John de Greef

David Bowie-expo memoreert de originele kracht van Kansai

Door John de Greef - 22 maart 2013

Het Victoria & Albert Museum heeft een flinke zomerhit in handen. Voor de grote David Bowie-tentoonstelling met ruim driehonderd unieke Bowie-archiefstukken (van zijn kostuums tot zijn krabbels) zijn in de voorverkoop al bijna vijftigduizend kaartjes verkocht.

De expo toont ook de originele kijk van Kansai, de nu bijna vergeten Japanner, die Bowies spraakmakende outfits ontwierp.

David Bowie mag dan een flinke tijd hebben gezwegen en niet hebben opgetreden, als opvallende stijlfiguur is hij nooit uit de mode. Bij de recente modeshows in Milaan en Parijs klonk geregeld zijn stem doordat tracks van zijn nieuwste album The Next Day als soundtrack werden gebruikt. En de afgelopen jaren dook hij op bij tal van modeshows, van Dries Van Noten tot Jean Paul Gaultier, als dé inspirator van nieuwe ontwerpen. Ongetwijfeld zal dat nog vaker gebeuren nu het Victoria & Albert Museum (V&A) in Londen zaterdag 23 maart een grote David Bowie-expositie opent.

Uitgesproken gezicht

Tot en met 11 augustus 2013 zullen in Londen zo’n driehonderd unieke items te zien zijn uit het David Bowie-archief, van alternatieve hoesbeelden tot persoonlijke notities. Met in de nogal groots aangepakte opstelling een opvallende plaats voor de vele verrassende en soms shockerende outfits waarin Bowie optrad. Sterk wisselende kostuums in een uitgesproken, onalledaagse stijl die parallel liep met de bewust veranderlijke muziekstijl van Bowie. Een aankleding die zijn vele alter ego’s meer dan een uitgesproken gezicht gaf.

David Bowie is natuurlijk zelf de spirituele, artistieke en zelfbewuste geest die de moed had om zichzelf steeds te transformeren tot opvallend figuur op en naast het podium. Maar het is vooral de in Europa bijna vergeten Japanse ontwerp Kansai Yamamoto  die de meest controversiële outfits in de jaren zeventig ooit voor Bowie bedacht, zoals voor de Ziggy Stardust- en Aladdin Sane-tournees. Het is zeker zijn creatieve kracht geweest die het verwarrende spelletje dat Bowie graag speelde met mannelijk en vrouwelijk zo fascinerend en uiteindelijk acceptabel maakte.

Kabuki en kimono

Kansai Yamamoto, meestal kortweg Kansai genoemd, was de eerst Japanner die in 1971 in Londen een modeshow gaf. Met een veelkleurige en bijzonder vrolijke collectie geïnspireerd op het Japanse Kabuki-theater en traditionele kimono-vormen. Bowie bleek zo onder de indruk dat hij Kansai vroeg voor hem te ontwerpen. Het gevolg daarvan staat nu weer voor tienduizenden bezoekers te pralen in London. Zoals die fascinerend vreemde asymmetrische tricot bodysuit waarin Bowie zich verschool en tegelijk opvallend blootgaf.

Kansai (in naam nog altijd actief als ontwerper in Japan, maar bijna vergeten in de westerse wereld) brak verder door in Parijs met shows die uitgroeiden tot enorme spektakels waarbij hijzelf (meestal vermomd tot aan de finale) als regisseur op de catwalk druk en clownesk aanwezig was. De uitbundigheid van zijn werk en optreden overschreeuwde soms de bijzonder innovatieve wijze waarop hij dagelijkse motieven van over de gehele – maar vooral de Aziatische – wereld als een pop-art-artiest tot mode verwerkte. Hij is daarmee een voorloper en geestverwant van Walter Van Beirendonck, die in zijn laatste mannenshow ook op eigen wijze refereerde aan de Ziggy Stardust-aankleding.

Kansai in Hilversum

In een interview, dat ik begin jaren tachtig met Kansai had, bekende hij dat hij ooit Chinese karakters als dessin had gebruikt die hij gekiekt had op een vliegveld. Pas later kwam hij erachter dat het aanduidingen waren voor de mannen- en de vrouwen-wc.

Dat interview vond plaats in de Studio Store in Hilversum. Een inmiddels allang opgedoekte winkel waarachter de van oorsprong popfotograaf Claude Vanheye en de te vroeg overleden ontwerpster Carla V. de krachten waren. Een Super Store met heel veel Kansai-kleren, die de ontwerper met zijn muze Sayoko Yamaguchi bezocht met een grote vuilniszak over zijn schouder. Daarin tweedehandskleren uit Amsterdam, mogelijke inspiratie voor een volgende collectie.

Fijn dat de Kansai-kostuums van Bowie niet bij de vuilnis zijn geëindigd en nu voor alle Bowie- en modeliefhebbers weer te zien zijn in het V&A. Het museum biedt ook allerlei speciale Bowie-items te koop. Van een Bowie-plectrum van 1 euro tot een limited edition contactsheet van fotograaf Brian Duffy van Aladdin ‘Bowie’ Sane  voor ruim 4.000 euro.

Ingelogde abonnees van Elsevier Weekblad kunnen reageren.