Syp Wynia

Begroting 2015 is gemillimeter met tientjes in koopkrachtplaatjes

Door Syp Wynia - 27 augustus 2014

Het kabinet en oppositiepartijen zijn het woensdag eens geworden over de begroting voor 2015. Waar de ministers hadden moeten snijden in eigen vlees waren ze vooral druk met de tientjes in de koopkrachtplaatjes.

Vroeger werd het ‘millimeteren’ genoemd als kabinetten tegen het eind van de zomer zaten te sleutelen aan ‘koopkrachtplaatjes’ voor het volgende jaar. Als er geen problemen meer waren om over te ruziën, dan waren er altijd nog de koopkrachtplaatjes. Welnu, dat millimeteren is helemaal terug, terwijl er ook nu heus nog genoeg problemen zijn om met reden ruzie over te maken.

Cocon

Het kabinet-Rutte lijkt zich te hebben opgesloten in een cocon, daarbij geholpen door het Centraal Planbureau (CPB). De voorspellers van het CPB leverden in augustus namelijk dezelfde licht optimistische economische voorspellingen af als in juni, terwijl toch duidelijk zou mogen zijn dat de wereldhandel last krijgt van de crisis in Oekraïne, de alom oplaaiende crises in de Arabische wereld en het ook al bekend was dat de economie bij de belangrijkste buurlanden stagneert.

Waarmee niet gezegd wil zijn dat het kabinet nu meteen een volstrekt ander begrotingsbeleid zou moeten voeren omdat de economie wellicht niet met 1 procent, maar slecht met 0,5 procent groeit. Dat de economie het de afgelopen jaren slechter deed dan die in de buurlanden, was nou juist het gevolg van een lichte hysterie, aangejaagd door de angst om in Brussel te worden weggehoond omdat het begrotingstekort niet snel genoeg zou dalen.

Overheidsuitgaven

Je begroot dus beter als je het hoofd koel houdt. Als de overheid de tering naar de nering moet zetten, is het dom om in alle haast de belastingen te verhogen als bedrijven het toch al moeilijk hebben en burgers weinig te besteden hebben.

Toch is dat wat er de afgelopen twee jaar is gebeurd, terwijl het beter was geweest de overheidsuitgaven te verminderen en daar desnoods een jaartje extra voor te nemen.

Lastenverzwaringen

Inmiddels is het programma van lastenverzwaringen en bezuinigen van de kabinetten Rutte – Rutte II loopt tot en met 2016 – ongeveer halverwege. De grootste lastenverzwaringen zijn doorgevoerd, maar de bulk aan bezuinigingen is nog maar net begonnen.

Dat Den Haag niet meteen panisch reageert nu de vooruitzichten gaan tegenvallen, is op zich te billijken. Maar de indruk zou licht kunnen ontstaan dat het marginale gesleutel aan koopkrachtplaatjes – 1 miljard minder meer lasten – iets uithaalt. Op de in totaal 20 miljard aan lastenverzwaringen van de kabinetten-Rutte stelt dat niets voor.

Andere invloeden

Of het de Nederlanders volgend jaar over het geheel genomen iets beter gaat of niet, wordt niet bepaald door het Haagse gemillimeter van de laatste augustusweken. Veel belangrijker zijn de situatie om ons heen, de gevolgen die dat heeft voor werk en loon en de vraag of pensioenfondsen hun premie weer moeten verhogen of hun pensioenen moeten korten.

En verder moet er vooral verder worden gekeken dan volgend jaar. Maar daar deinzen de regeringspartijen VVD en PvdA helaas voor terug.

Aan de wereldhandel en de situatie in de buurlanden valt in Den Haag niet bijster veel te sleutelen. Wel kan Nederland zorgen dat het eigen huis ten minste op orde komt, vooral door de komende jaren het beslag van de overheid op de samenleving echt en systematisch te verminderen. Dat is de beste manier om perspectief te bieden, ook voor de koopkracht. De paar euro’s meer of minder voor volgend jaar vallen daarbij in het niet.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.