politiek

Alles voor de kiezer: van gratis slippers tot stemmen in aquarium

Door Tom Reijner - 19 februari 2014

Amsterdamse stemgerechtigden kunnen bij de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart hun stem uitbrengen op opvallende locaties. Naast de gebruikelijke plaatsen als scholen en zorginstellingen, kan ook worden gestemd in het aquarium van dierentuin Artis of in het Rijksmuseum.

Burgemeester Eberhard van der Laan (PvdA) stuurde woensdag een voorstel hiervoor naar de gemeenteraad. Amsterdam probeert op deze manier meer inwoners van de hoofdstad naar de stembus te trekken.

Kopje koffie

De gemeente doet meer: een aantal instellingen is gevraagd iets bijzonder te doen voor bezoekers die hun stempas bij zich hebben.Een hoofdstedelijke sauna bijvoorbeeld geeft de eerste vijf bezoekers op vertoning van de stempas een massage of gratis slippers.

Filmhuis Eye geeft tijdens de drie dagen een vriendenkorting. Verschillende cafés en restaurants bieden houders van een stempas een extra koekje of een kopje koffie aan.

Caravan

Maar niet alleen in Amsterdam doen de autoriteiten er alles aan om de kiezer naar de stembus te lokken. In Leiden kunnen kiezers stemmen in het Rijksmuseum voor Oudheden – dat al mogelijk was bij de Europese verkiezingen in 2009 – en op een kinderboerderij in de stad.

Daarnaast is er een rijdend stemlokaal in de vorm van een caravan die op de verkiezingsdag door de stad rijdt. Volgens de gemeente Leiden is er sprake van ‘een waar verkiezingsfestival’.

In Rotterdam konden burgers  in 2007 stemmen voor de Provinciale Statenverkiezingen op een plek waarvandaan zij de hele stad konden overzien. Het stembureau op de Euromast was populair, waarschijnlijk ook omdat er gratis entree werd geboden. De voorzitter van het bewuste stembureau sprak van ‘lange rijen’ voor de ingang van de Rotterdamse uitkijktoren.

Stemgedrag

De vraag is of een stemlocatie, buiten het feit dat het leuk is om er te komen, van invloed is op het stemgedrag. Onderzoekers van de Stanford Universiteit Californië denken van wel. Kiezers halen informatie uit hun stemomgeving, zeggen zij.

Personen die in een slecht onderhouden schoolgebouw hun stem hadden uitgebracht, wilden geen extra belasting afdragen voor het onderwijs: vermoedelijk had de deplorabele staat van het schoolgebouw daar iets mee te maken.

Volg Tom Reijner op Twitter

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.