Positieve verrassing nu de angst voor protectionisme geen realiteit lijkt te worden

Ondanks de verkiezing van Trump en de Brexit blijkt dat de vrijhandel toeneemt.

door Fisher Investments Nederland

Beleggers die bang waren dat de recente protectionistische sentimenten de vrijhandel zou afremmen, kunnen opgelucht ademhalen. De voorbije achttien maanden wakkerden de Brexit, de verkiezing van Donald Trump, de nationalistische sentimenten in Nederland en andere ontwikkelingen de angst onder beleggers voor protectionisme en een handelsoorlog aan. Toch blijft de vrijhandel springlevend en zijn maar weinig retorische uitspraken omgezet in concrete beleidsmaatregelen. De angst stemt niet overeen met de feiten, en we verwachten niet dat er op grote schaal handelsbarrières zullen worden ingevoerd die het einde van de bullmarkt zouden betekenen.

Hoewel de protectionistische ideeën zich uiteindelijk zouden kunnen vertalen in een protectionistisch beleid, beschouwen we de huidige situatie als veel positiever dan door velen was voorspeld. In sommige opzichten stelde de stemming over de Brexit in het Verenigd Koninkrijk de handelsrelatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie (EU) ter discussie, en zowel Trump als de Democratische kandidaat Bernie Sanders gingen in hun campagnes vaak tekeer tegen de vrijhandel. Trump verklaarde bijvoorbeeld dat hij uit de Trans-Pacific Partnership (TPP) zou stappen, het North American Free Trade Agreement (NAFTA) zou openbreken of opzeggen, en China zou uitroepen tot valutamanipulator – misschien de eerste stap op weg naar invoerrechten.

Ongerustheid

Hoewel aan de Brexit heel wat sociale aspecten gekoppeld waren, en de economie niet het enige onderwerp was, leidde de uitstap toch tot ongerustheid over het feit dat onderhandelaars sociale problemen, zoals de inspraak van het Europees Hof van Justitie en immigratiebeperking, zouden afwegen tegen handel. Buiten het Verenigd Koninkrijk zorgden ook het toenemend nationalisme in Nederland en de mogelijke impact hiervan op een aantal fusieplannen voor enige ongerustheid.

De realiteit stemt echter niet altijd overeen met het sentiment, en het is belangrijk dat beleggers vooral rekening houden met concrete feiten. Deze laatste tonen aan dat politieke leiders niet veel concrete stappen hebben ondernomen om het vrije handelsverkeer te vertragen of wereldwijde toeleveringsketens te blokkeren. We zijn optimistisch en verwachten niet dat dit op korte termijn zal gebeuren.

Trump voerde protectionisme hoog in het vaandel tijdens zijn campagne, maar heeft nog niet veel gedaan om dit ook daadwerkelijk te realiseren. Hij heeft China niet tot valutamanipulator uitgeroepen en zich evenmin uit NAFTA teruggetrokken. Hij liet het ministerie van Handel wel de barrières tegen niet-Amerikaans staal onderzoeken, wat mogelijk de voorbode is van nieuwe invoerrechten. Daar staat tegenover dat alle Amerikaanse presidenten de voorbije 50 jaar heffingen op geïmporteerd staal hebben ingevoerd, dus Trump doet niets nieuws op dit vlak.

Verdieping

De barrières die Trump wel invoerde – op de invoer van zacht timmerhout uit Canada – waren lager dan verwacht en maakten deel uit van een lang geschil dat reeds dateert van tientallen jaren voorafgaand aan de politieke carrière van Trump. De aandelenkoersen van Canadese producten gingen de hoogte in na de bekendmaking van de invoerrechten van Trump, wat duidelijk aantoont dat de sector deze invoerrechten niet al te ernstig neemt. Hoewel Trump de VS terugtrok uit de TPP, was het verdrag nog niet officieel van kracht en was het evenmin zeker dat dat ooit zou gebeuren, aangezien andere landen op problemen stuitten bij de ratificatie ervan. Trump wil opnieuw onderhandelen over NAFTA, maar dit voorstel zou in werkelijkheid kunnen leiden tot een verdieping van de handelsrelaties, omdat het verdrag wordt gemoderniseerd door ook de e-commerce-sector erbij te betrekken. Als je globalisering een halt wil toeroepen, lijkt dit niet de manier om dit te realiseren.

