Beoordeel politiek op het beleid, niet op de personen

De internationale politiek werd dit najaar enigszins opgeschrikt. Eerst door de verklaring van de Duitse bondskanselier Angela Merkel dat dit haar laatste ambtstermijn is, en vervolgens door het gerucht dat de vroegere Britse premier David Cameron wil terugkeren in de actieve politiek.

Het vertrek van Merkel is pas voor 2021 gepland en de geruchten over Cameron kunnen ongegrond blijken. Toch denken we dat dit een geschikt moment is om beleggers te wijzen op een, naar ons oordeel, essentieel kenmerk van het verband tussen de aandelenmarkt en de politiek: politici hebben in de regel als persoon weinig of geen invloed op het rendement van aandelen, noch in positieve, noch in negatieve zin.

De meeste krantenkoppen gaan over staatshoofden, regeringsleiders, oppositieleiders en prominente kabinetsleden. Hun uitspraken krijgen veel aandacht en zetten vaak de toon in de politiek. Dit soort zaken kunnen van tijd tot tijd het beleggerssentiment beïnvloeden en schommelingen op korte termijn veroorzaken. Maar toonzettingen en uitspraken zijn niet concreet. Wat uiteindelijk van belang is voor de economie en de bedrijfswinsten, is naar onze mening het beleid (of het gebrek daaraan). De factoren die de meeste invloed op de aandelenmarkten hebben, worden volgens ons vooral bepaald door wet- en regelgeving, niet door toespraken en toonzettingen.

Toen Merkel haar vertrek aankondigde, vroegen veel financiële media zich op hun voorpagina af hoe het beleid in de EU en Duitsland zou veranderen na haar vertrek. Naar onze mening wordt daarmee de belangrijkheid van individuele personen overschat. In Duitsland staat Merkel aan het roer van een vrij losse coalitie die bestaat uit haar eigen partij (de christendemocratische unie of CDU), de zusterpartij (de Beierse christelijk-sociale unie of CSU) en de centrumlinkse sociaaldemocraten (SPD). Niet alleen vertonen de politieke keuzes van de SPD erg weinig overlapping met die van haar centrumrechtse coalitiepartners, ook hebben de CDU en de CSU onlangs enkele deuken opgelopen. Met als resultaat dat er tot nu toe relatief weinig nieuwe wetten zijn aangenomen. In weerwil van haar internationale aanzien heeft Merkel al jarenlang niet het nodige politieke gewicht om belangrijke hervormingen door te drukken. Deze situatie ontstond in 2015, toen haar populariteit bij andere politici afnam door haar aanpak van de vluchtelingencrisis. Met andere woorden: het feit dat het Duitse parlement in een impasse verkeert en de politieke instellingen weinig speelruimte aan de uitvoerende macht geven, heeft veel meer impact gehad op het beleid dan Merkel zelf.

Naar onze mening geldt dit ook op internationaal niveau, voor een organisatie als de EU. Hoewel Merkel soms door de wereld als de werkelijke politieke leider van het blok werd gezien, was ze dat helemaal niet. Voor elk besluit is de unanieme steun van de lidstaten vereist en veel EU-wetten moeten eerst in alle lidstaten worden goedgekeurd door het parlement. Ook dit beperkt de invloed van individuele politici. Sommige mediawaarnemers beweren dat de strijd tussen populistische leiders en de meer klassiek-liberale pragmatici in hevigheid zou kunnen toenemen als er geen sterke leider als Merkel meer in de buurt is, maar wij betwijfelen of ze tot nu toe in staat is geweest om een dergelijke verdeeldheid te voorkomen. EU-leiders liggen regelmatig met elkaar overhoop en dat is al jaren zo. Toen we tijdens de schuldencrisis in de eurozone de vele beleidsvoornemens van de Europese Commissie onder de loep namen, constateerden we dat de meeste zaken op de lange baan werden geschoven – er werd op korte termijn heel weinig veranderd en beloofd werd dat belangrijke zaken later zouden worden aangepakt. Die zaken, waaronder de vraag of de eurozone zou moeten uitgroeien tot een begrotingsunie, zijn nog steeds niet opgelost. We betwijfelen of daar binnen afzienbare tijd, met of zonder Merkel, veel verandering in zal komen.

