Jelte Wiersma Premium Corner

Het einde van Nederland als zeevarende natie

Door Jelte Wiersma - 22 april 2018

Nederland levert zich politiek steeds meer uit aan Duitsland en Frankrijk. Dat is niet verstandig. Nederland voer er altijd wel bij dat het met één been in zee stond en met het andere op het continent. Om die positie te kunnen behouden, moet Nederland op zoek naar allianties, schrijft Jelte Wiersma.

De Amerikaans-Britse politiek filosoof Larry Siedentop wierp in november vorig jaar in De Balie in Amsterdam plagend de vraag op: is Nederland nog een zeevarende natie? Hij had verwacht dat die vraag tot oproer zou leiden. Niets daarvan.

Siedentop schetste hoe Europa grofweg is verdeeld in mediterrane, continentale en zeevarende naties. Die laatste groep bestaat grofweg uit de Noordzeelanden met een liberale, open cultuur. De term ‘zeevarend’ wordt heden ten dage niet meer per se letterlijk genomen, maar verwijst naar een politiek en cultureel liberale houding.

Nederland behoorde volgens Siedentop onmiskenbaar tot die zeevarende naties, al heeft Nederland altijd met één been op het continent gestaan. Siedentop betwijfelt of Nederland nog een zeevarende natie is. Hij ziet Nederland meer en meer als een continentaal land. Dat het Nederlandse publiek dit kennelijk niet vreemd vindt en niet tegen deze nieuwe indeling protesteert, bevestigt Siedentops vermoedens.

In EU uit argwaan

Hoe het zo is gekomen, beschrijft hoogleraar Mathieu Segers in zijn prachtige Reis naar het continent (2013). De historicus schetst hoe Nederland uit argwaan en vanuit veronderstelde noodzaak door het verlies van de afzetmarkten in Nederlands-Indië deel is gaan uitmaken van wat nu de Europese Unie (EU) heet. Vanuit het idee: we kunnen maar beter aan tafel zitten met het Franse en (West-)Duitse achterland.

Dit is altijd het voornaamste argument voor Nederland geweest om EU-lid te blijven en de euro te introduceren: als we niet meedoen, besluiten anderen over onze belangrijkste afzetmarkten. Dit heeft ertoe geleid dat Nederland langzamerhand is losgeraakt van de zee en een continentaal land is geworden. En daar zijn Duitsland en Frankrijk de baas.

Laden…

Onbeperkt Elsevier Weekblad lezen?

Lees elke week meer dan 70 nieuwe premium artikelen al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van Elsevier Weekblad lezen? Dat kan al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Word abonnee

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.