De Brexit heeft ook niet veel impact gehad op de handel, en premier Theresa May lijkt het ondertekenen van nieuwe handelsakkoorden als topprioriteit te beschouwen. Hoewel May oorspronkelijk niet enthousiast leek over een langdurige overgangsregeling na de Brexit, waardoor Groot-Brittannië tijdelijk binnen de interne markt zou kunnen blijven, lijkt ze nu haar standpunt af te zwakken. Zij stelde verder dat ze bij de handelsbesprekingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU streeft naar een ruime vrijhandelsovereenkomst. Hoewel de tijd dit zal uitmaken, lijken geen van beide erop gebrand om handelsbarrières op te werpen.

Opleving wereldhandel

De Brexit zou zelfs een impuls kunnen geven aan de wereldhandel, iets wat een jaar geleden slechts weinigen zouden hebben geloofd. De reden hiervoor is dat het Verenigd Koninkrijk na de Brexit vrij zal zijn om bilaterale overeenkomsten te sluiten met andere landen, waar ook ter wereld. May zou overeenkomsten kunnen afsluiten met de EU en elders. De Verenigde Staten en Australië hebben al blijk van interesse gegeven.

Hoewel het VK de nadruk legt op de Brexit, blijft de EU de vrijhandel promoten. In februari keurde het Europees Parlement het ‘Comprehensive Economic and Trade Agreement’ (CETA) goed—een vrijhandelsakkoord met Canada dat naar schatting de invoerrechten zal afschaffen op 98% van de goederen. De nationale parlementen moeten de overeenkomst nog goedkeuren, maar de voorlopige invoering is gestart. In juli kondigde de EU een principeovereenkomst goed op het gebied van vrijhandel met Japan, de bekroning van vier jaar onderhandelen. Hoewel dit nog lang niet rond is – er is nog parlementaire goedkeuring nodig aan beide zijden – betekent het toch een stap in de richting naar meer vrijhandel tussen deze belangrijke regio’s. Indien deze overeenkomst wordt ingevoerd, zal dit naar schatting een verlaging van invoerrechten betekenen voor 99% van de bilateraal verhandelde goederen, die momenteel gewaardeerd worden op naar schatting €170 miljard per jaar.

De cijfers druisen ook in tegen een eventuele achteruitgang van de vrijhandel. De Amerikaanse, Europese en Japanse export en import vertoonden, na een inkrimping gedurende het grootste deel van 2015 en 2016, een opleving en zitten inmiddels fors in de lift. Dit wordt geïllustreerd in grafiek 1 en 2. Tegelijk is ook de export en import van Taiwan, China en Korea opnieuw gestegen.

Figuur 1: Export VS, EU en Japan

US VS
EU EU
Japan Japan
Exports (Y/Y % Change) Export (J/J ontwikkeling in %)
May-08 Mei-08

Bron: FactSet, per 21/07/2017. Mei 2008 – Mei 2017.

Figuur 2: Import – VS, EU en Japan

US VS
EU EU
Japan Japan
Imports (Y/Y % Change) Import (J/J ontwikkeling in %)
May-08 Mei-08

Bron: FactSet, per 21/07/2017. Mei 2008 – Mei 2017.

We zijn van oordeel dat deze cijfers aantonen dat de huidige angst voor protectionisme gewoonweg niet overeenstemt met de feiten. Bovendien zou de opleving van de wereldhandel een positieve weerslag kunnen hebben op de wereldwijde groei van de economie en de winsten. Veel beleggers zijn zich hier nog niet van bewust, maar naarmate ze hun aandacht gaan verleggen van retoriek naar realiteit, denken we dat ze hun angst voor protectionisme zullen overwinnen en meer vertrouwen zullen krijgen, waardoor de aandelenkoersen weer zullen stijgen.

Fisher Investments Nederland is de Nederlandse tak van Fisher Investments Europe Limited, een volledige dochteronderneming van Fisher Investments. Fisher Investments is een onafhankelijke, particuliere vermogensbeheerder. Fisher Investments Europe delegeert het portefeuillebeheeractiviteiten aan zijn moedermaatschappij. Dit artikel geeft de standpunten, inzichten en commentaren van redactiemedewerkers van Fisher Investments weer, die op elk moment onaangekondigd kunnen veranderen. De weergegeven marktgegevens dienen louter ter illustratie en informatie. Niets in dit artikel kan worden uitgelegd als beleggingsadvies of een aanbeveling om een effect te kopen of verkopen, noch als een bewijs dat een specifieke transactie of beleggingsstrategie geschikt is voor een bepaald persoon.

