Sluit Nederland zich aan bij het clubje minderheidsregeringen?

Hoewel de Nederlandse kiezers een nieuw parlement hebben gekozen, zijn de partijleiders er nog steeds niet in geslaagd een regering te vormen. De VVD van premier Mark Rutte, D66 en het CDA zijn zonder meer bereid tot samenwerking, maar over de vraag met welke vierde partij ze een meerderheidsregering moeten vormen, verschillen ze van mening.

Nu de tijd dringt – en er niemand is die met de PVV van Geert Wilders wil samenwerken – lijkt Nederland op het punt te staan zich bij het clubje ontwikkelde Europese landen met een minderheidsregering (Spanje, Portugal, Ierland, Denemarken en Noorwegen) te voegen. Ondertussen heeft de oppositie voerende socialistische partij van Spanje net Pedro Sánchez als leider herkozen, waardoor haar toch al zwakke steun aan de minderheidsregering van premier Mariano Rajoy in gevaar komt.

Verder zou er door het aftreden van de Ierse premier Enda Kenny een einde kunnen komen aan het pact dat de minderheidsregering van zijn Fine Gael-partij in het zadel hield. Hoewel het door al deze ontwikkelingen lijkt alsof Europa politiek instabiel is, denken we dat daar op de aandelenmarkten anders over wordt gedacht: Een minderheidsregering leidt tot politieke impasse, wat voorkomt dat er drastische wetten worden aangenomen. In de meeste ontwikkelde landen zijn de aandelenmarkten historisch gezien gebaat bij politieke impasse, en we zijn van mening dat de toenemende politieke impasse in Europa een belangrijke aanjager is voor Europese aandelen.

Politieke kopstukken

De politiek is een sturende factor voor de markt, maar die sturing verloopt anders dan de meeste mensen denken. In tegenstelling tot de heersende opvatting dat bepaalde partijen of ideologieën inherent ondernemersvriendelijk zijn, nemen politici van alle partijen nu eenmaal wetten aan die goed of slecht kunnen zijn voor de markten. Er is niet één partij die het monopolie heeft op belastingverlagingen, belastingverhogingen, regelgeving, deregulering, bezuinigingen, fiscale stimulering of andere maatregelen die de risicobereidheid en winstcapaciteit van het bedrijfsleven beïnvloeden.

De aandelenmarkten zijn over het algemeen niet geïnteresseerd in wie de politieke kopstukken zijn en welke partij er aan de macht is, maar richten zich op nieuwe wetten en beleidsveranderingen. Voor de ontwikkelde economieën geldt: hoe activistischer de wetgever, ongeacht welke partij aan de macht is, hoe groter het risico dat hij regelgeving of eigendomsrechten wijzigt op een manier die winnaars en verliezers oplevert. De aandelenmarkten zijn doorgaans wars van wetgevingsrisico, aangezien dit tot onzekerheid en uitstel van bedrijfsinvesteringen leidt—bedrijven zijn eerder geneigd om af te wachten om te zien hoe de regels veranderen, in plaats van investeringsplannen te maken zonder te weten waar ze in de toekomst mee te maken krijgen. Deze onzekerheid kan negatieve gevolgen hebben voor de aandelenmarkten.

Als regeringen daarentegen niet veel wetten kunnen doorvoeren, is er minder risico dat ze de status quo verstoren. Ook al zijn de huidige belastingen, regels en andere factoren niet optimaal voor bedrijven of investeerders, alle spelers weten ten minste waar ze aan toe zijn en kunnen toekomstplannen maken. Deze helderheid stimuleert doorgaans het nemen van risico’s en zet bedrijven aan om bedrijfsplannen voor de lange termijn te starten. Hoewel veel beleggers zich niet bewust zijn van de voordelen van politieke impasse, profiteren aandelen meestal van een lager wetgevingsrisico en de geringere onzekerheid die dit oplevert.

