Geerten Waling Premium Corner

Islam roept oude vragen op over godsdienstvrijheid

Door Geerten Waling - 02 oktober 2018

Geerten Waling

Geerten Waling is historicus en schrijver van o.a. de boeken Zetelroof (2017) en 1848 – Clubkoorts en revolutie (2016). Hij schrijft iedere dinsdag een blog voor Elsevier Weekblad.

De vrijheid van meningsuiting staat continu onder druk. Het is goed om af en toe uit te zoomen en te beseffen dat die vrijheid al eeuwenlang wordt bevochten, schrijft Geerten Waling.

Dat kunnen we lezen in een nieuwe uitgave door Elsevier Weekblad van een revolutionaire en inspirerende redevoering van Gerard Noodt uit 1706, waarin deze Leidse professor zich hard maakt voor de godsdienstvrijheid.

Toentertijd behelsde godsdienstvrijheid veel meer dan alleen religie: het ging over wat wij tegenwoordig noemen de vrijheid van vereniging, van geweten en ja, ook van meningsuiting. Kortom, de zuurstof voor de open samenleving.

Een dappere rede over de vrijheid van godsdienst

We schrijven de Nederlandse Republiek, begin achttiende eeuw. De historicus Johan Huizinga zou het later omschrijven als een samenleving waar de vrijheid voor wetenschap en drukpers wat groter, de verdraagzaamheid wat ruimer en de maatschappelijke tegenstellingen wat geringer waren dan elders – maar daar houdt het dan ook wel mee op. Naar moderne maatstaven was de Republiek beslist onvrij. Zij had een eeuw vol politieke en religieuze strijd achter de rug, waarin de gereformeerde orthodoxie het had gewonnen van een meer liberale variant van het protestantisme. Johan van Oldenbarnevelt en anderen hadden dit zelfs met de dood moeten bekopen.

Laden…

Onbeperkt Elsevier Weekblad lezen?

Lees elke week meer dan 70 nieuwe premium artikelen al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Verder lezen?

U hebt momenteel geen geldig abonnement. Wilt u onbeperkt alle artikelen en edities van Elsevier Weekblad lezen? Dat kan al vanaf 8 euro per maand. Bekijk onze abonnementen.

Word abonnee

Er ging iets fout

Uw sessie is verlopen

Wilt u opnieuw

Premium Corner

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.