politiek

Welke geheime overeenkomst sloot Nederland over vlucht MH17?

Door Servaas van der Laan - 29 augustus 2014

Kort na de VN-resolutie over vlucht MH17 sloot Nederland op het kantoor van EU-organisatie Eurojust een overeenkomst met Australië, België en Oekraïne. Waarom moest deze deal geheim blijven en om welke reden wilde Maleisië niet tekenen?

Op 28 juli, elf dagen na de ramp met Malaysia Airlines vlucht MH17, komen vertegenwoordigers van onder meer Nederland, Australië, België, Oekraïne samen op het hoofdkantoor van de coördinerende opsporingsorganisatie Eurojust in Den Haag.

Onderzoek

Kort daarvoor heeft de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties (VN) opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek naar de vliegramp. Wie dat onderzoek moet gaan leiden, vermelden de leden van de Veiligheidsraad niet. Om een antwoord te krijgen op die vraag steken de elf betrokken landen op 28 juli de koppen bij elkaar in Den Haag.

Er wordt besloten om een gezamenlijk onderzoeksteam op te zetten. Nederland, dat het zwaarste is getroffen door de crash, krijgt leiding over het onderzoek. Deelnemende landen spreken de verplichting aan elkaar uit om informatie en bewijs met elkaar uit te wisselen. Alle zwaar getroffen landen tekenen, behalve Maleisië. Het land van de verantwoordelijke vliegmaatschappij zegt het onderzoeksteam te steunen, maar weigert een handtekening te zetten.

Separatisten

Dit feit verklaart achteraf een aantal zaken. Hoe kan het immers dat het onderzoeksteam onder leiding van Nederland met jeukende vingers stond te wachten, terwijl de Maleisiërs al lang klaar waren. De Maleisische ambassadeur in Kiev belde met separatistenleider Aleksander Borodai en had een dag later de zwarte dozen in handen.

Nederland en Australië rekenden op de steun van Kiev waar ze een overeenkomst mee hadden gesloten. Ze konden de Oekraïners niet passeren. Dit bleek achteraf een dubieuze keuze. Het Oekraïense leger ging rond de crashzone gewoon door met militaire acties waardoor de onderzoekers niet aan het werk konden.

In de verslaglegging aan de Tweede Kamer is de overeenkomst nooit vermeld. Ook aan journalisten werd dit tot vandaag verzwegen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.