Hervormingen

Hoewel we denken dat al deze landen van hun politieke impasse zouden moeten profiteren, zijn Spanje en Portugal wellicht de meest in het oog springende voorbeelden. In Spanje maken veel beleggers zich zorgen over het gebrek aan speelruimte van Rajoy, waardoor economische hervormingen worden belemmerd, maar eerdere kabinetten onder zijn leiding hebben al veel vooruitgang geboekt bij de hervorming van de arbeidsmarkt en de publieke sector, waardoor Spaanse bedrijven concurrerender zijn geworden dan vóór de schuldencrisis in de eurozone.

Natuurlijk zou Spanje kunnen profiteren van verdere aanpassingen, maar we denken dat het belangrijker is dat eerdere hervormingen in stand blijven en vruchten kunnen afwerpen. De kans is klein dat een minderheidsregering, ongeacht door welke partij deze wordt geleid, eerdere hervormingen ongedaan zal maken. We zien dit al gebeuren in Portugal, waar de Socialistische Partij eind 2015 aan de macht kwam en de leiding overnam van voormalig premier Pedro Passos Coelho, de man die Portugal door het ‘bailout’-programma en alle daarmee samenhangende hervormingen heeft geloodst.

De huidige premier António Costa beloofde tijdens de verkiezingscampagne veel van deze veranderingen terug te draaien of af te zwakken, en joeg daarmee de markten de stuipen op het lijf, maar de politieke impasse verhinderde hem om deze beloftes te vervullen. In plaats daarvan heeft zijn regering de status quo voortgezet en zich gehouden aan de EU-tekortdoelstellingen. De regering-Costa is er zelfs in geslaagd Portugal van het officiële begrotingsstrafbankje van de EU af te krijgen.

Bbp-groei

Naar ons oordeel zijn de hervormingen van de afgelopen zes jaar een belangrijke reden waarom Spanje en Portugal de snelste bbp-groei van de eurozone hebben—onlangs respectievelijk 3,3% en 4,1% op jaarbasis in het eerste kwartaal van 2017.[i] Als geen van deze landen een regering heeft die veel nieuwe wetgeving kan maken – en de laatste opiniepeilingen wijzen erop dat toekomstige verkiezingen vergelijkbare, machteloze regeringen zullen opleveren – kunnen bedrijven plannen maken voor de toekomst en hoeven ze zich minder zorgen te maken over belastingen en regelgeving die een negatieve impact op hun investeringen zouden kunnen hebben.

Het is interessant om te zien dat al deze landen met een minderheidsregering een hoger YTD-rendement hebben dan de MSCI World Index, met uitzondering van Noorwegen, wiens markten worden gedomineerd door energiebedrijven en dus afhankelijk zijn van de olieprijzen. De lijst wordt aangevoerd door Spanje met 18,3%.[ii] Hoewel Nederland officieel geen minderheidsregering heeft, wijst het YTD-rendement van 14,7% (ver boven de 3,7% van de MSCI World Index) erop dat de markten zich geen zorgen maken over het vooruitzicht van een politieke impasse.[iii]

Het lagere wetgevingsrisico dat gepaard gaat met minderheidsregeringen heeft bijgedragen aan de dalende onzekerheid waar Europese aandelen volgens ons dit jaar van hebben geprofiteerd. De verwachting is dat dit zal voortduren. Hoe meer de politieke onzekerheid afneemt—of dit nu wordt veroorzaakt door politieke impasse of het afwijzen van eurosceptische populisten door kiezers—hoe meer beleggers oog zouden moeten krijgen voor de sterke economische kerncijfers van de regio. We verwachten dat dit op zijn beurt de “animal spirits” van John Maynard Keynes zal stimuleren, oftewel de ‘dierlijke geesten’ die beleggers doorgaans het vertrouwen geven om meer in aandelen te beleggen naarmate een bullmarkt zich ontwikkelt.

