Syp Wynia

Wilders’ Marokkanen-uitspraken zijn eerder smakeloos dan strafbaar

Door Syp Wynia - 09 oktober 2014

Het Openbaar Ministerie (OM) overweegt PVV-leider Geert Wilders te vervolgen voor beledigen, discriminatie en aanzetten tot haat. Het OM kan weinig anders, met al die vele duizenden aangiften. Maar of het OM wel echt een zaak heeft?

Justitie had er een half jaar voor nodig. Maar nu is het OM dan eindelijk zover dat het ‘na uitvoerige juridische analyse’ Geert Wilders ziet als verdachte omdat hij in maart pleitte voor ‘minder Marokkanen’. Wilders wordt verdacht van ‘belediging van een groep mensen op grond van ras en aanzetten tot discriminatie en haat’.

Aangiftenhype

Er kwam eind maart een ongekende golf aangiften – om niet te zeggen een hype – op gang nadat Wilders zijn Marokkanen-uitspraken deed. Hele colleges van Burgemeester en Wethouders (zoals die van Nijmegen) voelden zich geroepen aangifte te doen.

Normaliter kan het in een stad als Amsterdam nogal eens moeite kosten aangifte te doen, maar nu werden in het weekend bij Amsterdamse politiebureaus kant en klare aangifteformulieren uitgereikt. Het leverde al met al 6.400 aangiften op.

Maar waar valt het Openbaar Ministerie nou precies over?

Minder Marokkanen

Op 12 maart was Wilders op verkiezingscampagne in Loosduinen en vertelde daar aan interviewers onder meer dat hij in Den Haag ‘als het even kan wat minder Marokkanen’ zou zien. Op de avond van de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart gooide hij daar in een Haags zaaltje met PVV-getrouwen een schep bovenop.

Bij die laatste gelegenheid stelde Wilders drie keer de vraag aan zijn aanhang of ze meer of minder wilden, minder Europa bijvoorbeeld. Hij sloot die reeks retorische oproepen af met de vraag of de zaal meer of minder Marokkanen wilden. De zaal reageerde met ‘minder, minder, minder’. Waarop Wilders gnuivend repliceerde dat hij dat dan ging ‘regelen’.

Vrijwillige remigratie

Wilders heeft zelf in reactie op de ophef in politiek en media steeds gezegd dat de ‘minder Marokkanen’ gewoon in zijn verkiezingsprogramma staat. En inderdaad pleit het PVV-programma voor vrijwillige remigratie, het afnemen van de Nederlandse nationaliteit van criminelen en het beperken van immigratie uit islamitische landen. Alle kans dat Wilders dat zal herhalen in zijn verhoor, waarna het OM definitief besluit om al dan niet tot vervolging over te gaan.

Het pleiten voor vrijwillige remigratie naar Marokko, het afnemen van de Nederlandse nationaliteit van criminelen en het beperken van de immigratie uit een land als Marokko kunnen echter onmogelijk als strafbaar gelden. Sterker nog: dat is tot op zekere hoogte staand beleid.

Er is een Remigratiewet die terugkeer naar een land als Marokko ruim subsidieert. De Nederlandse nationaliteit kan al worden afgenomen van veroordeelde terroristen die ook de Marokkaanse nationaliteit hebben (en het kabinet wil dat ook met jihadi’s doen). En immigratie uit (islamitische) landen als Turkije en Marokko wordt al sinds jaar en dag met tal van overheidsmaatregelen ingeperkt.

Opzwepend

Als het strafbaar zou zijn om te pleiten voor minder immigratie uit Marokko en meer remigratie dan staat binnenkort met Geert Wilders de hele Nederlandse politiek voor de rechter. De uitspraak in Loosduinen (‘als het even kan wat minder Marokkanen’) kan in dat licht ook al moeilijk als strafbaar worden gekenschetst.

Blijft over de verkiezingsbijeenkomst van 19 maart. Als het OM al een zaak heeft, gaat het om het licht opzwepende karakter van Wilders’ toespraakje op 19 maart. Dat zou met enige kwade wil als ‘aanzetten tot haat’ kunnen worden betiteld.

Daar valt tegen in te brengen dat het nou niet bepaald een massabijeenkomst was, waarbij de aanwezigen meteen de straat op werden gestuurd om Marokkanen het land uit te jagen. Het was smakeloos, het was sarrend, het was provocerend, maar was het daarmee ook aanzetten tot haat wat Wilders deed?

En dan nog.

Marokkaans ras?

Het Openbaar Ministerie verdenkt Wilders van zowel ‘belediging van een groep mensen op grond van ras’ als van het ‘aanzetten tot discriminatie en haat’.

Welnu, een Marokkaans ras bestaat niet en belediging van het Marokkaanse ras is daarmee per definitie onmogelijk. Discriminatie op grond van het hebben van een nationaliteit is niet alleen niet strafbaar, maar wordt bovendien voortdurend van overheidswege toegepast. Wie de Belgische nationaliteit heeft, beschikt bijvoorbeeld over andere rechten dan wie Somaliër is.

Het enige dat Wilders misschien strafbaar verweten kan worden is dat hij met zijn woorden en zijn manier van doen aangezet heeft tot haat, op de verkiezingsavond in dat Haagse zaaltje.

Maar op de keper beschouwd is Wilders’ uitlokken van het ‘minder, minder, minder’ eerder smakeloos dan strafbaar. En als smakeloosheid als strafbaar te boek komt te staan, dan is het einde zoek.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.