onwelgevallige uitspraken over migratie zijn factcheck waard

Door Servaas van der Laan - 27 januari 2016

Eerdere bagatelliserende uitspraken over het migratieprobleem in Europa werden door media als zoete koek geslikt. Maar nu eurocommisssaris Frans Timmermans met ongemakkelijke feiten aankomt, is hij kop van jut.

0,02 procent

‘Laten we de zaken in perspectief blijven zien,’ zei de voorzitter van de Europese Commissie, Jean-laude Juncker, op zaterdag 9 januari in NRC Handelsblad. ‘Het gaat tot dusverre om 0,02 procent van de Europese bevolking. In Jordanië, Libanon en Turkije is het probleem vele malen groter dan bij ons.’

Juncker had het over ‘vluchtelingen’. Die zouden 0,02 procent van de Europese bevolking uitmaken. Juncker echode een uitspraak die Timmermans vier maanden eerder bij Nieuwsuur deed. ‘We hebben het bij de vluchtelingenstroom over, ik geloof, 0,02 procent van de Europese bevolking,’ zei Timmermans.

Geen factcheck?

Aangenomen dat Timmermans en Juncker met ‘Europese bevolking’ de inwoners van het hele Europese continent bedoelden (zo’n 742 miljoen), zou het gaan om (0,02 procent van 742.000.000 =) 148.400 migranten. Als hij op de EU-bevolking doelde, zou het gaan om 100.000 ‘vluchtelingen’.

100.000 vluchtelingen kwamen alleen al per maand aan op de Griekse eilanden. Een land als Duitsland nam vorig jaar meer dan 1 miljoen asielzoekers op. Van die 0,02 procent bleek dus niet zoveel te kloppen. Dit is nog los van het feit dat het onzinnig is om de migratiestroom af te zetten tegenover de gehele Europese bevolking, aangezien de migranten slechts in een aantal west- en noord-Europese landen zijn geïnteresseerd.

Gespaard

Maar goed, Timmermans en Juncker werden door de factcheckers gespaard. De feitenfabriek van Brussel kon zijn ‘0,02-procent-uitspraak’ zonder weerwoord doen. De lezer zal gedacht hebben: ‘wat een verwaarloosbaar getal. Waar hebben we het in godsnaam over?’

Hoe anders is het nu Timmermans een minder welgevallige kant van de migratiestroom aanstipt. Tegen de NOS zei hij maandag dat 60 procent van de ‘vluchtelingen’ mensen zijn ‘waarvan je kunt aannemen dat ze geen enkele reden hebben om een vluchtelingenstatus aan te vragen’.

Frontale aanval

Die ’60’ procent kan lastig worden geverifieerd, aangezien Timmermans zich baseert op cijfers van Frontex die nog niet zijn gepubliceerd.

Toch komt NRC Handelsblad – en die krant niet alleen –  twee dagen na de uitspraken met een frontale aanval op Timmermans. ‘VN-cijfers weerspreken Timmermans’ schrijft de krant in grote letters op de voorpagina. Ook de NOS trekt Timmermans nu in twijfel.

Het is vreemd dat niet de Frontex-cijfers, maar cijfers van vluchtelingenorganisatie UNHCR voor de ‘factcheck’ zijn gebruikt. Nog vreemder is dat eerdere uitspraken, waarmee het migratieprobleem in Europa werd gebagatelliseerd, geen nadere controle behoefden. Kennelijk zijn alleen uitspraken die het beeld van ‘zielige vluchtelingen’ verstoren, een factcheck waard.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.