Bram Hahn

Ook na de Dam heeft afstand houden nut

17 juni 2020

Duizenden mensen op de Dam en twee weken later geen stijging in het aantal ziekenhuisopnames? Kan de 1,5-meter-regel nu de prullenbak in, vraagt Bram Hahn zich af.

Het ging tegen ieders gezond verstand in, de massale bijeenkomst van duizenden demonstranten tegen racisme op de Dam in Amsterdam. Welk risico namen de aanwezigen daar niet, ondanks dat het zich in de buitenlucht afspeelde, de meesten wel iets van afstand hielden en velen mondkapjes droegen? Onverantwoord, toch?

Damdemo leidde niet tot extra besmettingen

Maar twee weken later, hoogstwaarschijnlijk de maximale incubatietijd van het virus, lijkt er niets aan de hand. Bij de plaatselijke GGD hebben zich twee mensen gemeld die op de Dam waren en symptomen kregen. Een van hen testte negatief, de andere testuitslag is nog niet bekend. Het zegt niet alles, deelnemers kwamen ook van buiten Amsterdam, maar uit niets blijkt een besmettingsgolfje door de Black Lives Matter-demonstratie.

Lees ook dit commentaar van Bram Hahn terug: Versoepeling werkt alleen als de coronastrategie echt op orde is

Bevestigt dit de stelling dat de 1,5 meter afstand niet nodig is en dat evenementen in de buitenlucht geen gevaar vormen? Ja en nee.

Het is al langer bekend dat er in de buitenlucht veel minder kans is op besmetting dan binnen. Op basis van dat inzicht kan er ook weer worden gesport en zijn de terrassen open. Dus ook binnen een straal van 1,5 meter is de kans op besmetting in de buitenlucht, waar het virus snel verwaait, klein.

Virus is juist teruggedrongen dankzij maatregelen

Maar er speelt meer. Het virus had op de Dam ook weinig kans omdat het juist mede dankzij de strenge maatregelen van de afgelopen maanden enorm is teruggedrongen. Simpel gezegd, er was waarschijnlijk niemand met het virus bij de demonstratie. Maar het zou onverstandig zijn om nu te concluderen dat mensenmassa’s geen gevaar vormen en afstand houden onzinnig is.

Het is namelijk ook bekend dat het virus vooral wordt verspreid door zogenoemde superverspreiders, individuen die in hun eentje tientallen anderen besmetten. Zijn er dus veel mensen bij elkaar, dan gaat het meestal goed, maar als het fout gaat, gaat het ook echt mis.

Buiten is vaak ook een beetje binnen

Dat gebeurt weliswaar niet in de buitenlucht, zover we inmiddels weten uit nauwkeurige reconstructies van dit soort superspread events, maar binnen en buiten zijn moeilijk te scheiden. Op de Dam staan mensen in de buitenlucht, maar al die aanwezigen verplaatsen zich ook met het openbaar vervoer, waarin ze wel dicht op elkaar in een afgesloten ruimte zitten.

Daar komt bij dat het virus nu, dankzij de maatregelen en de weersomstandigheden, wellicht sluimert, maar in het najaar weer in kracht kan toenemen. Dan is de 1,5 meter weer cruciaal en is het de vraag of het verstandig is om die regel voor drie maanden op te schorten.

Lees het Verhaal van de Week

Wat weten we inmiddels over het virus, en wat is nog onzeker? Een overzicht in 16 vragen: over aerosolen, ­antistoffen en het risico van een tweede golf.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren
Bij het plaatsen van een reactie geldt een aantal voorwaarden. Klik hier voor de voorwaarden.