Afshin Ellian Afshin Ellian

Hoogmoedige Erdogan waant zich ook sultan van Europa

Door Afshin Ellian - 13 april 2016

Erdowie, Erdowo, Erdogan is boos. Dat is hij, de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, eigenlijk continu. Hij meent de sultan van zijn land te zijn. Een Ottomaanse sultan. Dit gevoel ontwikkelde zich geleidelijk, Erdogan vestigde zijn machtsbasis met geweld en sluwheid.

Hierdoor heeft hij het gevoel gekregen dat de voorzienigheid hem zo ver heeft gebracht. De nalatigheid van een deel van Turkse bevolking, de succesvolle reïslamisering van een deel van Turkije en het visieloze Turkijebeleid van de Europese Unie hebben van Erdogan een sultan gemaakt.

Tirannie

Het manipuleren van het volk gaat gepaard met het inperken van de persvrijheid. Terwijl Erdogan een krant onteigende, werd hij probleemloos ontvangen door een Europese leider. Uit dit feit leidde Erdogan af dat de Ottomaanse voorzienigheid achter hem staat en gelooft hij dat hij zijn Ottomaanse macht moet aanwenden om de persvrijheid ook in Europa in te perken.

2016-04-12 13:08:56 Turkish President Recep Tayyip Erdogan (R) shakes hands with King Salman of Saudi Arabia after the Saudi monarch received Turkey's highest state medal during a ceremony at the presidential complex in Ankara on April 12, 2016. / AFP PHOTO / ADEM ALTANErdogan gaat tot het uiterste tegen ondergedoken Duitse komiek
Lees verder >

De eerste casus diende zich aan: het liedje Erdowie, Erdowo, Erdogan, over de heersende tirannie in Turkije. Sultan Erdogan zou zich echter zomaar kunnen herkennen in dat liedje, en dat is het probleem. Erdogan riep de Duitse ambassadeur op het matje.

Kamelendief

De sultan was beledigd. Maar niemand binnen het federale bestuur van Europa durfde Erdogans regime te waarschuwen voor zijn baldadigheid. Hiervoor bestaat een mooi Perzisch gezegde: van eierendiefstal naar kamelendiefstal. Dit betekent dat wanneer bij een klein delict (het stelen van eieren) niet wordt opgetreden, niemand verbaasd moet zijn wanneer de dief evolueert tot een echte dief, een kamelendief.

Lang geleden hielden Perzen kennelijk veel van hun kamelen. Maar inmiddels, nu Erdogan een echte kamelendief is geworden, blijkt dat de Europeanen niet langer houden van hun eigen kamelen, ofwel van hun onvervreemdbare waarden.

Kwetsend

In het satirische tv-programma Neo Magazine Royale las Jan Böhmermann een gedicht voor waarin hij de Turkse president kritiseerde over het gebrek aan persvrijheid en de onderdrukking van de Koerden. Erdogan werd in het gedicht ook aangeduid als ‘geitenneuker’ – een uitvinding van Theo van Gogh.

2016-03-31 00:00:00 WASHINGTON, DC - MARCH 31: Turkish President Recep Tayyip Erdogan speaks at the Brookings Institution, March 31, 2016 in Washington, DC. Erdogan met with U.S. Vice President Joe Biden this morning and is also scheduled to dedicate a new Islamic cultural center in suburban Washington on Saturday. Drew Angerer/Getty Images/AFP == FOR NEWSPAPERS, INTERNET, TELCOS & TELEVISION USE ONLY ==Erdogan: ik heb lak aan westerse lessen in democratie
Lees verder >

Böhmermann voegde eraan toe: ‘Dit mag niet gezegd worden.’ De Duitse omroep ZDF capituleerde meteen, evenals Angela Merkel: zij veroordeelde de dichter. Daarna belde de bondskanselier de Turkse premier Ahmet Davutoglu, ‘in een poging de Turken gerust te stellen’. Merkel kwalificeerde het gedicht als ‘bewust kwetsend’. Dat was voor de sultan niet genoeg. Overigens zijn alle satirische producten bewust kwetsend.

Smaad

Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken vroeg de Duitse regering om de komiek Jan Böhmermann te vervolgen voor zijn satirische gedicht. De dichter heeft zich schuldig gemaakt aan laster, aldus het sultanaat. Dat delict wordt meestal zo geformuleerd: ‘Hij die opzettelijk iemands eer of goede naam aanrandt, door telastlegging van een bepaald feit, met het kennelijke doel om daaraan ruchtbaarheid te geven, wordt, als schuldig aan smaad (…) Hij die het misdrijf van smaad of smaadschrift pleegt, wetende dat het te last gelegde feit in strijd met de waarheid is, wordt, als schuldig aan laster.’

Erdogan moet wel gaan opletten: als de strafwaardigheid van het gedicht wordt bewezen, dan staat strafrechtelijk vast dat Erdogan geen geitenneuker is. Om dit te kunnen vaststellen, moet dat begrip eerst worden gedefinieerd. Is dat een intentie, een hoop of een visioen aangaande intiem contact met geiten? Daarna moet Erdogan bewijzen dat hij geen geitenneuker is. Hoe de bewijsconstructie er in dit geval uit zou zien, valt moeilijk te voorspellen. Het is absurd, even absurd als dat gedicht.

Satire

Is dat wat Erdogan wil, een proces Erdogan versus de Duitse dichter? Erdogan en zijn aanhang hebben ook aangifte gedaan tegen Böhmermann wegens belediging. Maar satire is per definitie beledigend. Niet-beledigende satire is geen satire. De satiricus beledigt altijd iemand, dat is de kern van satire. Volgens de Europese jurisprudentie zou de machtige sultan van Turkije verliezen van de Duitse komiek.

Die Duitse komiek is ondergedoken en wordt door de federale politie beveiligd. Erdogans Turkse aanhang vormt volgens de Duitse politie een regelrecht gevaar voor Böhmermanns leven. Zelfs het communistische DDR-regime was niet in staat om een Duitse komiek te bedreigen. En straks kunnen alle Turken visumvrij naar Europa. De macht van sultan Erdogan moet worden beperkt tot zijn eigen sultanaat.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.