Syp Wynia

‘Aftapgate’ zal zwaar gehavende Plasterk blijven achtervolgen

Door Syp Wynia - 12 februari 2014

Minister Plasterk sprak toen hij had moeten zwijgen en zweeg toen hij moest spreken. De oppositie die hem trachtte weg te sturen, had gelijk. Plasterk mag voorlopig blijven, maar is aangeschoten wild.

Ronald Plasterk leeft nog, als PvdA-minister van Binnenlandse Zaken, maar hij is sinds vanmorgen half drie een ernstig gebutste minister.

Met hem liepen ook minister Jeanine Hennis van Defensie, premier Mark Rutte, Plasterks PvdA en eigenlijk de hele coalitie van VVD en PvdA schade op.

Vanmorgen vroeg steunde het overgrote deel van de oppositie een motie van wantrouwen van D66-leider Alexander Pechtold tegen Plasterk. Hij werd, behalve door de regeringspartijen, gered door ChristenUnie en SGP.

Onhoudbaar

De kleine christelijke partijen waren ook zeer gebeten op de minister, maar vergaven hem in de hoop dat hij zijn leven zal beteren. Zonder hun steun was Plasterks positie politiek gesproken meteen onhoudbaar geworden.

Zelfs de regeringspartijen VVD en PvdA waren er allerminst over te spreken dat Plasterk rond 1 november maar wat had zitten beweren over Amerikaanse telefoontaps in en vanuit Nederland. Daar kwam hij nog mee weg, door herhaaldelijk zijn excuses aan te bieden en verregaande beloftes voor de toekomst te doen.

Wat Plasterk door de voltallige oppositie zwaarder werd aangerekend, was dat toen hij op 22 november wist hoe het wel zat – het waren niet de Amerikanen maar Nederlanders, het ging om summiere gegevens en niet in Nederland – had hij nagelaten de Kamer te informeren.

Onder de pet

Plasterk sprak met minister Hennis af dat de waarheid verborgen moest blijven omdat anders de werkwijze van AIVD en MIVD publiek zou worden. Zij betrokken premier Rutte erbij. En die stemde kennelijk in.

Hoewel bij Plasterks publieke onwaarheid kennelijk geen staatsbelang in het geding was, gold dat naar het oordeel van Plasterk en Hennis (en Rutte) wel toen de waarheid onder de pet moest blijven. Het was volkomen logisch en terecht dat de oppositie daar geen genoegen mee nam.

Het selectieve inroepen van het staatsbelang als alibi om de Kamer in onwetendheid te laten, was bovendien al te doorzichtig. In Noorwegen en Denemarken werden parlement en publiek eind vorig jaar wel netjes geïnformeerd en bondgenoot Verenigde Staten deed lang niet zo krampachtig als Plasterk en Hennis.

Integer

Bij andere gelegenheden wordt de Tweede Kamer bovendien, zij het vertrouwelijk, wel verregaand op de hoogte gehouden van de werkwijze van de inlichtingendiensten.

Of Plasterk bij het onder de pet houden van de echte informatie werkelijk zo integer was als hij afgelopen nacht beweerde, wordt in een groot deel van de Kamer openlijk betwijfeld. Met die last moet minister Plasterk de rest van de kabinetsperiode in.

Volg Syp Wynia op Twitter

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.