Eric Vrijsen

Kiezer trapt niet in kooigevecht Rutte en Baudet

Door Eric Vrijsen - 15 mei 2019

VVD-leider Mark Rutte stuurt aan op een tweestrijd met Thierry Baudet (Forum voor Democratie) in de campagne van de Europese verkiezingen, ziet Eric Vrijsen. Op die manier moet duidelijk worden dat de VVD met weloverwogen beleidsvoorstellen toekomst wil geven aan het continent, terwijl Baudet ‘ergens op een zolderkamer’ onverantwoordelijke dingen bij elkaar heeft zitten ‘fröbelen’.

Het is niet voor het eerst dat Rutte op deze manier campagne voert. In 2012 bij voorbeeld, probeerde hij eerst een duel uit te lokken tegen de SP van Emile Roemer, maar die beging een paar fouten in tv-debatten en viel terug. Daarop kreeg de PvdA in de peilingen ineens vleugels en ontstond een wedkamp Rutte – Diederik Samsom. Voor beide partijen was dat profijtelijk, want kiezers in het midden moesten kiezen tussen links of rechts. Later kwamen de kiezers bedrogen uit, want Rutte en Samsom vormden samen een kabinet. Als je VVD stemde omdat je de PvdA niet wilde of als je PvdA stemde om de VVD te blokkeren, kreeg je ze allebei.

Lees ook de column van Geerten Waling: Wie voelt tijdgeest beter aan, D66 of Baudet?

In 2017 dacht Rutte een tweestrijd te kunnen voeren met Geert Wilders (PVV), maar dat kwam niet uit de verf, want juist D66-voorman Alexander Pechtold was in de ogen van veel kiezers de anti-Wilders kemphaan.

FVD als enige die niet meedeed met klimaathysterie

Bij de Statenverkiezingen van maart had de VVD een duel voor ogen tussen Rutte en Jesse Klaver (GroenLinks), maar het leidde ertoe dat veel rechtse kiezers hun toevlucht zochten tot Forum voor Democratie (FVD), als de partij die niet meedeed met de klimaathysterie. Rutte zag tot zijn schrik dat zijn VVD ineens werd gepasseerd door Baudet.

Natuurlijk is het mooi mediaspektakel als twee duidelijke tegenstanders vechten om de macht, maar voor die 26 Nederlandse zetels in het Europees Parlement is dat niet aan de orde. De VVD is ook te veel middenpartij om zich tot de enige echte tegenspeler van Baudet te verklaren. Kranten en tv-programma’s smullen van zo’n politiek kooigevecht, maar de doorsnee-kiezer trapt daar niet in en in het geval van Rutte zeker niet meer. Want wie is nou zijn grootste tegenpool? Die van links of die van rechts? Rutte is te beweeglijk om dat te kunnen vaststellen.

Baudet sloeg keihard terug

In zijn speech in Barendrecht waarschuwde Rutte voor de Nexitplannen van Forum. Alsof die partij hier net zo’n chaos zou veroorzaken als de Brexit in het Verenigd Koninkrijk. Ook dit is niet zonder risico voor de VVD. Toen eerder D66 Baudet zo’n verwijt maakte, sloeg de Forumleider meteen terug: we leggen het voor aan de burgers en anders dan u, respecteren we de uitslag van het referendum. Daar had D66-leider Rob Jetten niet van terug.

Rutte heeft dit risico ongetwijfeld ingecalculeerd, maar ook hij moet hebben gezien wat er op de Britse kiezersmarkt aan de gang is. Daar is het vooral euro-criticus Nigel Farage die van de Brexit-chaos profiteert en zijn het de met de VVD verwante Conservatieven die onderuitgaan.

En voor het overige gaat het VVD-programma bij deze Europese verkiezingen verder dan eerdere VVD-beloftes en zelfs verder dan de toch al moeilijk te realiseren klimaatparagraaf in het Regeerakkoord.

Voor Baudet is de houding van Rutte natuurlijk prachtig. Hij neemt de handschoen op en stuurde per tweet een foto van de voorkant van zijn elf boeken. ‘Ter voorbereiding’ kon Rutte alvast lezen wat hij gefröbeld had.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.