Leo Kwarten

In het Midden-Oosten verricht Koning Voetbal wonderen

Door Leo Kwarten - 26 november 2019

Voetbal verenigt volkeren, constateert Leo Kwarten. ‘In het Midden-Oosten is voetbal meer dan een populaire sport. Het is een onbeheersbare mix van verbroedering, strijdlust, diplomatie en religieuze interventie. Koning Voetbal bereikt waartoe gewone stervelingen niet in staat zijn.’

In Bagdad, de hoofdstad van Irak, wordt dagelijks gevochten tussen demonstranten enerzijds en ordetroepen en politieagenten anderzijds. Maar op donderdag 14 november vielen ze elkaar even huilend van vreugde in de armen. Op het Tahrirplein, het epicentrum van de volksopstand tegen de corrupte pro-Iraanse regering, zagen ze schouder aan schouder hoe het nationale elftal van Irak met 2-1 won van buurland Iran. Premier Adil Abdul-Mahdi, wiens aftreden wordt geëist, nam het populairste besluit van zijn leven door de wedstrijd overal in de stad op gigantische schermen te laten projecteren.

Leo Kwarten

Leo Kwarten is arabist en antropoloog. Hij werkt als zelfstandig gevestigd adviseur voor bedrijven die opereren in het Midden-Oosten. Daarnaast publiceert hij over politiek en religie in de regio.

Irak mag dan verdeeld zijn tussen aanhangers en tegenstanders van Iran, maar die kloof is verdwenen als de grasmat in beeld komt. De ontlading kwam al in de elfde minuut. Nadat aanvaller Mohanad Ali de ‘Leeuwen van het Tweestromenland’ met een frommelgoal op voorsprong had gebracht, bleef de Iraakse commentator hangen in een ‘Allááááááh’ die – ik heb geklokt – twintig seconden aanhield. De kwalificatiewedstrijd eindigde in een cruciale zege voor Irak. Deelname aan het WK voetbal in Qatar in 2022 komt in zicht.

Mix van verbroedering, strijdlust, diplomatie en religieuze interventie

In het Midden-Oosten is voetbal meer dan een populaire sport. Het is een onbeheersbare mix van verbroedering, strijdlust, diplomatie en religieuze interventie. Koning Voetbal bereikt waartoe gewone stervelingen niet in staat zijn. Nadat de Iraniërs op het voetbalveld waren afgedroogd, en politieagenten en demonstranten elkaar nog eens feliciteerden, kreeg de volksopstand de volgende dag een nieuwe impuls. Die was wat ingekakt, wat niet verwonderlijk is als er al honderden betogers zijn gedood. Maar ja, als Iran op het veld kan worden verslagen, dan moet dat op straat ook lukken.

Ook Syrië doet het goed in de kwalificatieduels. Okay, als je bent ingedeeld in een poule met landen als de Malediven en Guam mag je niet anders verwachten. Desalniettemin draagt elke Syrische goal bij aan de populariteit van president Bashar al-Assad. Na het laatste fluitsignaal rijden SUV’s die zijn gespoten in de nationale kleuren een ererondje door de straten van Damascus. Uit luidsprekers schallen liederen waarin voetbaltrots, nationalisme en leiderschapsverering naadloos in elkaar overlopen. Assad gaat lachend met de selectie op de foto. Híj signeert hun shirtjes trouwens, niet andersom.

Gezien de successen op het veld moeten we er serieus rekening mee houden dat Assad in 2022 tussen UEFA-bonzen, prinsen en staatshoofden in Qatar op de tribune zit. Geen mooier podium dan voetbal om met een door vatbommen bezoedeld blazoen weer salonfähig te worden.

Voetbaldiplomatie betekent einde crisis Qatar?

Voetbal lijkt ook de impasse te doorbreken in de crisis rond Qatar. In 2017 stelden Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten een lucht-, land- en zeeblokkade in tegen Qatar. Sportevenementen werden geboycot. Officieel omdat het land terroristen zou steunen en te dik bevriend is met Iran. Maar in de salons aan de Golf hoor ik iets anders: de Saudiërs zijn gewoon jaloers! O, hoe mooi zou het zijn als de blokkade het WK in Qatar in het honderd zou schoppen – dit prestigieuze voetbalevenement dat nooit eerder in een Arabisch land is georganiseerd en waarvan dat irritante petieterige Qatar de primeur heeft.

Maar de blokkade levert niets op. Qatar blijft fier overeind. Ze hebben zelfs een ijzersterke selectie op het veld staan die eerder dit jaar de Asia Cup pakte. Nu heeft Saudi-Arabië zich op het laatste moment toch nog aangemeld voor de Arabian Gulf Cup. Die begint op 26 november in Qatar. Met hangende pootjes, dat wel, want in oktober wilden de Saudiërs het toernooi nog boycotten. Ze kiezen echter eieren voor hun geld. Stel je voor. Dadelijk plaatst Saudi-Arabië zich voor het WK in 2022, net als in 2018, en hikken ze aan tegen een boycot die ze zelf hebben afgekondigd.

De Arabische media spreken al juichend van ‘voetbaldiplomatie’ en een doorbraak in de Qatar-crisis. En zo is het. In het Midden-Oosten verricht Koning Voetbal wonderen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.