nederland

KLM wist niets over gevaar Oekraïne: wie moest waarschuwen?

Door Anne-Marie Spermon - 26 juli 2014

Luchtvaartmaatschappij KLM had er geen idee van dat er in oost-Oekraïne raketinstallaties staan, die vliegtuigen op een hoogte van tien kilometer kunnen raken. Wie de maatschappij daarvoor had moeten waarschuwen, is niet duidelijk.

Volgens Camiel Eurlings, president-directeur van KLM, was de vliegmaatschappij er evenmin van op de hoogte dat collega-maatschappijen de route via Oekraïne na waarschuwingen wel meden.

Een onderzoek van NRC Handelsblad concludeert dat eigenlijk niemand weet wie in Nederland er verantwoordelijk voor is om luchtvaartmaatschappijen over dergelijke risico’s te informeren.

Verboden

Dat betekent niet dat de informatie over de aanwezige raketsystemen niet bekend was. Luchtvaartautoriteiten in Amerika en het Verenigd Koninkrijk attenderen landelijke maatschappijen al sinds april op het gevaar in het oosten van Oekraïne.

In de Verenigde Staten had de ‘potentieel gevaarlijke situatie’ tot gevolg dat maatschappijen werd verboden om over drie verschillende delen van het land te vliegen. Eind juni waarschuwde ook de NAVO voor de risico’s voor passagiersvliegtuigen.

Dozijn

Eurlings zegt dat dit hem onbekend was. ‘Het was gewoon een veilig verklaarde route’, aldus de president-directeur. ‘Het beeld was dat je op 10 kilometer hoogte veilig zou zijn, dat blijkt dus niet zo met dit soort gesofisticeerde raketinstallaties.’

Maar een luitenant-kolonel van de NAVO  vindt dat het gevaar algemeen bekend was, omdat iedereen wist dat  ‘een dozijn Oekraïense militaire vliegtuigen neergeschoten was in Oost-Oekraïne’. Volgens de NAVO zou de nationale luchtvaartautoriteit op dergelijke risico’s moeten wijzen.

Goedgekeurd

Dat is dan dus de Inspectie Leefomgeving en Transport, aldus KLM. Maar de inspectie vindt het een verantwoordelijkheid voor de Nederlandse inlichtingendiensten.

Het antwoord van de AIVD en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid is ontkennend: zij horen geen internationale informatie te achterhalen voor Nederlandse luchtvaartmaatschappijen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken dan? Daar krijgt het NRC geen reactie.

De route van de noodlottige MH17 was goedgekeurd door de internationale luchtvaartorganisatie ICAO en de Europese luchtverkeersleiding Eurocontrol. ‘Als we aanwijzingen hadden gekregen dat het gebied onveilig was, dan hadden we er niet gevlogen,’ zegt KLM.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.