Politieke leiders mogen dan al het publieke gezicht van een regering zijn, de institutionele structuur is echter belangrijker. Met andere woorden: hoe gemakkelijk kunnen nieuwe wetten worden aangenomen en hoe sterk en onafhankelijk zijn niet-uitvoerende organen als rechtbanken en de centrale bank? Bestaat het nationale parlement uit een of twee kamers en hoe gemakkelijk kan een bepaalde partij in een van die organen een grote meerderheid behalen? Heeft de minister van Financiën of de premier veel invloed op het beleid van de centrale bank of is ze een autonome instelling? Hebben de rechtbanken voldoende aanzien en zijn ze onafhankelijk genoeg om nieuwe wetten nietig te verklaren als ze ongrondwettelijk zijn, zelfs als ze in politiek opzicht populair zijn? De antwoorden op die vragen laten zien in hoeverre er binnen de regering sprake is van checks-and-balances. Over het algemeen denken we dat markten de voorkeur geven aan een hoge mate van rechtsstatelijkheid, omdat daarmee radicale of veelvuldige beleidsveranderingen kunnen worden voorkomen.

Duitsland kent een uitgebreide rechtsstaat en een sterk constitutioneel hof. Het monetair beleid van het land is afkomstig van de Europese Centrale Bank, waardoor de politiek er weinig vat op heeft. Nieuwe wetten moeten worden aangenomen door beide kamers van het parlement, die elk bestaan uit afgevaardigden uit meerdere partijen. Dit beperkt de mogelijkheid dat een bepaalde partij bovenmatig veel invloed kan uitoefenen. Op grond van al deze factoren verwachten we dat de situatie in het post-Merkel-tijdperk relatief stabiel zal blijven.

We zijn echter ook van mening dat vooralsnog geen enkele voorspelling ten aanzien van de aandelenmarkt kan worden gedaan op basis van deze factoren. Het vertrek van Merkel zal nog ongeveer drie jaar op zich laten wachten en uit onze analyses blijkt dat aandelen zich in de regel weinig aantrekken van gebeurtenissen die zo ver in de toekomst liggen. De belangrijkste conclusie is echter dat haar vertrek niet automatisch zal leiden tot een politieke aardbeving met radicale gevolgen voor het economisch beleid van Duitsland of de EU of voor de katalysatoren van de aandelenmarkten. We denken dat andere politieke factoren simpelweg veel belangrijker zijn.

Fisher Investments Nederland is het Nederlandse bijkantoor van Fisher Investments Europe Limited. Fisher Investments Nederland is ingeschreven bij de Nederlandse Kamer van Koophandel onder nummer 57731446. Als Nederlands bijkantoor van Fisher Investments Europe Limited staat Fisher Investments Nederland onder toezicht van de Britse toezichthouder FCA en, op basis van kennisgeving, van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Fisher Investments Europe Limited is geautoriseerd en gereguleerd door de Britse toezichthouder Financial Conduct Authority (FCA-nummer 191609). Het is geregistreerd in Engeland (ondernemingsnummer 3850593). Fisher Investments Europe Limited heeft als maatschappelijke zetel: 2nd Floor, 6-10 Whitfield Street, London, W1T 2RE, Verenigd Koninkrijk.

 Fisher Investments Europe Limited besteedt het portefeuillebeheer uit aan zijn moedermaatschappij, Fisher Asset Management, LLC, dat opereert onder de naam Fisher Investments, gevestigd is in de VS en onder toezicht van de Amerikaanse Securities and Exchange Commission staat.

Beleggen op de beurs brengt het risico van verlies met zich mee en er is geen garantie dat het belegde kapitaal geheel of gedeeltelijk terugbetaald zal worden. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie of betrouwbare indicatie van toekomstig rendement. De waarde en opbrengst van de beleggingen volgen de schommelingen van de wereldwijde aandelenmarkten en van de internationale wisselkoersen.

Dit is een partnerpagina. De redactie van Elsevier Weekblad is niet verantwoordelijk voor de inhoud.