Dit is een partnerpagina. De redactie van Elsevier Weekblad is niet verantwoordelijk voor de inhoud.

Waarom vergrijzing en dalende geboortecijfers geen kwaad kunnen voor aandelen

Bij het doornemen van de financiële media treffen we vaak artikelen aan over hoe demografische verschuivingen in de toekomst zullen leiden tot beursdalingen. Volgens sommige commentatoren zouden vergrijzing en dalende geboortecijfers – vooral in de ontwikkelde landen – een last op de economieën van de toekomst leggen doordat de productiviteit zou gaan dalen en de … Continued

Lees verder

Voor langetermijnbeleggers is goud geen blinkend alternatief

In ons dagelijkse rondje langs de financiële media komen we vaak artikelen tegen die beleggingen aanprijzen die, naar men beweert, goed presteren wanneer de aandelenmarkten onderuit gaan. Goud is een alom gebruikt beleggingsinstrument. Velen gaan ervan uit dat het glimmende gele metaal hen verzekert tegen dalende aandelen. Omdat er in 2018 al vele perioden van … Continued

Lees verder

Analyse van in de media gehanteerde beeldspraak over markten

Markten. De financiële media praten vaak over markten alsof ze het over mensen hebben. Soms zijn de markten bang voor iets. Op andere momenten zijn ze enthousiast. Deskundigen beweren ook dat ze risico’s kunnen negeren en onderschatten. Soms worden ze als zelfgenoegzaam omschreven. Op andere momenten kunnen we lezen dat ze gewoonweg efficiënt zijn. Wat … Continued

Lees verder

‘Whatever It Takes’, zes jaar later

Deze dagen zijn vele ogen gericht op Mario Draghi, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), nu er in de media wordt gespeculeerd over de plannen van de bank voor het monetaire beleid en in het bijzonder over de kwantitatieve verruiming (quantitative easing, QE). QE is een veelgebruikte term voor het activa-opkoopprogramma van de bank, … Continued

Lees verder

De politiek kan de ontwikkeling van de markt bepalen—maar niet zoals de meeste mensen verwachten

Praten over politiek kan heftige reacties losmaken. En heb je het daarnaast ook nog over geld, dan weet je zeker dat er naar je geluisterd wordt. Disclaimer: Aangezien politieke voorkeur tot gevaarlijke beleggingsfouten leidt, is ons politieke commentaar niet gebonden aan een bepaalde partij of ideologie. Wij hebben geen voorkeur voor een bepaalde politieke partij, … Continued

Lees verder

Over populisme: de Griekse paradox uitgelicht

Sinds de staatsschuldencrisis in de eurozone werd aangewakkerd door de perikelen rond het Griekse overheidstekort, hebben eurosceptische populisten de wind in de zeilen doordat ze de Europese Unie (EU) of de euro de schuld geven van de economische malaise. Talrijke verslaggevers in reguliere media stelden dat de euro of de EU ten dode opgeschreven is … Continued

Lees verder

Waarop moeten Europese beleggers letten?

Opzienbarende nieuwtjes en langetermijnuitdagingen wedijveren om de aandacht van de beleggers en kunnen hen afleiden van de analyse waarop het wellicht het meest aankomt. Wat hebben klimaatverandering, vergrijzing, het vaak met horten en stoten verlopende integratieproces  van de eurozone en de verre politieke toekomst van China met elkaar gemeen? Het zijn allemaal kwesties die volgens … Continued

Lees verder

Heeft de regering-Trump de euro de oorlog verklaard?

