Marcel Duyvestijn

Het kiezelsteentje op de weg van burgemeester Aleid Wolfsen

Door Marcel Duyvestijn - 03 mei 2013

Twee jaar geleden liep ik met Jeroen Dijsselbloem door Utrecht. We waren op weg naar een PvdA-bijeenkomst in een hel verlicht zaaltje. Hij als panellid. Ik mocht een column daar voordragen.

We liepen langs het stadhuis, waar op één kamer nog licht brandde. Aleid Wolfsen was nog aan het werk. Aan een bureau zat een gekromde figuur. Hij schreef. Met een pen. Jeroen wees. ‘Hij werkt,’ zei ik. We keken omhoog en voelden de motregen op onze brillenglazen vallen. De domtoren klokte acht uur.

‘Aleid was verreweg het beste kamerlid,’ zei Jeroen na een tijdje. Ik wilde iets vragen. Ik wilde van alles vragen. Maar ik zweeg. Dit was niet het moment. We keken naar de burgemeester van Utrecht, die kromgebogen, tegen de wind, achter zijn bureau zat.

Lawine

Wat ging er mis? Jeroen haalde zijn schouders op. Je hebt een moment. Een kiezelsteentje op een bergpad dat de lawine veroorzaakt. Samen probeerden we te achterhalen wat de val van Aleid Wolfsen inluidde.

Niet de Roma’s die Aleid in een villa had gezet. Niet de homo’s die hij niet beschermde. Niet eens het huis-aan-huis blaadje dat hij wilde censureren.

PvdA-blik

Nee. Het was een foto die werd gemaakt voor de burgemeestersverkiezing in Utrecht in 2007. Wolfsen streed met Ralph Pans om de ambtsketen. Een saaie wedstrijd tussen twee technocraten.

De Volkskrant plaatste een dodelijke foto van de twee op de voorpagina. Ze leken op elkaar. Allebei een donkerblauw pak. Allebei een typische Ik-weet-wat-goed-voor-u-is-blik.

Raadgever

‘Maar misschien gebeurde het wel iets eerder,’ zei Jeroen ineens. Wolfsen was namelijk in 2007 voorbestemd om fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer te worden. Wouter Bos was minister van Financiën geworden en had Aleid keer op keer op de schouders geslagen: jij bent mijn man.

Maar Wouter ‘beslist altijd dat wat zijn laatste raadgever hem influistert,’ zei een prominente PvdA’er laatst tegen me. En aangezien hij fijn met Jacques Tichelaar (‘Ik ben een rat’) een regeerakkoord in elkaar had getimmerd met CDA en ChristenUnie werd Tichelaar ineens leider van de fractie. ‘Dat was misschien wel het kiezelsteentje dat de lawine veroorzaakt heeft,’ zei Jeroen.

Template

We liepen verder, Jeroen en ik. Het proces volgt altijd hetzelfde scenario. Dat wilde ik tegen Jeroen zeggen, maar ik kwam niet op het woord. Nu weet ik het wel.

Het woord ‘template’. We zwegen derhalve. We dachten allebei aan kiezelsteentjes. En prompt ging het harder regenen.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.