Liberalen, dien PvdA’ers en hun ‘eerlijke verhaal’ van repliek!

25 september 2013

Een coalitie is een verstandshuwelijk, maar enig ideologisch tegenwicht en leiderschap kan in dit kabinet geen kwaad. Waar zijn de liberalen die hun regeringspartners van de PvdA tot de orde roepen?

De tijden zijn voorbij dat PvdA-kopstukken waarschuwen voor een partnerschap met de liberalen.

Waar in 1977 toenmalig PvdA-strateeg Bram Peper nog zei: ‘De samenwerking met de VVD is te walgelijk voor woorden’ blijft dat nu beperkt tot een handjevol partijleden die in Diederik Samsom een nieuwe (aartsnivellerende) Joop den Uyl menen te zien.

En eerlijk is eerlijk, de eerste heeft daar een natuurlijke aanleg voor. Met zijn knalrode hart en ideologische gedrevenheid heeft Samsom veel in zich om een partijicoon te worden.

Den Uyl-Wiegel

Maar dan zal hij wel moeten hopen dat zijn liberale tegenhanger, Halbe Zijlstra in dit geval, net zo ideologisch gedreven is als hijzelf. Anders is er weinig principiëel contrast om de hilarische botsingen van het duo Joop den Uyl-Hans Wiegel met dezelfde scherpte à la 2013 te kunnen overdoen.

Politieke leiders hebben meestal baat bij een duidelijke tegenstander waartegen zij zich kunnen afzetten.

Een duet tussen Samsom en Zijlstra is onwaarschijnlijk. Zoals voormalig PvdA-senator Han Noten in 2007 zei: ‘In de linkse beweging zit altijd een verabsolutering van de eigen idealen.’ Dit terwijl liberalen voortdurend hebben gewaarschuwd voor revolutionaire naïeve ambities in de politiek.

Zes keer eerlijk

Dit betekent niet dat liberalen geen idealen hebben, maar wel dat ze alles bezien vanuit de werkelijkheid, vanuit een illusieloos idealisme.

De verabsolutering waarover Noten sprak, manifesteert zich in het interview dat Samsom begin juli gaf aan De Telegraaf. Daarin sprak hij maar liefst vijf keer over ‘idealen’ en zes keer over ‘eerlijk’.

Gevraagd naar de economische gevolgen van zijn nivelleringsdrift erkende Samsom dat als hij niet zou nivelleren, meer banen zouden worden gecreëerd. Maar dat kan hem klaarblijkelijk weinig schelen. Als zijn idealen maar werkelijkheid worden.

Individu

Los het feit of dit gedrag verantwoord is, zal Samsoms houding vroeg of laat botsen met die van de VVD, wier huidige leiders hun heil zoeken in het pragmatisme. In plaats van verontwaardigd te zijn dat Samsom een positie van moral highgrounds betrekt, zouden VVD’ers zich moeten afvragen wat zij hiertegenover willen stellen.

Ja, zij zijn op aarde om kaders te scheppen zodat anderen hun doelen kunnen realiseren, maar dat laat onverlet dat liberale politici tegenover hun kiezers verplicht zijn hun ideeën en idealen kenbaar te maken. Wat beweegt en motiveert hen? Ruimte scheppen voor het individu? Hoe dan?

Bestraft

Hoe doe je dat als je coalitiepartner in zijn diepste wezen fundamenteel wil nivelleren, zodat er van die ruimte voor het individu weinig overblijft? Waar zijn de VVD’ers die de kranten volschrijven dat nivelleren slecht, ontmoedigend en contraproductief is? Waar zijn zij die uitleggen dat door inkomens sterker af te romen, hard werken en excelleren worden bestraft en de gehele economie worden beschadigd?

Waar zijn zij die Samsom van repliek dienen als hij onterecht stelt dat de ‘Nederlandse inkomensverdeling oneerlijk is’ en dat ‘de verschillen tussen arm en rijk ook in Nederland de afgelopen jaren groter zijn geworden’? Waarom wordt hem niet verteld dat het eerlijke verhaal dat hij vertelt oneerlijk en onjuist is?

Keurig

In Europees perspectief heeft Nederland qua inkomensverschillen het niveau van Finland bereikt. Alleen Zweden, Noorwegen, en IJsland zijn nog inkomensgelijker. Bovendien zijn de inkomensverschillen de laatste decennia juist kleiner geworden.

Waar Nederland in 2001 volgens de Europese Commissie een Gini-coëfficiënt had van 0.27 – op zichzelf al erg keurig – was dat in 2011 gedaald naar 0.25, hetgeen wijst op afnemende inkomensverschillen.

Ook het Centraal Bureau voor de Statistiek laat zien dat er relatief weinig inkomensongelijkheid is in Nederland. Dit komt onder meer doordat het minimumloon hoog is. In vergelijking met andere landen is de afstand tussen het minimuminkomen en het middeninkomen gering. Dit creëert kleine inkomensverschillen.

Schande

Waarom vertellen liberalen Samsom niet dat de socialistische heilstaat die hij nastreeft sinds 1989 dood en begraven is en dat het een schande is dat eenderde van de overheidsuitgaven aan sociale zekerheid opgaat, opdat Samsom & Co hun Robin Hood-politiek kunnen voortzetten?

Waarom vragen liberalen Samsom niet welke economische prikkels hij wil inbouwen in de Nederlandse economie om jonge en getalenteerde ondernemers hier te houden en om werken en presteren lonend te maken?

‘Comfort’

Waarom staan zij Samsom toe de middeninkomens als melkkoe te gebruiken? Waarom vraagt niemand Samsom, de man van het eerlijke verhaal, waar die btw-verlaging blijft die hij heeft beloofd?

Liberalen vertellen niets en vragen niets omdat ze bezig zijn de ander ‘comfort’ te bieden. Dat comfort kent een prijs. je moet jezelf ervoor wegcijferen. Dus neigen liberalen in deze coalitie ernaar te bestaan bij de gratie van identiteitsvervaging en zelfverwaarlozing. Maar het kan ook anders.

In 2008 sprak een VVD-politicus op een hartstochtelijke manier over de toenemende belastingdruk. Er zouden drie redenen zijn waarom die druk slecht is.

Rutte

Een ideologische (omdat hoge belastingen de individuele vrijheid beperken), een economische (omdat mensen beter dan de overheid weten hoe zij hun geld efficiënt kunnen besteden) en een morele (omdat werkenden recht hebben op waardering voor het werk dat ze doen).

Was getekend, Mark Rutte, 18 april 2008 te Utrecht.

Een coalitie is een verstandshuwelijk. Maar enig ideologische tegenwicht en leiderschap kan in dit kabinet geen kwaad. Liberalen moeten, in de woorden van Benjamin Telders, ‘ver-leiden’. Eerst vergezichten schetsen, om vervolgens burgers over te halen hun leider te volgen op een weg die zij uit zichzelf nooit zouden zijn gegaan.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.