Servaas van der Laan

Bitcoin: waarom u het hoofd koel moet houden

Door Servaas van der Laan - 27 november 2017

De koers van de bitcoin nadert de 10.000 dollar. Nu het om steeds grotere bedragen gaat, is het verstandig het hoofd koel te houden.

Toen eind zestiende eeuw tulpenbollen vanuit het Ottomaanse Rijk naar Nederland werden verscheept, leidde dit tot opwinding onder kwekers en plantenliefhebbers. Geïnteresseerden konden de uitgegroeide tulpen in het voorjaar bekijken om vervolgens de bollen te kopen wanneer ze in het najaar werden gerooid.

Omdat door de toenemende vraag de prijs van de bollen steeg, groeide de interesse bij het grote publiek. De nieuwe speculanten hoefden de bloemen niet eens te zien en namen opties op toekomstige tulpen. Deze handel in termijncontracten nam ongekende vormen aan en kwam rond 1636 op een hoogtepunt toen een enkele bol voor zo’n 1.000 gulden werd verhandeld. Een gemiddelde Nederlander moest in de tijd ruim zes jaar werken voor dat geld.

Intrinsieke waarde ontbreekt

De tulpenmanie uit de zeventiende eeuw heeft één belangrijke gelijkenis met de huidige rage rond de bitcoin. De waardering is niet gebaseerd op het nut of toegevoegde waarde van het verhandelde goed, maar op pure speculatie.

Voor de meeste mensen is de enige reden om bitcoins te kopen, de verwachting dat nóg meer mensen ze zullen kopen waardoor de koers verder stijgt. Met succesverhalen van een vriend van een vriend die een huis van 1,2 miljoen euro dankzij bitcoinwinst kon kopen, proberen ze anderen over te halen ook in te stappen. Dit vertoont trekken van een piramidespel. Omdat de bitcoin zelf nauwelijks waarde toevoegt, is het niet de vraag of, maar wanneer de piramide in elkaar klapt.

Bitcoin: volatiel muntje

Natuurlijk, er zijn mensen die geld hebben verdiend aan bitcoins. En zolang iemand niet al zijn spaargeld investeert, maar af en toe een extraatje inlegt, kan het niet zo veel kwaad.

Maar zodra mensen hun huizen gaan verkopen – ook dit gebeurde bij de tulpenmanie – en all-in gaan op een volatiel, digitaal muntje, begint de handel zorgelijke vormen aan te nemen. De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt niet voor niets voor de enorme risico’s die digitale valuta’s meebrengen. Het resultaat van een piramidespel is vaak dat de handige jongens in het begin profiteren, maar de sufferds met weinig tot geen financiële kennis die later instappen, het schip in gaan.

Koop een bos tulpen

De tulpenbubbel barstte toen mensen plotseling weer bij zinnen kwamen en het vertikten om 1.000 gulden (nu ongeveer 240.000 euro) neer te leggen voor een tulp.

Dit zal vroeg of laat ook bij de bitcoin gebeuren. Houd dat in het achterhoofd wanneer u weer het zoveelste succesverhaal van een bitcoinmiljonair hoort.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.