Waarom vergrijzing en dalende geboortecijfers geen kwaad kunnen voor aandelen

Bij het doornemen van de financiële media treffen we vaak artikelen aan over hoe demografische verschuivingen in de toekomst zullen leiden tot beursdalingen. Volgens sommige commentatoren zouden vergrijzing en dalende geboortecijfers – vooral in de ontwikkelde landen – een last op de economieën van de toekomst leggen doordat de productiviteit zou gaan dalen en de … Continued

Lees verder

Voor langetermijnbeleggers is goud geen blinkend alternatief

In ons dagelijkse rondje langs de financiële media komen we vaak artikelen tegen die beleggingen aanprijzen die, naar men beweert, goed presteren wanneer de aandelenmarkten onderuit gaan. Goud is een alom gebruikt beleggingsinstrument. Velen gaan ervan uit dat het glimmende gele metaal hen verzekert tegen dalende aandelen. Omdat er in 2018 al vele perioden van … Continued

Lees verder

Analyse van in de media gehanteerde beeldspraak over markten

Markten. De financiële media praten vaak over markten alsof ze het over mensen hebben. Soms zijn de markten bang voor iets. Op andere momenten zijn ze enthousiast. Deskundigen beweren ook dat ze risico’s kunnen negeren en onderschatten. Soms worden ze als zelfgenoegzaam omschreven. Op andere momenten kunnen we lezen dat ze gewoonweg efficiënt zijn. Wat … Continued

Lees verder

‘Whatever It Takes’, zes jaar later

Deze dagen zijn vele ogen gericht op Mario Draghi, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), nu er in de media wordt gespeculeerd over de plannen van de bank voor het monetaire beleid en in het bijzonder over de kwantitatieve verruiming (quantitative easing, QE). QE is een veelgebruikte term voor het activa-opkoopprogramma van de bank, … Continued

Lees verder

De politiek kan de ontwikkeling van de markt bepalen—maar niet zoals de meeste mensen verwachten

Praten over politiek kan heftige reacties losmaken. En heb je het daarnaast ook nog over geld, dan weet je zeker dat er naar je geluisterd wordt. Disclaimer: Aangezien politieke voorkeur tot gevaarlijke beleggingsfouten leidt, is ons politieke commentaar niet gebonden aan een bepaalde partij of ideologie. Wij hebben geen voorkeur voor een bepaalde politieke partij, … Continued

Lees verder

Over populisme: de Griekse paradox uitgelicht

Sinds de staatsschuldencrisis in de eurozone werd aangewakkerd door de perikelen rond het Griekse overheidstekort, hebben eurosceptische populisten de wind in de zeilen doordat ze de Europese Unie (EU) of de euro de schuld geven van de economische malaise. Talrijke verslaggevers in reguliere media stelden dat de euro of de EU ten dode opgeschreven is … Continued

Lees verder

Waarop moeten Europese beleggers letten?

Opzienbarende nieuwtjes en langetermijnuitdagingen wedijveren om de aandacht van de beleggers en kunnen hen afleiden van de analyse waarop het wellicht het meest aankomt. Wat hebben klimaatverandering, vergrijzing, het vaak met horten en stoten verlopende integratieproces  van de eurozone en de verre politieke toekomst van China met elkaar gemeen? Het zijn allemaal kwesties die volgens … Continued

Lees verder

Heeft de regering-Trump de euro de oorlog verklaard?

Zijn de VS en de eurozone verwikkeld in een stille valutaoorlog— een opzettelijke poging om elkaars valuta te verzwakken? We hebben gezien dat veel beleidsmakers en traders zich dit kennelijk afvragen de laatste tijd, nadat de Amerikaanse minister van Financiën Steven Mnuchin dit jaar op het World Economic Forum (WEF) naar verluidt de voordelen van … Continued

Lees verder

Vrees voor afbouw aankoopprogramma ECB ongegrond, leert de geschiedenis

Moeten we ons schrap zetten voor onheil? De ECB verlaagt vanaf deze maand het bedrag van haar maandelijkse obligatieaankopen van 60 naar 30 miljard euro en stopt in september wellicht volledig met kwantitatieve versoepeling. Velen vrezen dat dit de economie van de eurozone in gevaar zal brengen en de aandelenmarkten zal doen instorten, omdat volgens … Continued

Lees verder

Aandelen in de eurozone kunnen zonder verdere integratie stijgen

De markten van de eurozone hebben laten zien dat ze kunnen hergroeperen, ongeacht of pogingen om het valutablok te verenigen, al dan niet slagen. Na de oproep van de Franse president Emmanuel Macron tot meer Europese integratie, kan de inspanning om een Duitse regering te vormen kanselier Angela Merkel in dezelfde richting duwen. De Nederlandse … Continued

Lees verder

Afnemende politieke onzekerheid in Italië?

