Afshin Ellian Afshin Ellian

De tactiek van Geert Wilders is onbegrijpelijk en inconsistent

Door Afshin Ellian - 12 mei 2014

Geert Wilders doet zijn best om extreem-rechtse figuren te weren uit zijn partij. Daarom is het onbegrijpelijk dat hij in zee gaat met Front National en de FPÖ. Wilders bezweringen ten spijt: die partijen behoren tot het Europese tuig.

De vrienden van een politieke beweging zijn vaak bepalend voor het oordeel over die beweging. Toch kan een foute beweging goede vrienden hebben. Het gaat niet om vriendschap, maar om bondgenootschap.

Een bondgenootschap tussen ideologische bewegingen komt meestal tot stand rond een gemeenschappelijk thema en voor een bepaalde tijd. Daarbij moeten we onderscheid maken tussen strategische en tactische bondgenoten.

Het Nederlandse kabinet berust op een tactisch bondgenootschap tussen liberalen en sociaal-democraten. Strategisch gezien zijn ze geen bondgenoten, maar het parlementarisme drijft op tijdelijke coalities.

Politieke vrienden

De strategische bondgenoten worden ook wel aangeduid als politieke vrienden. Dit gezelschap streeft naar een of meer ideologische doelstellingen die op lange termijn moeten worden gerealiseerd. Ze hebben meestal ook dezelfde idealen.

Er is discussie ontstaan over de nieuwe ‘vrienden’ van Kamerlid Geert Wilders en daarmee ook over zijn PVV. Om te bepalen of het hier gaat om politieke vrienden, gebruik ik het hierboven geschetste toetsingskader: streven ze naar een gemeenschappelijk strategisch langetermijndoel?

De groepen waarmee Wilders een alliantie aangaat, zijn het Franse Front National, de Oostenrijkse FPÖ en het Belgische Vlaams Belang. Dit zijn nationalistische bewegingen die zich, om enkele nationale doelstellingen te kunnen bereiken, keren tegen de Europese Unie. Zij worden in de publieke opinie gezien als extreem-rechtse bewegingen.

Nazisme

Het staat vast dat het Front National en de FPÖ zijn opgericht door mensen die op zijn minst iets te maken hadden met het nazisme. In de loop der jaren hebben deze partijen geprobeerd om hun nazi-sympathie te verbergen, maar ze hebben nooit uitdrukkelijk afstand genomen van hun verleden en hun oprichters.

Het zijn veelal antisemitische bewegingen. Voormalig Front National-leider Jean-Marie Le Pen vond de Holocaust een detail uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Papa Le Pen is nog steeds erevoorzitter van zijn partij en neemt zitting in het Europese Parlement.

Europees tuig

Wijlen Jörg Haider, ooit leider van de FPÖ, kwam zelf uit een nazi-familie. Daar had hij geen problemen mee. Haider zei ooit tijdens de campagne dat Adolf Hitler de werkloosheid goed had aangepakt omdat hij in korte tijd voor zes miljoen werkzoekenden banen had gecreëerd. Precies, zes miljoen.

Sorry Geert, Le Pen en de FPÖ behoren tot het Europese tuig. Ze deugen niet. Je hoeft niet te hebben gestudeerd om dit te zien.

Wilders ziet het anders. De media melden dat de PVV-leider ‘geen belemmeringen ziet voor een samenwerking met het Franse Front National en de Oostenrijkse FPÖ. Volgens hem deugen de leiders van de extreem-rechtse partijen’.

Ayatollahs

En dat weet Geert Wilders omdat, zo zei hij tegen Nieuwsuur, ‘hij de leiders van Front National en de FPÖ in de ogen heeft gekeken’. Geert gebruikt een nogal bijzondere onderzoeksmethode om de politieke en morele deugdelijkheid van nazi-aanhangers vast te stellen: ‘Als ik het idee had dat ze niet zouden deugen, zou ik er niet mee in zee gaan.’

In de ogen van deze mensen zie je niets – zoals we in de ogen van de Iraanse ayatollahs ook niet zien of ze deugen. Wat wil Wilders bereiken met een strategische bondgenootschap met deze extremistische partijen?

De Europese Unie omverwerpen – dat gaat ze niet lukken: het Europees Parlement de Unie niet kan opheffen. Bovendien bereikt Wilders met deze partijen niets omdat ze nationaal verschillende belangen representeren.

Protestpartij

Met zijn nieuwe bondgenootschappen heeft Wilders slechts één ding bereikt: hij zal door zijn tegenstanders in de categorie ‘extreem-rechts’ worden geplaatst. Wilders zelf voorziet zijn tegenstanders van munitie. En dat zal niet zonder gevolgen blijven voor zijn partij.

Electoraal zal hij op den duur worden gereduceerd tot een protestpartij; hij wordt immers door een meerderheid van de Kamer uitgesloten van politieke macht.

Wilders’ politieke strategie is onbegrijpelijk en inconsistent: Wilders heeft geen democratische partij willen oprichten, omdat hij bang was dat zijn partij zou imploderen door de toetreding van neonazi’s en andere extreem-rechtse figuren.

Bezorgde burgers

En nu gaat hij zelf in zee met de leiders en inspirators van figuren voor wie de PVV verboden terrein is. Ik begrijp het niet meer. Politici en media moeten onderscheid blijven maken tussen de PVV en haar bondgenoten, en de bezorgde burgers die op hen stemmen.

De politiek moet niet Wilders bestrijden, maar de bezorgdheid bij Wilders’ kiezers wegnemen.

Geert Wilders is nog steeds geen exponent van extreem-rechts in Nederland of Europa. Wel dreigt de politieke eenzaamheid zich van hem meester te maken.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.