Zijn de VS en de eurozone verwikkeld in een stille valutaoorlog— een opzettelijke poging om elkaars valuta te verzwakken? We hebben gezien dat veel beleidsmakers en traders zich dit kennelijk afvragen de laatste tijd, nadat de Amerikaanse minister van Financiën Steven Mnuchin dit jaar op het World Economic Forum (WEF) naar verluidt de voordelen van … Continued

Lees verder

Vrees voor afbouw aankoopprogramma ECB ongegrond, leert de geschiedenis

Moeten we ons schrap zetten voor onheil? De ECB verlaagt vanaf deze maand het bedrag van haar maandelijkse obligatieaankopen van 60 naar 30 miljard euro en stopt in september wellicht volledig met kwantitatieve versoepeling. Velen vrezen dat dit de economie van de eurozone in gevaar zal brengen en de aandelenmarkten zal doen instorten, omdat volgens … Continued

Lees verder

Aandelen in de eurozone kunnen zonder verdere integratie stijgen

De markten van de eurozone hebben laten zien dat ze kunnen hergroeperen, ongeacht of pogingen om het valutablok te verenigen, al dan niet slagen. Na de oproep van de Franse president Emmanuel Macron tot meer Europese integratie, kan de inspanning om een Duitse regering te vormen kanselier Angela Merkel in dezelfde richting duwen. De Nederlandse … Continued

Lees verder

Afnemende politieke onzekerheid in Italië?

Aan het eind van 2016 leek het euroscepticisme toe te nemen. Door de mislukking van de Italiaanse electorale hervormingen in december 2016 en een eurosceptische kandidaat die een gedeelde eerste plaats behaalde bij de presidentiële verkiezingen in Oostenrijk, werden deze krachten duidelijk. Voorafgaand aan een druk verkiezingsjaar in de eurozone, vreesden velen dat dit een … Continued

Lees verder

Een jaar later, en nog geen kettingreactie ten gevolge van de Brexit

23 juni vorig jaar was een historische dag voor Europa: De Britten gingen naar de stembus voor het meest besproken referendum in de recente geschiedenis: wel of geen Brexit. Toen de stemmen waren geteld en het duidelijk was dat Groot-Brittannië ervoor had gekozen om de Europese Unie (EU) te verlaten, sloeg de angst toe. In … Continued

Lees verder

Sluit Nederland zich aan bij het clubje minderheidsregeringen?

Hoewel de Nederlandse kiezers een nieuw parlement hebben gekozen, zijn de partijleiders er nog steeds niet in geslaagd een regering te vormen. De VVD van premier Mark Rutte, D66 en het CDA zijn zonder meer bereid tot samenwerking, maar over de vraag met welke vierde partij ze een meerderheidsregering moeten vormen, verschillen ze van mening. … Continued

Lees verder

Draghi, Nederlandse parlementariërs en de dansende tulp

De voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) Mario Draghi heeft op 10 mei op uitnodiging van de Tweede Kamer een bezoek gebracht aan Den Haag voor een discussie en een vraag- en antwoordsessie over de economie van de eurozone. Op het eerste gezicht is hij precies het type toerist dat Nederlandse ambtenaren graag zien. … Continued

Lees verder

Waarom vrees voor handelsoorlogen gunstig is

De Amerikaanse president Donald Trump trekt fel van leer tegen “oneerlijke” valutamanipulatie en “rampzalige” handelsovereenkomsten. Britse kiezers besloten geen deel te willen uitmaken van de interne markt als dat betekent dat ze aan de leiband van Brussel moeten lopen. Nederlandse politici hebben de mond vol van de bescherming van de Nederlandse “kroonjuwelen”. De Franse presidentsverkiezingen … Continued

Lees verder

Fisher Investments Europe Vermogensbeheerder van het Jaar

Fisher Investments Europe timmert aardig aan de weg. De vermogensbeheerder is door de in Londen gevestigde beurswebsite ADVFN voor het tweede opeenvolgende jaar uitgeroepen tot Vermogensbeheerder van het Jaar tijdens de uitreiking van de International Financial Awards. Die prijsuitreiking biedt een podium aan vernieuwende producten en diensten in de internationale financiële sector. Fisher Investments Europe, opgericht in … Continued

Lees verder

Hoe Fisher Investments Nederland tegen de Europese verkiezingen aankijkt

Waarom Fisher Investments Nederland optimistisch is over de eurozone dit jaar In zowel Nederland als Frankrijk komt de verkiezingscampagne op toeren, en beleggers worden steeds nerveuzer – net zoals voor het Brexit-referendum en de Amerikaanse verkiezingen vorig jaar. Toen profiteerden aandelen van wat Fisher Investments Europe een ‘jaar van afnemende onzekerheid’ noemde, doordat beleggers langzamerhand … Continued

Lees verder