Fisher Investments Nederland is de Nederlandse tak van Fisher Investments Europe Limited, een volledige dochteronderneming van Fisher Investments. Fisher Investments is een onafhankelijke, particuliere vermogensbeheerder. Fisher Investments Europe delegeert het portefeuillebeheeractiviteiten aan zijn moedermaatschappij. Dit artikel geeft de standpunten, inzichten en commentaren van redactiemedewerkers van Fisher Investments weer, die op elk moment onaangekondigd kunnen veranderen. De weergegeven marktgegevens dienen louter ter illustratie en informatie. Niets in dit artikel kan worden uitgelegd als beleggingsadvies of een aanbeveling om een effect te kopen of verkopen, noch als een bewijs dat een specifieke transactie of beleggingsstrategie geschikt is voor een bepaald persoon.

[i] FactSet, per 25/5/2017.

[ii] FactSet, per 25/5/2017. Rendement van de MSCI Spain-index met nettodividenden in EUR, 31/12/2016 – 24/5/2017.

[iii] Ibid. Rendement van de MSCI Netherlands- en MSCI World-index met nettodividenden in EUR, 31/12/2016 – 24/5/2017.

Dit is een partnerpagina. De redactie van Elsevier Weekblad is niet verantwoordelijk voor de inhoud.

‘Whatever It Takes’, zes jaar later

Deze dagen zijn vele ogen gericht op Mario Draghi, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), nu er in de media wordt gespeculeerd over de plannen van de bank voor het monetaire beleid en in het bijzonder over de kwantitatieve verruiming (quantitative easing, QE). QE is een veelgebruikte term voor het activa-opkoopprogramma van de bank, … Continued

Lees verder

De politiek kan de ontwikkeling van de markt bepalen—maar niet zoals de meeste mensen verwachten

Praten over politiek kan heftige reacties losmaken. En heb je het daarnaast ook nog over geld, dan weet je zeker dat er naar je geluisterd wordt. Disclaimer: Aangezien politieke voorkeur tot gevaarlijke beleggingsfouten leidt, is ons politieke commentaar niet gebonden aan een bepaalde partij of ideologie. Wij hebben geen voorkeur voor een bepaalde politieke partij, … Continued

Lees verder

Over populisme: de Griekse paradox uitgelicht

Sinds de staatsschuldencrisis in de eurozone werd aangewakkerd door de perikelen rond het Griekse overheidstekort, hebben eurosceptische populisten de wind in de zeilen doordat ze de Europese Unie (EU) of de euro de schuld geven van de economische malaise. Talrijke verslaggevers in reguliere media stelden dat de euro of de EU ten dode opgeschreven is … Continued

Lees verder

Waarop moeten Europese beleggers letten?

Opzienbarende nieuwtjes en langetermijnuitdagingen wedijveren om de aandacht van de beleggers en kunnen hen afleiden van de analyse waarop het wellicht het meest aankomt. Wat hebben klimaatverandering, vergrijzing, het vaak met horten en stoten verlopende integratieproces  van de eurozone en de verre politieke toekomst van China met elkaar gemeen? Het zijn allemaal kwesties die volgens … Continued

Lees verder

Heeft de regering-Trump de euro de oorlog verklaard?

Zijn de VS en de eurozone verwikkeld in een stille valutaoorlog— een opzettelijke poging om elkaars valuta te verzwakken? We hebben gezien dat veel beleidsmakers en traders zich dit kennelijk afvragen de laatste tijd, nadat de Amerikaanse minister van Financiën Steven Mnuchin dit jaar op het World Economic Forum (WEF) naar verluidt de voordelen van … Continued

Lees verder

Vrees voor afbouw aankoopprogramma ECB ongegrond, leert de geschiedenis

Moeten we ons schrap zetten voor onheil? De ECB verlaagt vanaf deze maand het bedrag van haar maandelijkse obligatieaankopen van 60 naar 30 miljard euro en stopt in september wellicht volledig met kwantitatieve versoepeling. Velen vrezen dat dit de economie van de eurozone in gevaar zal brengen en de aandelenmarkten zal doen instorten, omdat volgens … Continued

Lees verder

Aandelen in de eurozone kunnen zonder verdere integratie stijgen

De markten van de eurozone hebben laten zien dat ze kunnen hergroeperen, ongeacht of pogingen om het valutablok te verenigen, al dan niet slagen. Na de oproep van de Franse president Emmanuel Macron tot meer Europese integratie, kan de inspanning om een Duitse regering te vormen kanselier Angela Merkel in dezelfde richting duwen. De Nederlandse … Continued

Lees verder

Afnemende politieke onzekerheid in Italië?