Aan het eind van 2016 leek het euroscepticisme toe te nemen. Door de mislukking van de Italiaanse electorale hervormingen in december 2016 en een eurosceptische kandidaat die een gedeelde eerste plaats behaalde bij de presidentiële verkiezingen in Oostenrijk, werden deze krachten duidelijk. Voorafgaand aan een druk verkiezingsjaar in de eurozone, vreesden velen dat dit een … Continued

Lees verder

Positieve verrassing nu de angst voor protectionisme geen realiteit lijkt te worden

Ondanks de verkiezing van Trump en de Brexit blijkt dat de vrijhandel toeneemt. door Fisher Investments Nederland Beleggers die bang waren dat de recente protectionistische sentimenten de vrijhandel zou afremmen, kunnen opgelucht ademhalen. De voorbije achttien maanden wakkerden de Brexit, de verkiezing van Donald Trump, de nationalistische sentimenten in Nederland en andere ontwikkelingen de angst … Continued

Lees verder

Een jaar later, en nog geen kettingreactie ten gevolge van de Brexit

23 juni vorig jaar was een historische dag voor Europa: De Britten gingen naar de stembus voor het meest besproken referendum in de recente geschiedenis: wel of geen Brexit. Toen de stemmen waren geteld en het duidelijk was dat Groot-Brittannië ervoor had gekozen om de Europese Unie (EU) te verlaten, sloeg de angst toe. In … Continued

Lees verder

Sluit Nederland zich aan bij het clubje minderheidsregeringen?

Hoewel de Nederlandse kiezers een nieuw parlement hebben gekozen, zijn de partijleiders er nog steeds niet in geslaagd een regering te vormen. De VVD van premier Mark Rutte, D66 en het CDA zijn zonder meer bereid tot samenwerking, maar over de vraag met welke vierde partij ze een meerderheidsregering moeten vormen, verschillen ze van mening. … Continued

Lees verder

Draghi, Nederlandse parlementariërs en de dansende tulp

De voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) Mario Draghi heeft op 10 mei op uitnodiging van de Tweede Kamer een bezoek gebracht aan Den Haag voor een discussie en een vraag- en antwoordsessie over de economie van de eurozone. Op het eerste gezicht is hij precies het type toerist dat Nederlandse ambtenaren graag zien. … Continued

Lees verder

Waarom vrees voor handelsoorlogen gunstig is

De Amerikaanse president Donald Trump trekt fel van leer tegen “oneerlijke” valutamanipulatie en “rampzalige” handelsovereenkomsten. Britse kiezers besloten geen deel te willen uitmaken van de interne markt als dat betekent dat ze aan de leiband van Brussel moeten lopen. Nederlandse politici hebben de mond vol van de bescherming van de Nederlandse “kroonjuwelen”. De Franse presidentsverkiezingen … Continued

Lees verder

Fisher Investments Europe Vermogensbeheerder van het Jaar

Fisher Investments Europe timmert aardig aan de weg. De vermogensbeheerder is door de in Londen gevestigde beurswebsite ADVFN voor het tweede opeenvolgende jaar uitgeroepen tot Vermogensbeheerder van het Jaar tijdens de uitreiking van de International Financial Awards. Die prijsuitreiking biedt een podium aan vernieuwende producten en diensten in de internationale financiële sector. Fisher Investments Europe, opgericht in … Continued

Lees verder

Hoe Fisher Investments Nederland tegen de Europese verkiezingen aankijkt

Waarom Fisher Investments Nederland optimistisch is over de eurozone dit jaar In zowel Nederland als Frankrijk komt de verkiezingscampagne op toeren, en beleggers worden steeds nerveuzer – net zoals voor het Brexit-referendum en de Amerikaanse verkiezingen vorig jaar. Toen profiteerden aandelen van wat Fisher Investments Europe een ‘jaar van afnemende onzekerheid’ noemde, doordat beleggers langzamerhand … Continued

Lees verder