Aan het eind van 2016 leek het euroscepticisme toe te nemen. Door de mislukking van de Italiaanse electorale hervormingen in december 2016 en een eurosceptische kandidaat die een gedeelde eerste plaats behaalde bij de presidentiële verkiezingen in Oostenrijk, werden deze krachten duidelijk. Voorafgaand aan een druk verkiezingsjaar in de eurozone, vreesden velen dat dit een … Continued

Lees verder

Positieve verrassing nu de angst voor protectionisme geen realiteit lijkt te worden

Ondanks de verkiezing van Trump en de Brexit blijkt dat de vrijhandel toeneemt. door Fisher Investments Nederland Beleggers die bang waren dat de recente protectionistische sentimenten de vrijhandel zou afremmen, kunnen opgelucht ademhalen. De voorbije achttien maanden wakkerden de Brexit, de verkiezing van Donald Trump, de nationalistische sentimenten in Nederland en andere ontwikkelingen de angst … Continued

Lees verder

Een jaar later, en nog geen kettingreactie ten gevolge van de Brexit

23 juni vorig jaar was een historische dag voor Europa: De Britten gingen naar de stembus voor het meest besproken referendum in de recente geschiedenis: wel of geen Brexit. Toen de stemmen waren geteld en het duidelijk was dat Groot-Brittannië ervoor had gekozen om de Europese Unie (EU) te verlaten, sloeg de angst toe. In … Continued

Lees verder

Draghi, Nederlandse parlementariërs en de dansende tulp

De voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB) Mario Draghi heeft op 10 mei op uitnodiging van de Tweede Kamer een bezoek gebracht aan Den Haag voor een discussie en een vraag- en antwoordsessie over de economie van de eurozone. Op het eerste gezicht is hij precies het type toerist dat Nederlandse ambtenaren graag zien. … Continued

Lees verder

Waarom vrees voor handelsoorlogen gunstig is

De Amerikaanse president Donald Trump trekt fel van leer tegen “oneerlijke” valutamanipulatie en “rampzalige” handelsovereenkomsten. Britse kiezers besloten geen deel te willen uitmaken van de interne markt als dat betekent dat ze aan de leiband van Brussel moeten lopen. Nederlandse politici hebben de mond vol van de bescherming van de Nederlandse “kroonjuwelen”. De Franse presidentsverkiezingen … Continued

Lees verder

Fisher Investments Europe Vermogensbeheerder van het Jaar

Fisher Investments Europe timmert aardig aan de weg. De vermogensbeheerder is door de in Londen gevestigde beurswebsite ADVFN voor het tweede opeenvolgende jaar uitgeroepen tot Vermogensbeheerder van het Jaar tijdens de uitreiking van de International Financial Awards. Die prijsuitreiking biedt een podium aan vernieuwende producten en diensten in de internationale financiële sector. Fisher Investments Europe, opgericht in … Continued

Lees verder

Hoe Fisher Investments Nederland tegen de Europese verkiezingen aankijkt

Waarom Fisher Investments Nederland optimistisch is over de eurozone dit jaar In zowel Nederland als Frankrijk komt de verkiezingscampagne op toeren, en beleggers worden steeds nerveuzer – net zoals voor het Brexit-referendum en de Amerikaanse verkiezingen vorig jaar. Toen profiteerden aandelen van wat Fisher Investments Europe een ‘jaar van afnemende onzekerheid’ noemde, doordat beleggers langzamerhand … Continued

Lees verder